Từ Bờ Tây sang Bờ Ðông của Mỹ, hầu như ở bang nào cũng có ít nhất một thành phố, thị trấn có tên lấy từ Kinh Thánh, con số tổng cộng lên đến hàng ngàn.
Lái xe theo hướng bắc đi qua cầu cửa sông Ấn ở bang Delaware (Mỹ), trải rộng trước mắt là mảnh đất rộng lớn ven theo bờ biển, có tên Vịnh Rehoboth. Theo tiếng Do Thái, Rehoboth có nghĩa là “nơi thật sự rộng rãi”, hoặc “địa điểm dành cho tất cả”. Cái tên này do một thuyền trưởng người Anh đặt vào thế kỷ XVII. Trong suốt những cuộc hải trình dài hơi, có vẻ như thuyền trưởng là người sùng đạo, và quyển sách luôn kề cận là Kinh Thánh, theo báo The Washington Post dẫn lời sử gia địa phương tên Warren H. MacDonald. Ông MacDonald nhắc lại câu chuyện trong Sách Sáng Thế, Isaac đào chiếc giếng mới cho người dân sau cuộc đụng độ với người Philistines: “Ông bỏ chỗ ấy ra đi đào một giếng khác; người ta không tranh chấp về giếng này, và ông đặt tên giếng là Rehoboth (Rơkhôvốt); ông nói: Vì giờ đây Đức Chúa đã cho chúng ta được thênh thang, và chúng ta sẽ sinh sôi trong đất này”.
Những cái tên thông dụng
Rehoboth nằm trong số hơn 1.000 thành phố hoặc thị trấn được đặt theo những cái tên trong Kinh Thánh, hàm ý rằng họ tuân theo ý Thiên Chúa và tìm đến miền đất hứa ở Tân Thế Giới (châu Mỹ). Người thời nay có thể tìm thấy các địa danh Canaan, Eden, Jordan, Damascus, Shiloh, Bethel, Goshen trên đất Mỹ. Những cái tên trong Kinh Thánh được chọn còn vì nhiều lý do khác. Chẳng hạn, một cộng đồng được xây dựng gần rừng tuyết tùng có thể gọi tên là Lebanon, theo sau dãy núi phủ đầy cây tuyết tùng cung cấp gỗ cho đền thờ của Vua Solomon, hoặc theo tên Núi Đền, hoặc Núi Paran nếu được xây dựng trên một con đồi. Hai tiểu bang tập trung nhiều cái tên theo Kinh Thánh nhất là Ohio và Pennsylvania, các nhà địa lý lần theo dấu vết về hướng tây và tìm thấy những nơi được đặt tên theo phong cách tương tự ở bang Utah.
Địa danh phổ biến nhất ở Mỹ là Salem, dù đến nay giới học giả và các sử gia cũng không rõ nguyên nhân tại sao. Một số người cho rằng đây là từ rút ngắn của Jerusalem, những người khác cho rằng đặt theo shalom, có nghĩa là hòa bình theo ngôn ngữ Do Thái. Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ vào thập niên 1990 đã đếm được 174 nơi mang tên Salem hoặc biến thể tương tự, như hồ Salem. Còn cái tên Bethel xuất hiện 147 lần; Zion 110 lần.
Bang Virginia cũng có Salem. Goshen, ở thung lũng Shenandoah của tiểu bang, được đặt theo tên của vùng đất trù phú ở đồng bằng sông Nile, là địa danh xuất hiện trong sách Sáng Thế, nơi người Do Thái được phép lưu trú trong lúc xảy ra nạn đói ở Canaan. Những cái tên khác bao gồm Ararat, nhà thờ Carmel, Damascus, nhà thờ Lebanon, núi Ô liu, núi Solon và ngã tư đường Zion.
Ở mọi bang
Về phần mình, Maryland có nhiều địa danh lấy cảm hứng từ Kinh Thánh, một phần do một số nhà sáng lập tiểu bang là người Công giáo. Những cái tên trong Kinh Thánh xuất hiện trên bản đồ của Maryland là Salem, Goshen, Rehobeth, Bethlehem, Damascus, công viên Jericho, núi Carmel, núi Ephraim, núi Hebron và núi Parran. Còn Joppatowne, được thành lập vào thập niên 1960 ở phía bắc Baltimore, được đặt tên theo cảng biển cổ đại ở Palestine. California cũng có sự hiện diện đông đảo tín hữu Công giáo, và vì thế nhiều nơi được đặt tên theo các vị thánh: St. Augustine, St. Inigoes... Bang này còn có các tên San Diego (theo tên của thánh Diego de Alcalá) và Santa Rosa (tên tiếng Tây Ban Nha của thánh Rosa thành Lima, vị đầu tiên được tuyên thánh ở châu Mỹ). Ở Texas, có những thị trấn tên Hebbronville và Joshua, trong khi Bắc Dakota có Hebron và Nam Dakota có Sinai, Arkansas có Jerusalem, Vermont có Jericho, Pennsylvania có Bethlehem lẫn Nazareth và Maryland có Zion. Theo thống kê, những thị trấn, thành phố đặt theo tên trong Kinh Thánh có ở mọi bang của Mỹ.
Năm 2014, chuyên viên dữ liệu Jonathan Hull công bố bản đồ những địa danh của nước này lấy cảm hứng từ tôn giáo, với hơn 3.000 địa điểm. Bên cạnh những tên bắt nguồn từ Kinh Thánh, “Bản đồ thiên đường tại Mỹ” còn ghi nhận những tên như “Thiên Đường”, “Giêsu”, “Nhà Thờ”. Chuyên gia Hull còn phát hiện những địa danh này có khuynh hướng tập trung ở những khu vực thuộc địa trước đây của người Pháp và Tây Ban Nha, và ở những vùng đông đúc dân cư.
BẠCH LINH
Bình luận