Noel ở những vùng xung đột

Bên trong thánh đường Saint Elias hầu như bị phá hủy, Nehme Badawi và em trai Bashir nỗ lực đào xuyên đống đổ nát đầy tuyết phủ với hy vọng có thể tìm được những thanh gỗ và phế liệu phù hợp để dựng hoạt cảnh Giáng sinh dù thô sơ. Phần mái của nhà thờ nổi tiếng ở cổ thành của Aleppo, Syria, đã bị sập cách đây vài năm dưới hỏa lực của rocket, khiến những hoa tuyết trắng liên tục rơi lả tả và đọng lại trên nền nhà rúm ró. AFP dẫn lời ông Nehme, 53 tuổi cho biết: “Chúng tôi tận dụng mọi mảnh vụn có thể để diễn đạt ý tưởng về chiến thắng của sự sống trước cái chết”.

Sau hơn 4 năm chiến tranh khốc liệt, tiếng súng đã câm lặng tại thành phố lớn thứ hai của Syria vài ngày trước Giáng sinh. Thế là cộng đồng Kitô hữu còn sót lại tại đây vội vã mang lại sức sống cho phế tích thánh đường Saint Elias, chuẩn bị dịp lễ trọng đại này lần đầu tiên sau 5 năm. Chỉ còn khoảng 100.000 tín hữu ở Aleppo so với con số 250.000 trước cuộc chiến. “Ảnh hưởng về mặt tinh thần vượt xa tổn thất vật chất”, ông Nehme ngậm ngùi cho biết, nhưng ít nhất là họ vẫn có thể tìm về nơi cội nguồn thân thương từng dung dưỡng đức tin từ những thuở thiếu thời. Giáo dân Tony Mardini chia sẻ: “Tôi 24 tuổi, và đã dành 20 năm cuộc đời của mình ở đây. Chúng tôi thường đến nhà thờ mỗi ngày, nhưng bị tước đi cái quyền đó hơn 4 năm qua”. Tuy nhiên, mọi đau khổ và dằn vặt đã qua, vì “chúng tôi được tái hợp trong quang cảnh đổ nát này”.

Trong khi đó, hàng trăm người Iraq đã đổ đến nhà thờ ở Bartella, ăn mừng Giáng sinh đầu tiên kể từ năm 2013 tại địa phận gần TP.Mosul sau khi các tay súng của tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) rút khỏi nơi này. Từng là quê nhà của hàng ngàn người Kitô giáo Assyria, Bartella bị bỏ hoang vào tháng 8.2014 khi rơi vào tay IS như nhiều nơi khác trên lãnh thổ Iraq. Nhiều phụ nữ cầm nến đã thắp sáng khi bước vào nhà thờ Mar Shimoni của thị trấn trên, bày tỏ lòng hoan hỉ vì đã trở lại nơi mình được rửa tội. Hãng tin Reuters dẫn lời bà Shurook Tawfiq, một cư dân địa phương bị buộc phải di tản đến thành phố Erbil gần đó để tránh IS, bày tỏ: “Đây là ngày hạnh phúc nhất đời tôi. Thỉnh thoảng tôi vẫn cho rằng sẽ không còn được đặt chân đến đây nữa”.

Nhà thờ Mar Shimoni ở Bartella đã bị hư hại nặng nề trong thời gian IS chiếm đóng, với các Thánh giá bị bẻ gẫy, những tượng thánh bị phá nát mặt và nhà thờ bị đốt trụi. Một cây Thánh giá mới đã được gắn lên nóc nhà thờ, trong khi cây thông Giáng sinh được đặt kế cánh cổng lớn. Các binh sĩ Iraq tay cầm súng đứng gác gần đó và một số người bảo vệ từ mái nhà. Tiếng chuông Giáng sinh reo lên vang vọng khắp thị trấn vốn vẫn còn trong trạng thái trống vắng vì nhiều ngôi nhà chỉ còn lại đống gạch vụn. Đức Giám mục Mussa Shemani thổ lộ trước khi cử hành thánh lễ vào đêm vọng: “Đó là sự pha trộn giữa nỗi buồn và niềm hạnh phúc. Chúng tôi buồn bã vì chứng kiến những gì mà một số cá nhân nước này đã làm đối với nơi thiêng liêng nhất của chúng tôi, nhưng cùng lúc, chúng tôi hoan hỷ ăn mừng thánh lễ đầu tiên sau 2 năm”.

Vùng Nineveh là một trong những cộng đồng cổ đại đầu tiên của Kitô giáo, có thể lần ngược về thời điểm cách đây gần 2.000 năm. Tại nhà thờ Mar Shimoni, giáo đoàn ngân nga và cầu nguyện bằng tiếng Syriac, loại ngôn ngữ vô cùng gần với thứ tiếng đã được Chúa Giêsu sử dụng vào lúc sinh thời. “Đó là nhà thờ nơi tôi được rửa tội, nơi tôi được dạy dỗ, nơi tôi được học hỏi về đức tin”, theo Bahnam Shamanny, biên tập của tờ nguyệt san địa phương tên Bartelli al-Syriann. Đức Giám mục Shemani thừa nhận rằng đây là thời khắc đen tối của Iraq, nhưng “chúng tôi sẽ bám trụ nơi này, trên mảnh đất của tổ tiên bất chấp điều gì xảy ra. Thiên Chúa luôn ở cùng chúng tôi”.

VÔ BA