Những tấm vé khí hậu

Hơn 3 triệu người ở Ðức đã mua loại vé tháng vừa được chính phủ triển khai với mục tiêu khuyến khích người dân tăng cường sử dụng phương tiện giao thông công cộng và góp phần giảm khí phát thải.

Từ ngày 1.5, người Đức chỉ cần trả 49 euro/tháng là có thể sử dụng thoải mái hệ thống giao thông công cộng của nước này, từ xe buýt, tàu điện ngầm, xe lửa tuyến địa phương và tuyến vùng. Theo DW, chính phủ Đức kỳ vọng sáng kiến mới sẽ khuyến khích người dân đi lại bằng phương tiện công cộng thay vì lái xe, từ đó góp phần giảm khí phát thải gây hiệu ứng nhà kính. Đó cũng là lý do những tấm vé này có biệt danh là “vé khí hậu”.

Deutschlandticket

Sáng kiến “Deutschlandticket”, hay “vé Đức” cung cấp dịch vụ di chuyển công cộng không giới hạn với giá 49 euro (hơn 1.200.000đ)/tháng hoặc 588 euro/năm. Bất kỳ người nào có tài khoản ngân hàng đều mua được loại vé này, đồng nghĩa du khách cũng không ngoại lệ. Người sở hữu vé Đức có thể tự do sử dụng các phương tiện như xe buýt, xe điện, xe lửa. Tuy nhiên, chương trình không áp dụng đối với dịch vụ xe buýt đường dài hoặc tàu cao tốc như Intercity Express (ICE). Trẻ em từ 6 tuổi trở xuống không cần mua vé, và trẻ từ 6 tuổi trở lên mua vé như người lớn.

Với việc tung ra sáng kiến trên, chính phủ Đức kỳ vọng sẽ giảm được số người sử dụng xe riêng và từ đó cắt giảm khí phát thải trên toàn quốc. Bộ trưởng Giao thông Volker Wissing gọi sáng kiến là “sự cải cách lớn nhất của ngành giao thông công cộng trong lịch sử Đức”. Theo Hiệp hội Các công ty Vận tải Đức (VDV), ước tính có khoảng 16 triệu trong tổng số dân 84 triệu người ủng hộ sáng kiến mới. Chỉ trong ngày đầu tiên được triển khai, hơn 3 triệu tấm vé đã được bán ra và dự kiến con số này sẽ tiếp tục tăng trong thời gian tới.

Các tổ chức vận động vì môi trường hoan nghênh sự ra đời của Deutschlandticket, gọi đây là bước tiến quan trọng trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, phía các nhà phê bình cho rằng giá vé quá đắt đỏ và không phải ai cũng có thể mua được, nhất là tầng lớp nghèo nhất xã hội. Bên cạnh đó, chưa có chế độ miễn giảm cho sinh viên hoặc người có thu nhập thấp. Chia sẻ với AFP, chuyên gia về giao thông Oliver Wittig cho rằng mức giá 49 euro sẽ đặc biệt có lợi những cư dân thành thị hơn là các đối tượng khác.

Việc cung cấp tài chính để sáng kiến có thể thực thi cũng là đề tài tranh luận kéo dài, gây trì hoãn thời gian lẽ ra phải áp dụng. Sau nhiều thảo luận, chính quyền liên bang và các bang nhất trí mỗi bang đóng góp 1,5 tỷ euro để rót nguồn tài chính cho sáng kiến. Điều này cho phép tránh được nguy cơ có thể đẩy tập đoàn đường sắt quốc gia đến cảnh nợ nần thêm chồng chất.

Sáng kiến ở Áo, Tây Ban Nha

Đức không hề đơn độc trong nỗ lực gia tăng số người sử dụng phương tiện giao thông công cộng để giảm khí phát thải. Ở Tây Ban Nha, vé tàu địa phương và vé vùng được phát miễn phí từ tháng 9.2022 để khuyến khích người dân để xe ở nhà và giảm áp lực lạm phát. Theo nhà cung cấp dịch vụ đường sắt Renfe, tổng cộng 2,1 triệu tấm vé được phát ra trong quý 1 năm 2023.

Còn ở Áo, sáng kiến “vé khí hậu”, KlimaTicket, mang đến cơ hội sử dụng toàn bộ dịch vụ giao thông công cộng trên toàn quốc, bao gồm tàu cao tốc, với giá 1.095 euro/năm. Giá vé được giảm đối với các hành khách từ 25 tuổi trở xuống và trên 65 tuổi, cũng như những người gặp khó khăn khi di chuyển; và có mức giá ưu đãi đặc biệt cho gia đình. Tất cả quân nhân và viên chức nhà nước đều thuộc diện được phát vé KlimaTicket miễn phí. Thành công của sáng kiến này dẫn đến sự bùng nổ lượt người sử dụng dịch vụ xe lửa, theo công ty đường sắt OBB.

Trong khi đó, giới chức thành phố Salzburg (Áo) vừa cung cấp vé xe lửa miễn phí cho người dân trong tháng 4. Vé có tên là Klimatickets Salzburg Plus (Vé Khí hậu Salzburg +), cho phép người dân sử dụng gần như mọi tuyến xe lửa và xe buýt trên địa bàn Salzburg. Chương trình kéo dài 3 ngày, đặc biệt có lợi cho trẻ em, và chủ nhân tấm vé có thể mang theo một người đi xe lửa, xe buýt miễn phí. Đây là chương trình nhằm quảng bá sự tiện lợi của vé khí hậu và khuyến khích người dân sử dụng phương tiện giao thông công cộng vì lợi ích của môi trường.

HỒNG HOANG