Ðồng Euro tròn 20 tuổi

Ngày 1.1.2022 đánh dấu 20 năm đồng euro được phần lớn các nước châu Âu sử dụng làm đồng tiền chung, một chặng đường với không ít những thăng trầm.

Ngày 1.1.2002, đồng euro chính thức đến tay người dân thuộc Khu vực sử dụng đồng euro (Eurozone), khi ấy mới gồm 12 nước. Ðể “khởi động” cho sự kiện này, euro bắt đầu được lưu hành giữa các quốc gia, công ty và thị trường tài chính từ năm 1999. Theo hãng tin AFP, vượt qua những nghi ngờ ban đầu, lo ngại về giá cả và cuộc khủng hoảng nợ lan rộng khắp khu vực, đến nay, đồng euro được 340 triệu người ở 19 quốc gia, từ Ireland, Ðức đến Slovakia…, sử dụng.

Bulgaria, Croatia và Romania là những quốc gia tiếp theo sẽ gia nhập Eurozone trong vài năm tới, mặc dù mọi người đang chia rẽ về lợi ích của việc từ bỏ đồng nội tệ để chuyển sang sử dụng đồng tiên chung của châu Âu.

Ra đời để cạnh tranh

Ý tưởng tạo ra đồng euro lần đầu tiên xuất hiện vào thập niên 1970, được coi như một cách để hội nhập châu Âu sâu rộng hơn, làm cho thương mại đơn giản hơn giữa các quốc gia thành viên và mang lại cho châu lục này một loại tiền tệ để cạnh tranh với đồng USD hùng mạnh.

Giới quan sát đánh giá cao đồng euro vì đã giúp châu Âu tránh được thảm họa kinh tế trong đại dịch Covid-19. “Rõ ràng châu Âu và đồng euro đã trở nên không thể tách rời. Và đối với những người trẻ tuổi ở Eurozone, những người chỉ từng biết đến một loại tiền tệ duy nhất, chắc hẳn sẽ không thể tưởng tượng được một châu Âu không có nó”, Giám đốc Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) Christine Lagarde nhận định.

Trong những ngày đầu tiên của đồng euro, người tiêu dùng lo ngại rằng sự xuất hiện của đồng tiền này khiến giá cả tăng lên khi các quốc gia phải chuyển đổi sang đồng tiền mới. Mặc dù một số sản phẩm tăng nhẹ khi các doanh nghiệp hoàn thành chuyển đổi tiền, nhưng các số liệu thống kê chính thức cho thấy đồng euro đã giúp hạn chế lạm phát.

Chẳng hạn, giá một chiếc bánh mì ở Pháp đã tăng từ 66 xu vào năm 2001 lên 90 xu ngày nay - một mức tăng phù hợp với lạm phát trước khi có đồng euro. Những mặt hàng đắt tiền hơn không hề tăng giá, thậm chí có trường hợp còn giảm giá.

Trụ sở Ngân hàng Trung ương châu Âu - ảnh: Sputnik

Dáng vẻ mới

Theo hãng tin UPI, vào tháng 12.2021, ECB tuyên bố họ đã chuẩn bị sẵn các dự luật để thay đổi đồng euro, đồng thời thông báo về thiết kế và quy trình tham vấn người dân về việc tờ bạc mới cuối cùng sẽ trông như thế nào. Các đề xuất sẽ được một nhóm cố vấn xem xét và một danh sách rút gọn sẽ được đệ trình lên Hội đồng Quản trị ECB xem xét. Dự kiến quyết định cuối cùng sẽ được đưa ra vào năm 2024.

“Sau 20 năm, đã đến lúc xem xét hình thức tờ bạc của chúng ta để làm cho chúng trở nên gần gũi hơn với người châu Âu ở mọi lứa tuổi và chủng tộc”, bà Lagarde nói. Người đứng đầu ECB cho biết tờ bạc euro “đến đây để ở lại”, mặc dù ECB cũng đang xem xét tạo ra một đồng euro kỹ thuật số cùng với các ngân hàng trung ương khác trên toàn cầu.

Trong khi đồng USD vẫn giữ vai trò thống trị trên thế giới, euro hiện là đồng tiền được sử dụng nhiều thứ hai trên thế giới, chiếm 20% dự trữ ngoại hối toàn cầu, so với tỉ lệ 60% của đồng bạc xanh Mỹ.

Thanh toán bằng đồng euro đã trở nên quen thuộc trong hai thập niên qua - ảnh: Dreamtime

Chứng minh khí phách

Khu vực đồng euro vẫn vững mạnh sau khi đối mặt với mối đe dọa cách đây một thập niên, khi khủng hoảng nợ khởi phát ở Hy Lạp và lan sang các quốc gia khác. Khi đó, Hy Lạp, Ireland, Bồ Ðào Nha, Tây Ban Nha và CH Síp đã được giải cứu thông qua các gói cứu trợ để rồi phải thực hiện các biện pháp thắt lưng buộc bụng. Nhờ đó, đồng euro đã tránh xa bờ vực “thất sủng”.

Trong một bài báo chung được đăng trên tờ Ekathimerini (Hy Lạp) vào ngày 31.12.2021, các thành viên của Nhóm các bộ trưởng tài chính Eurozone (Eurogroup) đánh giá: “Công bằng mà nói, đồng euro đã có hai thập niên đầu tiên đầy biến cố”. Với những thăng trầm đã trải qua, Eurogroup đã lĩnh hội được “những bài học quý giá” để có thể ứng phó đại dịch Covid-19 một cách nhanh chóng, dứt khoát và đồng bộ.

Trong cuộc khủng hoảng do SARS-CoV-2 gây ra, các quốc gia Eurozone đã triển khai các chương trình kích thích quy mô lớn, trong khi ECB triển khai một kế hoạch mua trái phiếu khổng lồ nhằm giữ chi phí vay ở mức thấp và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. “Ðồng euro đã củng cố các nền tảng của nó trong 20 năm qua. Nó đã chứng minh ‘khí phách’ của mình trong việc đối phó những thách thức lớn và các cuộc khủng hoảng lớn”, Bộ trưởng Tài chính Ireland Paschal Donohoe, người đứng đầu Eurogroup, nhấn mạnh.

Theo các thành viên Eurogroup, dù đã đạt được nhiều thành tựu trong 20 năm đầu tiên của đồng euro, vẫn còn nhiều việc phải làm trong thời gian tới. “Chúng ta cần bắt kịp với sự đổi mới và thúc đẩy vai trò quốc tế của đồng euro. Bản thân đồng euro phải phù hợp với thời đại kỹ thuật số. Ðó là lý do tại sao chúng tôi hỗ trợ và đóng góp vào công việc đang tiến triển của ECB về một dạng tiền tệ kỹ thuật số của chúng ta”, bài báo chung của nhóm Eurogroup viết.

QUANG QUỲNH