Sự tử đạo có nhiều khác biệt của hai thánh Giacôbê Tiền và Giacôbê Hậu đóng vai trò then chốt trong cuộc nghiên cứu khoa học gần đây, nhằm xác định liệu phần di hài lưu giữ ở một nhà thờ tại Tây Ban Nha thuộc về vị thánh nào.
Nhà thờ Chánh tòa Santiago de Compostela tại vùng Galicia (tây bắc Tây Ban Nha) là nơi được cho rằng lưu giữ thánh tích của cả hai vị tông đồ là Giacôbê Tiền và Giacôbê Hậu. Tuy nhiên, phát hiện mới cho thấy nhiều khả năng hộp sọ của thánh tông đồ Giacôbê Tiền, thánh quan thầy của Tây Ban Nha, có lẽ bị nhầm thành hộp sọ của thánh Giacôbê Hậu.
 |
Phát hiện mới
Theo Tân Ước, thánh tông đồ Giacôbê Tiền, còn biết đến với cái tên Giacôbê, con của Zêbêđê, bị xử trảm bằng kiếm theo lệnh của Vua Herod Agrippa I của xứ Judea vào năm 44. Thánh Giacôbê Hậu, tức Giacôbê, con của Anphê, đã bị ném đá và chịu đánh đập cho đến chết vào năm 62. Nhà thờ Chánh tòa được cho là nơi lưu giữ thánh tích của cả hai vị, nhưng nếu báo cáo mới là chính xác, thánh tích vẫn được xem là của thánh Giacôbê Hậu thật ra thuộc về Giacôbê Tiền.
Nhà thờ Chánh tòa Santiago de Compostela được xây dựng bên trên địa điểm tương truyền đã tìm ra thánh tích của thánh tông đồ Giacôbê Tiền. Và tuyến hành hương Santiago de Compostela, hay còn gọi là Con đường của Thánh Giacôbê, kéo dài từ biên giới với Pháp - Tây Ban Nha đến thành phố Santiago de Compostela đã được thiết lập dựa trên những sự kiện mầu nhiệm dẫn đến phát hiện di hài của thánh Giacôbê Tiền.
Cuộc nghiên cứu mới đây cho thấy hài cốt của thánh tông đồ Giacôbê Tiền có lẽ đang lưu giữ bên trong nhà nguyện Thánh Tích (của nhà thờ Chánh tòa) nhưng lâu nay vẫn được cho là thuộc về thánh tông đồ Giacôbê Hậu. Từ thập niên 1990, một cuộc nghiên cứu về nhân chủng học pháp y đã được triển khai. Tuy nhiên, gần đây, phiên bản mới nhất liên quan đến báo cáo này do Ðại học Florida (Mỹ) thực hiện vừa được công bố trên chuyên san uy tín Forensic Anthropology đã mở ra nhiều thông tin đáng chú ý.
 |
| Nhà thờ Chánh tòa Santiago de Compostela và thánh tích thánh Giacôbê |
Câu chuyện về thánh tích
Theo truyền thống của người Iberes (ở phía đông bán đảo Iberia), vào ngày thứ hai của tháng 1 năm 40, Ðức Mẹ Ðồng Trinh Maria hiện ra với thánh Giacôbê Tiền khi ngài đang rao giảng Tin Mừng cạnh bờ sông Ebro thuộc Caesaraugusta (giờ đây là Zaragoza của Tây Ban Nha). Kế đến, thánh Giacôbê quay về Judea, nơi sau đó ngài bị xử trảm theo lệnh của Vua Herod Agrippa I vào năm 44. Trong những năm truyền giáo ở Tây Ban Nha, thánh Giacôbê thu được 7 môn đồ.
