Các nhà nghiên cứu vừa công bố lá thư 1.700 năm tuổi mà theo họ chuyển tải nội dung cho phép phát hiện manh mối về cuộc sống của các tín hữu Kitô giáo đời đầu.
Một lá thư viết trên giấy cói Ai Cập đang được cất giữ tại Ðại học Basel (Thụy Sĩ), có đặc điểm độc nhất vô nhị so với toàn bộ các tài liệu cổ khác của bộ sưu tập. Nội dung của nó mang đến nhiều chi tiết vô cùng giá trị về thế giới của những Kitô hữu vào thời điểm ban đầu, mà cho đến nay chưa từng được khám phá trong các tài liệu khác. Chủ nhân lá thư là một người đàn ông tên Arrianus, và người nhận là em trai Paulus, nhiều khả năng đặt theo tên của thánh tông đồ Phaolô.
 |
Nhiều chi tiết đáng chú ý
Trong thư, người tên Arrianus thảo luận về các đề tài liên quan đến đức tin, tình hình chính trị tại địa phương và ẩm thực dưới thời đế quốc La Mã. “Các tín hữu Kitô giáo đời đầu dưới thời Ðế quốc La Mã thường bị hình dung như những kẻ lập dị, trốn tránh thế giới bên ngoài và luôn trong tâm trạng lo lắng bị bức hại. Tuy nhiên, hình ảnh này tương phản hoàn toàn so với nội dung trong lá thư bằng giấy cói được tìm thấy ở Basel”, theo bà Sabine Huebner, giáo sư sử học cổ đại tại Ðại học Basel (Thụy Sĩ), nơi đang bảo quản lá thư. Ðiều đó cho thấy vào thời điểm ấy, tại một số nơi trên thế giới, các Kitô hữu vẫn có thể thực hành đạo một cách tự do. “Thư ghi rõ vào đầu thế kỷ thứ 3, những người theo đạo Thiên Chúa sinh sống ở vùng ngoại ô của các thành phố đông đúc ở Ai Cập, có địa vị chính trị cao và cuộc sống thường ngày không khác gì với những con người (ngoại đạo) vào thời đại đó”, giáo sư cho biết.
 |
| Chữ viết tắt để cập đến các tên thánh thiêng trong một bức tranh cổ |
Lá thư hoàn toàn khác với những bức thư được bảo quản từ thời Ai Cập thuộc Hy Lạp - La Mã (332 trước công nguyên đến 642 sau Công nguyên) vì câu kết vô cùng quan trọng. Sau khi thông báo về tình hình gia đình qua mỗi ngày và đề nghị người em hãy gởi cho mình chai nước chấm hảo hạng nhất làm quà, người viết thư kết thúc bằng câu: “Anh cầu nguyện em được bình an trong Chúa”. “Người viết dùng chữ tắt thuộc nhóm các chữ viết tắt để đề cập đến các tên thánh thiêng, gọi chung là nomen sacrum, giúp chúng ta có thể khẳng định đây là một tín hữu”, bà Huebner phân tích.“Ðây là cách viết phổ biến của người theo đạo Kitô mà chúng ta thường thấy trong các bản thảo của Kinh Thánh”, nữ giáo sư nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, tên Paulus cũng mang đến nhiều manh mối và thật sự là một cái tên “vô cùng hiếm vào thời bấy giờ”, cho thấy “cha mẹ được đề cập trong bức thư là những người theo đạo Thiên Chúa”, và “đặt tên cho con trai của họ theo tên vị thánh tông đồ vào khoảng năm 200 sau Công nguyên”.
 |
Xác định niên đại
Dựa vào mạng lưới chuyên gia trải rộng, giáo sư Huebner có thể theo những manh mối trong lá thư để tìm về những năm 230, tức thế kỷ thứ 3 sau công nguyên. Ðiều này cũng đồng nghĩa rằng ngoài Kinh Thánh, đây là bản chép tay cổ hơn từ 40 đến 50 năm so với bất kỳ tài liệu nào liên quan đến Kitô giáo được tìm thấy cho đến thời điểm này. Lá thư cũng cung cấp những chi tiết quan trọng về đời sống xã hội của gia đình Kitô hữu này: Arrianus và em trai Paulus đều trẻ tuổi, là những người con có học thức của gia đình thuộc giai cấp thượng lưu và giữ các chức vị quan trọng tại địa phương. Ðịa điểm mà cuộn giấy cói được viết cũng được tái tạo thành công. Nó đến từ ngôi làng Theadelphia ở miền trung Ai Cập và thuộc về kho văn khố Heroninus nổi tiếng. Ðây cũng là kho văn thư bằng giấy cói lớn nhất được truyền từ thời La Mã đến nay.
.jpg) |
| Thánh Phaolô và các Kitô hữu đời đầu ở Athens - tranh Raphael |
Lá thư hiện đóng vai trò trung tâm trong ấn phẩm mới của giáo sư Huebner, mang tên “Papyri and the Social World of the New Testament”, tức “Giấy cói và Thế giới xã hội của Kinh Thánh”. Quyển sách hướng đến đại đa số độc giả và nhằm chứng tỏ các tài liệu bằng giấy cói có thể giúp minh họa cuộc sống xã hội, chính trị và kinh tế của các tín hữu Kitô giáo đời đầu. Bộ sưu tập giấy cói của Ðại học Basel cũng sẽ được xuất bản trong năm nay, và phiên bản kỹ thuật số đã được đăng trên cơ sở dữ liệu Papyri.info.
LING LANG
Bình luận