Quê nội tôi nằm ở một xã ven thành phố, đã và đang trong đà đô thị hóa mạnh mẽ. Chính vì lẽ đó mà cái nghèo không còn đeo đẳng mỗi gia đình như trước đây.
Lâu lắm rồi tôi mới về quê nhân có dịp ăn cưới đứa em út nhà chú. Quan sát thấy có nhiều nhà khá giả, đa số các hộ đều có “bát ăn bát để”, tình trạng hộ “đói ăn” trong làng, xã vào thời điểm hiện tại không còn. Bộ mặt làng quê đổi thay một cách nhanh chóng. Những nếp nhà ngói cấp 4 được thay mới bằng các ngôi nhà cao tầng khang trang to rộng. Nhiều hộ dân xây các ngôi biệt thự rộng hàng trăm mét vuông với sân, vườn, cây cảnh bề thế chẳng kém mấy biệt thự của đại gia ở thành phố là bao. Nhìn thấy làng quê phát triển đi lên và đổi mới như vậy, chẳng riêng gì tôi mà hầu như người con nào của quê hương đi xa về hẳn cũng đều thấy mừng.
 |
| Bà con xa không bằng láng giềng gần - ảnh: Nguyễn Huỳnh Mai |
Thế nhưng, có một điều không vui mà tôi phải chứng kiến ở quê, đó là tình người, đạo lý ngày càng đi xuống. Xưa kia người dân quê vốn chất phác, mộc mạc, hiền hậu và tình cảm, khi nhà này có bát canh ngon, chút đồ ăn gọi là “tươi” cũng chia phần san sẻ cho nhà hàng xóm một chút. Chòm xóm luôn sống đúng bản chất thôn dã khi “tối đèn tắt lửa có nhau”, nhà này có chuyện vui, chuyện buồn thì cả làng, cả xóm đều tụ tập thăm hỏi, chuyện trò… Thế mà bây giờ, trên đà đô thị hóa, đất đai sốt từng cơn, đồng tiền ngày càng lên giá thì tình cảm xóm giềng lại bị chia cắt. Nghe chú tôi kể rằng, bây giờ tình hàng xóm mai một hết, khi nhà này tranh giành với nhà kia từng tấc đất ở. Lúc trước, ranh giới đất giữa các hộ chỉ là rặng bờ cây không rõ ràng, khi đất lên giá, người ta cãi nhau, chửi nhau, thậm chí đánh nhau rồi đưa nhau ra tòa cũng chỉ vì đất vì tiền. Khi đã tranh giành, cãi nhau như thế thì việc họ “kiềng” mặt nhau, coi nhau như người không quen biết là điều dễ hiểu. Còn nhớ nhà chú Ð. hàng xóm, trước khá thân thiết với gia đình tôi, có rổ khoai luộc hay mớ tép tươi cũng đem sang biếu bà nội tôi, giờ đã cạch mặt nhau từ năm ngoái cũng chỉ vì mấy mét vuông đất ngõ đi. Ôi, buồn quá khi giờ ra ngõ gặp chú ấy hay người nhà của chú mà… không được chào hỏi, vì cô chú tôi dặn đi dặn lại là “không được chào vì nhà mình đã cãi nhau rồi!”. Không chỉ nhà chú Ð., mà nghe nói nhà bà H. ở phía đằng sau nhà cũng “kiềng” mặt với nhà cô chú tôi vì… 5 cm đất bờ rào!
Chẳng riêng gì tình làng nghĩa xóm bị ảnh hưởng vì đà đô thị hóa, mà ngay như đạo lý cha, con, anh, em, máu mủ ruột thịt cũng nhạt nhẽo đi vì đất đai, tiền bạc. Không thiếu gì cảnh anh em trong cùng một gia đình chửi nhau, rồi vác rao chém nhau chí tử cũng chỉ vì cha mẹ phân chia đất đai, tài sản không công bằng.
Tiếc làm sao khi nhớ về những ngày trước, sau khi ông bà, cha mẹ khuất núi, các con cháu trong gia đình dòng tộc thường nhân ngày giỗ để góp chút tiền bạc, lễ vật làm ngày gặp gỡ nhau cho đầm ấm. Nay thì nhiều nhà lại tự tổ chức riêng do mâu thuẫn phát sinh từ tiền bạc, đất cát và tình cảm không thể dung hòa!
Làng quê đổi mới, kinh tế phát triển song đạo lý, tình người lại xuống dốc thì làm sao có được niềm vui vẹn toàn!
THẠCH BÍCH NGỌC
Bình luận