Ở tuổi gần một trăm, nhà sử học Nguyễn Đình Đầu vừa đón thêm đứa con tinh thần chào đời: Tạp ghi Việt Sử Địa” (tập 2) mới được NXB Trẻ ấn hành.
Hơn 400 trang sách là tập hợp những bài đã được tác giả công bố trên báo, gắn với từng sự kiện theo thời gian, trong đó chứa đựng nhiều tư liệu lịch sử, địa lý, được người viết thu thập, chắt lọc và đưa ra nhận định. Cũng có bài mà tác giả như một nhân chứng sống, viết lại trải nghiệm của chính mình trong dòng hồi tưởng.
 |
Qua đây, bạn đọc được dịp hiểu rõ thêm về các nhân vật có tên tuổi trong sử sách như nhà văn hóa Võ Trường Toản, Trương Ðăng Quế, giáo sư Hoàng Xuân Hãn, luật sư Nguyễn Văn Huyền… Một số bài trong sách còn cho độc giả một cái nhìn về lịch sử theo nhận thức mới, vượt ra khỏi cách viết sử ít nhiều máy móc trước đó, đặc biệt khi đề cập đến nhà Nguyễn, triều Nguyễn. Người đọc hẳn sẽ thú vị với cái nhìn mới này, như ở bài “Cần nhận thức mới về nhà Nguyễn”, tác giả chỉ ra rằng các nhà biên soạn cuốn “Lịch sử Việt Nam” đã có thái độ khắt khe đối với nhà Nguyễn… Và ông dẫn ra nguồn sử liệu ghi nhận “Cuộc Nam tiến của dân tộc Việt Nam gắn bó chặt chẽ với thời đại các Chúa Nguyễn, nếu không nói đó là một phần to lớn của sự nghiệp các Chúa Nguyễn”; rồi trong bài “Cương vực nước ta dưới thời Chúa Nguyễn và triều Nguyễn”, ông cũng điểm lại những cột mốc “Chín đời Chúa Nguyễn mở mang bờ cõi về phương Nam”, và kết luận: “Sự nghiệp mở mang bờ cõi này rất đáng trân trọng ghi nhớ”; hay bài “Gia Long với quốc hiệu Việt Nam”, độc giả được đọc lại những trang sử về nguồn gốc quốc hiệu Việt Nam, gắn với công lao của vị vua triều Nguyễn này.
Ðịa danh các vùng miền xưa và nay như Bình Ðịnh Qui Nhơn, Bà Rịa, Bến Tre, Phú Nhuận, Ðồng Tháp Mười, Khánh Hòa, Ðà Nẵng, Quảng Nam, Vĩnh Long… cũng được biên soạn và hệ thống lại trong từng bài, giúp bạn đọc hiểu rõ tên gọi, đồng thời có cái nhìn khái quát về văn hóa, lịch sử, địa lý của mỗi vùng đất này. Bên cạnh đó là những bài về Sài Gòn (300 năm xây dựng Sài Gòn - TP. Hồ Chí Minh, Tiền tệ Sài Gòn (1859-1954), Công nghiệp Sài Gòn xưa, Bến cảng Nhà Rồng, Dinh Thống Nhất, Tòa Xã Tây - di tích lịch sử của Sài Gòn xưa…). Ngoài ra, có một số bài viết về bản đồ cổ, thêm sự khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa - Trường Sa, vốn là tâm huyết của nhà sử học Nguyễn Ðình Ðầu từ nhiều năm nay.
GIANG PHAN
Bình luận