Hơn 40 năm trước, tôi biết CGvDT qua anh bạn phát hành đến nhà mời mua báo. Vừa từ trại học tập trở về mấy hôm, giữa lúc cuộc sống ngoài xã hội, trong giáo xứ đang hình thành rất nhiều điều mới lạ - có những cái thật quyết liệt, dữ dội - sự có mặt của một tờ báo Công giáo không chỉ gây ngạc nhiên mà còn đặt ra nhiều câu hỏi nơi tôi, và có lẽ nhiều bạn đọc cũng ở trong tâm trạng này.
 |
Khi đã là nhân viên của Tòa soạn, tôi có nhiều dịp hiểu rõ hơn về CGvDT: Được hình thành từ sau Công đồng Vatican II, và các văn kiện mở ra nhiều đường hướng mới, táo bạo của Công đồng đã như một chỗ dựa bảo đảm cho CGvDT cùng những người cộng tác ban đầu phần lớn là linh mục, tu sĩ. Bên cạnh học hỏi Lời Chúa và các trào lưu, phong trào Công giáo mới hình thành, một số danh từ mới xuất hiện cũng đủ khái quát phần nào nội dung, đường hướng tờ báo: Đòi hỏi của Tin Mừng, Chiều kích của Tin Mừng, Giáo hội của người nghèo, Những trăn trở, Thao thức, Dấn thân, Đồng hành cùng dân tộc, Hội nhập văn hóa, Lựa chọn... Nhiều khái niệm, ý tưởng còn khá xa lạ nhưng số đông bạn đọc vẫn muốn đi cùng CGvDT qua từng trang báo, cùng phác họa dung mạo một Hội Thánh thật gần gũi. CGvDT đã đưa ra cách nhìn, cách đặt vấn đề, lối suy nghĩ đôi lúc có khác nhưng không bao giờ tách ra khỏi Giáo hội. Tin Mừng cũng được diễn giải ở nhiều góc cạnh mới hơn. Mới và khác ở đây không có nghĩa đi ngược lại các giá trị truyền thống, căn bản.
Chính vào thời điểm này (thường được gọi là sau Công đồng Vatican II, mặc dù Việt Nam sau đến 12 năm), khá nhiều tư tưởng thần học nổi lên trên thế giới, với những tên tuổi lừng danh rất được ngưỡng mộ như Marie-Dominique Chenu, Leonardo Boff, Hans Kung. Nổi bật hơn cả là khái niệm Cộng đoàn cơ bản mà nhiều người từng xem như mô hình thích hợp cho Giáo hội Công giáo Việt Nam trong hoàn cảnh lúc bấy giờ. Tất cả đã là nguồn cảm hứng sâu rộng, được đón nhận như một Lễ Hiện xuống mới, trong bầu khí háo hức và nhiệt thành. CGvDT dần định hình một hướng đi theo tinh thần Hiến chế Vui mừng và Hy vọng và sau đó là Thư Chung của Hội đồng Giám mục Việt Nam 1980.
*
Bước vào tuổi 43, CGvDT có đầy đủ chuyện vui, chuyện buồn trên con đường dài đã qua. Độc giả 40 năm nhìn báo chắc chắn khác với người mới đọc mười năm. Có những sự việc tự nó vận hành, thích nghi, lan tỏa thật vững chãi, và với những ai đã từng tham gia hoặc cộng tác, tờ báo vẫn luôn giữ được những kỷ niệm thân thương, những trang mục thể hiện đường hướng sống đạo phù hợp với niềm tin Công giáo và giáo huấn của Giáo hội, trong sự xác tín có bàn tay quan phòng của Thiên Chúa dẫn dắt. Các thế hệ làm báo CGvDT hôm nay chắc chắn vẫn tiếp nối hành trình này, và phần lớn trang mục chính hiện vẫn còn, nhưng được chuyển tới bạn đọc không như những bài thuyết giảng, mà tựa nhịp cầu trao đổi, kết nối của những người đi chung một đường. Cách viết, cách đặt vấn đề dưới nhiều góc nhìn bình dị hơn, hòa cùng nhịp sống, bước đi đời thường, đồng thời khắc họa sức sống của Giáo hội trong nước cũng như trên thế giới. Loạt bài Dấu xưa đâu chỉ là những bài khảo cổ khô khan mà - qua những tranh chấp, thăng trầm của thánh tích đền đài - độc giả cảm nghiệm được cuộc hành trình biết bao vinh quang và cay đắng của Dân Chúa suốt 5.000 năm lịch sử Cứu độ...
43 tuổi - đã quá nửa đời người, nhưng vẫn trẻ cho một đời báo vì bao dự tính, khai mở cho tương lai vẫn còn ấp ủ trên các trang... CGvDT chuyển tất cả vào cuộc sống không chỉ bằng bản lĩnh nghề nghiệp, mà còn bằng chính tấm lòng của những người mang đạo giữa đời.
NGUYỄN MẠNH HÀ
Bình luận