Nhiễu động không khí có thể trở nên thật sự tồi tệ cho những chuyến bay, và tương lai sẽ còn tệ hại hơn nhiều, theo dự báo của các chuyên gia khí hậu.
Đa số hành khách đều ít nhiều trải qua hiện tượng nhiễu động không khí khi máy bay di chuyển qua khu vực xảy ra tình trạng các luồng không khí chuyển động hỗn loạn với những tốc độ khác nhau. Nhiễu động không khí nghiêm trọng có thể xảy đến cho bất cứ chuyến bay nào, và có thể biến 5 phút như thể dài vô tận. Thông thường, hiện tượng này có thể khiến máy bay bị sốc nhẹ, nhưng trong trường hợp tệ nhất hoàn toàn có khả năng gây tử vong, như vừa xảy ra cho chuyến bay số hiệu SQ321 của hãng Singapore Airlines vào ngày 21.5.
“Rơi” 1.830m
Hãng hàng không Singapore Airlines xác nhận chuyến bay SQ321 từ London (Anh) đến Singapore đã gặp nhiễu động không khí nghiêm trọng, khiến 1 người chết, 30 người khác bị thương. Theo dữ liệu theo dõi chuyến bay, máy bay thuộc dòng Boeing 777-300ER đang di chuyển ở độ cao 11.280m khi gặp sự cố, và mất độ cao 1.830m chỉ trong vòng 3 phút. Sau đó, chiếc máy bay chở theo 211 hành khách và 18 thành viên phi hành đoàn đã chuyển hướng và hạ cánh khẩn cấp xuống sân bay quốc tế Suvarnabhumi ở Bangkok (Thái Lan) vào 15 giờ 45 giờ địa phương. Tổng giám đốc sân bay Suvarnabhumi Kittipong Kittikachorn cho biết nạn nhân tử vong trên máy bay là công dân Anh 73 tuổi.
Tính đến 19 giờ 50 ngày 21.5 (giờ Singapore), có tổng cộng 30 người được điều trị tại bệnh viện, theo cập nhật của Singapore Airlines. Những hành khách còn lại và phi hành đoàn được kiểm tra và xử lý những vết thương nhẹ tại sân bay Suvarnabhumi. Tổng thống Singapore Tharman Shanmugaratnam lên mạng xã hội gởi lời chia buồn với thân nhân hành khách tử vong. Bộ trưởng Giao thông Singapore Chee Hong thì đảm bảo rằng các cơ quan chức năng của nước này sẽ toàn lực hỗ trợ những hành khách bị ảnh hưởng trên chuyến bay.
Những bầu trời không còn an toàn
Nhiễu động không khí là nguyên nhân hàng đầu có thể dẫn đến chấn thương cho tiếp viên và hành khách, theo Cơ quan Hàng không Liên bang Mỹ (FAA). Nhiễu động không khí cũng là một trong những nguyên nhân gây sự cố thường xảy ra nhất hiện nay đối với các chuyến bay. Trung tâm Quốc gia về Nghiên cứu Khí quyển Mỹ ước tính hiện tượng trên gây tổn thất khoảng 500 triệu USD mỗi năm cho các hãng hàng không nước này. Nếu nhiễu động không khí nhẹ và vừa phải, hành khách có thể cảm giác được lực siết ở dây an toàn, và những đồ vật không được cố định có thể di chuyển bên trong cabin. Tuy nhiên, trong trường hợp nguy hiểm, một số hành khách có thể bị quẳng tới lui trong cabin, dẫn đến chấn thương nghiêm trọng và đôi khi tử vong.
Tháng 3.2023, một máy bay tư nhân đã gặp nhiễu động không khí nghiêm trọng, dẫn đến cái chết của cựu quan chức Nhà Trắng. Trước đó vài ngày, 7 người phải được đưa vào bệnh viện điều trị sau khi một chuyến bay khác gặp cảnh tượng tương tự. Tháng 7.2023, 7 người bị thương trên chuyến bay của Hãng Hawaii Airlines đến Sydney (Úc), khi máy bay rơi vào vùng nhiễu động không khí. Tháng 12.2022, tổng cộng đến 36 người bị thương trên chuyến bay Hawaiian Airlines từ bang Arizona đến Honolulu (Hawaii), trong đó 20 người phải được điều trị trong phòng chăm sóc đặc biệt.
Khoảng 65.000 chuyến bay mỗi năm ở Mỹ trải qua các đợt nhiễu động không khí vừa phải, và khoảng 5.500 chuyến xui xẻo hơn khi gặp tình trạng nhiễu động nghiêm trọng. Các nhà nghiên cứu cũng phát hiện một dạng nhiễu động không khí gọi là “nhiễu động trời trong”, tức không liên hệ với bất kỳ manh mối có thể thấy được nào như bão tố hoặc mây mù. Không giống như nhiễu động bình thường, nhiễu động trời trong ập đến bất thình lình và khó tránh khỏi. Không may là tần suất nhiễu động không khí trời trong được dự báo sẽ tăng đáng kể trên toàn cầu trong giai đoạn từ năm 2050-2080, đặc biệt dọc theo các tuyến hành trình đông đúc nhất, theo Đài CNN dẫn báo cáo vào năm 2022. Càng tệ hơn, báo cáo dự đoán tần suất dạng nhiễu động không khí dữ dội nhất sẽ tăng nhiều hơn cả.
Dù giới chuyên gia trấn an rằng phát hiện trên không có nghĩa đi máy bay giờ đây không an toàn như xưa, nhưng thời gian trung bình xảy ra nhiễu động sẽ gia tăng. Ví dụ, trên một chuyến bay vượt Đại Tây Dương, thời gian trung bình một máy bay khi gặp hiện tượng này hiện có thể vào khoảng 10 phút trên toàn hành trình, nhưng có thể tăng lên 20 phút hoặc nửa giờ trong vài thập niên tới.
Giới nghiên cứu nhận định cần phải mất thêm vài thập niên nữa mới có thể xác định mức độ ảnh hưởng rõ ràng của biến đổi khí hậu với tình trạng nhiễu động không khí. Thế nhưng, biến đổi khí hậu chắc chắn đang khiến các bầu trời trở nên thách thức hơn cho các chuyến bay. Báo cáo của Đại học Reading (Anh) phát hiện bầu trời sẽ trở nên “gập ghềnh” hơn với máy bay so với cách đây 4 thập niên và nguyên nhân đến từ biến đổi khí hậu. Và như vậy, khách di chuyển bằng đường hàng không sẽ phải tập thói quen luôn cài dây an toàn trong suốt chuyến bay, chỉ trừ những lúc cần thiết phải ra khỏi chỗ ngồi.
BẠCH LINH
Bình luận