Vụ sạt lở đèo Bảo Lộc ngày 30.7 làm 4 người chết đã khiến tỉnh Lâm Đồng rà soát trên diện rộng tình trạng nguy hiểm tiềm ẩn này. Kết quả cho thấy có 63 điểm cần phải được gia cố và cảnh báo trên các quốc lộ 20 đi từ Đà Lạt xuống TPHCM và quốc lộ 55 đi Bình Thuận. Đây là những cung đường có lượng xe lưu thông liên tỉnh lớn nhưng lại có nhiều đoạn có nguy cơ cao.
 |
Các vụ sạt lở đường, vách núi hay lũ quét đều gắn với mưa lớn nhiều ngày. Tại sao từ nhiều năm nay ở nước ta từ Tây Bắc cho đến miền Trung, Tây Nguyên và cả những nơi không hẳn núi cao lại thường xuyên xảy ra sạt lở và lũ quét? Hiện trạng này cho thấy sự liên quan đến việc thu hẹp diện tích rừng tự nhiên. Rừng tự nhiên chính là một thảm thực vật khổng lồ có thể giữ lại lượng nước vô cùng lớn sau những đợt mưa to kéo dài, làm cho nước không bị dồn tụ, chảy đột ngột xuống các vùng thấp để hình thành ra lũ lụt và sạt lở. Rừng tự nhiên là hệ thống phòng hộ tốt nhất của con người.
Việt Nam cũng giống nhiều khu vực khác trên thế giới, đang suy giảm diện tích rừng nghiêm trọng. Bình quân mỗi năm Việt Nam giảm khoảng 2.500 hécta rừng. Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, năm 2021, cả nước phát hiện 2.653 vụ vi phạm các quy định về bảo vệ rừng. Tây Nguyên là địa bàn có hiện tượng phá rừng, khai thác, mua bán, vận chuyển, chế biến lâm sản trái pháp luật thường xuyên và có quy mô lớn trong cả nước.
Theo kế hoạch quốc gia đến 2025, Việt Nam trồng thêm 1 tỷ cây xanh để bảo vệ sinh thái và nhằm phát triển bền vững kinh tế xã hội. Đây là chiến lược tốt. Tuy nhiên, nếu việc trồng cây không gắn với trồng rừng, tái sinh rừng và đặc biệt là bảo vệ rừng thì sẽ khó nói tới một kết quả khả quan trong việc hạn chế thiên tai, rủi ro từ mưa lũ do mất hệ thống rừng nguyên sinh và rừng phòng hộ.
Những thiệt hại do ngập lụt như ở Bắc Kinh hay sạt lở đất ở Lâm Đồng không chỉ thấy đó là hệ quả của việc mưa nhiều ngày hay do biến đổi khí hậu tạo nên. Đằng sau chuỗi thảm họa đó, cần phải thấy rõ trách nhiệm của mỗi quốc gia và của từng cá nhân trong việc giữ gìn hệ sinh thái môi trường, trong đó có việc giữ rừng khỏi bị biến mất. Rừng không chỉ là lá phổi, là sinh kế, mà còn là lá chắn bảo vệ con người khỏi những hệ quả lâu dài của biến đổi khí hậu đang ngày một gia tăng.
Ngô Quốc Đông
Bình luận