Sau này, vào thế kỷ 12, những truyền thống trên được tập hợp thành Historia Compostelana - biên niên sử vô danh được soạn thảo dưới thời Ðức cha Diego Gemírez, Tổng Giám mục đầu tiên của Compostela. Biên niên sử bao gồm một bản tóm tắt chi tiết về câu chuyện của thánh Giacôbê Tiền và được lưu truyền ở Compostela thời điểm đó. Tài liệu ghi rõ vị thánh không những rao giảng Tin Mừng trên Ðất Thánh mà còn chủ yếu tại Tây Ban Nha. Sau khi ngài tử đạo, các môn đồ mang theo thi thể vị thánh vượt biển đến Iberia (Tây Ban Nha). Họ đến được bờ biển phía bắc Galicia, mang di hài vào sâu trong đất liền và cuối cùng chôn cất ở Compostela.
Lần gần đây nhất, thánh tích được nghiên cứu khoa học là vào năm 1878. Lúc đó, ba giáo sư của Ðại học Santiago (gồm các ông Casares, Freire và Sánchez Freire) rút ra kết luận rằng hài cốt được chôn cất bên dưới bàn thờ chính thuộc về ba bộ hài cốt khác nhau và không hoàn chỉnh. Báo cáo này xác nhận truyền thống vốn cho rằng thánh Giacôbê Tiền được chôn cùng hai bạn đồng hành. Nhiều thế kỷ trước, theo lệnh của Vua Alfonso II (mất năm 842) trị vì Asturias và Galicia, một nhà nguyện đã được xây dựng bên trên nơi được cho là chôn cất thánh Giacôbê Tiền. Nơi này lập tức trở thành trung tâm hành hương quan trọng của đạo Công giáo.
Ðến năm 1108, Ðức Giám mục Mauricio Burdino (Bồ Ðào Nha) mang theo hộp sọ của thánh Giacôbê Hậu từ Ðất Thánh về Iberia. Khi ấy, Nữ hoàng Urraca (vị nữ hoàng đầu tiên của châu Âu) cai trị Castilla, León và Galicia đã lấy thánh tích của thánh Giacôbê Hậu và chuyển cho Tổng Giám mục Compostela lúc đó là Ðức cha Diego Gelmírez. Năm 1116, hộp sọ được đặt vào một cái rương bằng vàng. Theo phân tích của các chuyên gia thời nay, có lẽ Nữ hoàng Urraca muốn giành được sự ủng hộ về mặt chính trị với việc tuyên bố đã mang về cho Tây Ban Nha phần hài cốt mất tích từ lâu của thánh Giacôbê Hậu.
Tuy nhiên, Kinh Thánh ghi lại thánh Giacôbê Hậu đã bị đẩy xuống từ tầng cao của Ðền thờ ở Giêrusalem và rơi xuống đám đông đang phẫn nộ bên dưới. Dù thoát chết sau cú đẩy, ngài bị ném đá và đánh đập cho đến chết. Dựa trên khía cạnh pháp y, hộp sọ của ngài ắt hẳn phải hứng chịu những cú đánh đến mức tử vong. Ðiều này cho thấy hộp sọ của thánh Giacôbê Hậu không thể nguyên vẹn vào thời điểm được Ðức Giám mục Burdino mang về từ Ðất Thánh.
Trong báo cáo mới do chuyên gia Fernando Serrulla (Viện Y tế Pháp lý Galicia) dẫn đầu thực hiện, hộp sọ được cho là của thánh Giacôbê Hậu phải thuộc về thánh Giacôbê Tiền. Ông Serrulla phát hiện hộp sọ được cho của thánh Giacôbê Hậu mang theo những dấu hiệu cho thấy các dấu vết bị chặt đầu chứ không liên quan đến các cú đánh hoặc ném đá, theo báo El Pais. Có lẽ, bằng cách nào đó, các hộp sọ bị đặt nhầm chỗ trong nhiều thế kỷ tại cùng một nhà thờ. Trong khi đó, đến nay vẫn chưa rõ tung tích của phần di hài thuộc về thánh tông đồ Giacôbê Hậu.
LING LANG
Bình luận