NHỮNG CÔNG TRÌNH CÔNG GIÁO BẰNG ÐÁ ÐẸP NHẤT NƯỚC Ý (P13)

BÀI 13: TU VIỆN SAN MICHELE HẠT NGỌC TRÊN THANH GƯƠM TỔNG LÃNH THIÊN THẦN

Là biểu tượng của vùng Piedmont thuộc tây bắc nước Ý, tu viện San Michele được công nhận là một trong những điểm sáng về kiến trúc thời trung cổ của tỉnh Turin.

Tổng lãnh thiên thần Micae từng được nhắc đến nhiều lần trong Kinh Thánh, cụ thể là trong sách Daniel. Ngài được mô tả là lãnh đạo đội binh thiên quốc, sẵn sàng trừng trị mọi kẻ thù của Giáo hội. Còn trong sách Khải Huyền, Micae là hoàng tử của các thiên thần trung thành với Thiên Chúa; ngài đánh bại Satan và những thiên thần nổi loạn. Vì thế, thánh Micae có vị trí vô cùng quan trọng, được xem là người che chở cho các Kitô hữu. Cùng với sự lan tỏa của Kitô giáo, những công trình tôn vinh vị Tổng lãnh thiên thần được xây dựng từ phía đông trải rộng đến vùng Địa Trung Hải, đặc biệt là Ý. Trong đó, đáng chú ý là tu viện San Michele, nằm ở vị trí trung tâm của đường nối huyền diệu được gọi là “thanh kiếm của thánh Micae” (chỉ 7 nhà thờ và tu viện được xây dựng trên một đường thẳng kéo dài từ Pháp đến Ý).

Được xây dựng trên rìa đá của núi Pirchiriano, thuộc thung lũng Val di Susa, vào giai đoạn từ năm 983 - 987, tu viện San Michele được bao phủ bởi các huyền thoại, những câu chuyện truyền kỳ và bí ẩn vẫn chưa được khám phá. Đầu tiên, cả ba tu viện quan trọng nhất vào thời Trung cổ, nhân danh thánh Micae ở châu Âu, đều nằm trên cùng một trục, trên tuyến đường hành hương được gọi là Via Sancti Michaelis, chạy từ tu viện Mont Saint-Michel ở vùng Normandy (Pháp) đến Monte Sant’Angelo (Monte Gargano) ở Puglia (Ý). Tu viện San Michele nằm ở điểm giữa của con đường hành hương dài 2.000km này. Đáng ngạc nhiên hơn nữa, những công trình trên còn nằm trên một đường thẳng địa lý với 3 tu viện thánh Micae khác, từ Skellig Michael (Ireland), đến Saint Michael’s Mount (Cornwall, Anh), và tu viện Saint Michael (đảo Symi, Hy Lạp), trước khi đến điểm cuối là Jerusalem ở núi Carmel.

Cũng giống như những nơi linh thiêng được xây dựng nhân danh Tổng lãnh thiên thần, ngọn Pirchiriano, cao 962m, không phải được chọn ngẫu nhiên. Từ thời xa xưa, các ngọn núi và đồi luôn được xem là nơi thích hợp nhất để tôn sùng thánh Micae, có lẽ bắt nguồn từ quan niệm trong đời thực, cho rằng ngài đứng ở vị trí cao nhất trong các thiên thần. Nếu đứng ở khía cạnh kiến trúc, tu viện ở Piedmont là một trong những công trình tôn giáo xây theo kiến trúc La Mã lớn nhất châu Âu, nhờ vào hoạt động mở rộng liên tục trong cả thiên niên kỷ. Nhìn từ xa, tu viện cổ kính này giống như thể mọc lên từ rìa đá của ngọn núi hùng vĩ. Trên thực tế, nó được phát triển từ 3 nhà nguyện xây trên đá, trước khi thay thế bằng một Vương Cung Thánh Đường. Cụm 3 nhà nguyện ban đầu được chuyển thành nơi chôn cất 24 thành viên của Nhà Savoy, một trong những hoàng tộc lâu đời nhất thế giới.

Một điểm đặc biệt nữa của tu viện, chính là được xây dựng hầu như hoàn toàn bằng đá có nguồn gốc đại dương. Phần nền đá của tòa nhà được làm từ trầm tích đá vôi dưới biển, trộn lẫn với nhiều loại đất sét theo các dòng chảy đại dương, trước khi dãy Alps hình thành. Loại đá phiến prasinite ở đỉnh tu viện, và nơi cầu nguyện, được hình thành nhờ vào dung nham phun trào dưới biển. Bên trong tu viện, khách hành hương có thể tìm thấy nhiều dấu tích của các rặng san hô cổ trên cánh cổng, vốn là tác phẩm điêu khắc xuất sắc của nghệ nhân Nicolo từ thế kỷ 12. Từ cổng này, một bậc thang dốc dẫn lối xuống bên dưới. Do người xưa dùng xương cốt của các tu sĩ đã chết trang hoàng dọc theo bậc thang này, nó còn được gọi là Scalone dei Morti (Cầu thang của người chết). Theo một số nguồn tin, cho đến gần đây, những bộ xương vẫn còn nằm ở đó.

Ba lối đi bên trong nhà thờ được phối hợp giữa kiến thúc La Mã và Gothic. Chỗ dành cho ca đoàn vẫn còn chứa những tấm phù điêu và các bức họa từ thế kỷ 16, như Triptych and The Virgin on the Throne của họa sĩ Defendente Ferrari (1490-1540). Cánh cổng Tu sĩ dẫn đến sân hiên nhìn xuống tàn tích của tu viện mới (từ thế kỷ 12 đến 14), cũng như Tháp người đẹp Alda và tháp chuông vẫn chưa được hoàn tất.