Thái Lan chuẩn bị đổi tên thủ đô từ Bangkok về tên cũ là “Krung Thep Maha Nakhon”, và lập tức cộng đồng mạng trên toàn thế giới nổi sóng, đơn giản chỉ vì nhiều người không tự tin có thể nhớ được cái tên này.
Giữa tuần qua, Văn phòng Xã hội Hoàng gia Thái Lan (ORST) công bố quyết định đổi tên thủ đô Bangkok thành Krung Thep Maha Nakhon. Trước sự lo lắng của nhiều người trong lẫn ngoài nước, Thái Lan trấn an rằng tên Bangkok vẫn có thể sử dụng khi đề cập thủ đô xứ sở chùa Vàng. Tuy nhiên, chính phủ khuyến khích người Thái sử dụng tên “chính thức” trong lúc tiếp xúc với người nước ngoài.
 |
Tên cũ hay mới?
Ngày 15.2, nội các chính phủ Thái Lan phê chuẩn đề xuất của ORST đổi tên thủ đô bằng tiếng Anh từ Bangkok thành Krung Thep Maha Nakhon. Hiện cái tên mới vẫn chưa được chính thức được sử dụng cho đến khi được bật đèn xanh bởi một ủy ban chịu trách nhiệm rà soát toàn bộ các dự thảo của nước này, theo Bangkok Post. Dù có vẻ xa lạ với người nước ngoài, cái tên Krung Thep Maha Nakhon đã được sử dụng trong các văn bản địa phương. Cụm từ này có nghĩa là “thành phố của các thiên thần”, và đa số người Thái thường gọi đơn giản là “Krung Thep” trong các cuộc trò chuyện.
Trên thực tế, tên đầy đủ của nó là “Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit”. Tên đầy đủ dịch sang tiếng Việt có nghĩa là “Thành phố của các thiên thần, thành phố vĩ đại của những vị bất tử, thành phố tráng lệ của chín viên ngọc quý, nơi ngự trị của nhà vua, thành phố của các cung điện hoàng gia, quê hương của các vị thần, được Vishvakarman dựng lên theo lệnh của Indra”.
 |
Cụm từ trên được viết bằng tiếng Nam Phạn và tiếng Phạn, chỉ kinh đô dưới thời Vua Rama I (sử Việt gọi là Phật vương). Ngày 21.4.1782, Vua Rama I, nhà sáng lập vương triều Chakri, đã dựng lên cây cột đầu tiên của kinh đô mới trong quá trình dời đô từ Thonburi. Dưới thời của ông, Krung Thep Maha Nakhon phát triển mạnh mẽ và trở thành trung tâm thương mại của khu vực. Nếu tính đến ngày 21.4, cái tên này sẽ chính thức được 240 năm tuổi. Hiện đây cũng là tên thủ đô dài nhất được Sách kỷ lục Guinness thế giới công nhận.
Trong khi đó, tên Bangkok chỉ được sử dụng chính thức từ tháng 11.2001, dù được sử dụng phổ biến từ lâu. Tuy nhiên, Bangkok là tên xuất phát từ một khu vực cũ của thủ đô Thái Lan, hiện có tên là Bangkok Noi và Bangkok Yai.
 |
Tranh cãi và dàn xếp
Bangkok, hay Krung Thep Maha Nakhon, là một trong những điểm đến du lịch hàng đầu của thế giới. Chỉ tính riêng du khách nước ngoài, thủ đô Thái Lan đã đón 22,8 triệu người trong năm 2018. Vì thế, việc chính phủ Thái Lan quyết định đổi tên thủ đô về tên cũ đã gây sốc cho nhiều người nước ngoài lẫn trong nước. Cộng đồng mạng quyết định chia thành 2 phe, phe ủng hộ tên cũ và phe chuộng tên mới. Thậm chí một số người Thái còn vận động giữ nguyên tên Bangkok bằng cách tạo chiến dịch lấy chữ ký trên trang change.org.
 |
| Bangkok, hay Krung Thep Maha Nakhon, là một trong những điểm đến du lịch hàng đầu của thế giới |
Tuy nhiên, một số người chỉ ra cái tên Bangkok xuất phát từ một quận cũ kỹ trồng toàn cây ô liu. Bên cạnh đó, nhiều phụ nữ Thái luôn đối mặt với những lời chế nhạo ác ý khi những kẻ xấu miệng gọi trại Bangkok thành một cái tên ám chỉ ngành công nghiệp tình dục khét tiếng tại đây. Ðó là lý do phe ủng hộ đổi tên cho rằng cần phải lấy lại tên Krung Thep Maha Nakhon để tưởng nhớ vị vua vĩ đại của người Thái, cũng như phản ánh tầm quan trọng của thành phố thủ đô tại khu vực và thế giới.
Cùng lúc đó, người Thái phải mất hơn 2 thế kỷ để xây dựng “thương hiệu” Bangkok. Cái tên này xuất hiện trong vô số phim ảnh, âm nhạc và là biểu tượng của sự phồn vinh, thân thiện, thoải mái và hiện đại. Nội chuyện nhắc đến tên Bangkok cũng khiến nhiều khách du lịch phấn khích. Thậm chí một người thử so sánh bằng cách chỉ ra bài hát “One Night in Bangkok” (“Một đêm ở Bangkok”) bản gốc do ca sĩ Murray Head trình bày thu được hơn 35 triệu lượt xem trên YouTube trong vòng 5 năm. Còn phiên bản của ca sĩ Thái Asanee-Wasan Chotikul chỉ được 25.000 lượt xem trong 1 năm.
 |
Ðối mặt tranh cãi về vấn đề đổi tên, ORST làm rõ trên Facebook rằng quyết định mới thuần túy chỉ nhằm thay đổi phong cách. Cơ quan này giải thích: “Có thể viết tên chính thức thủ đô Thái Lan theo bảng chữ cái La Mã là Krung Thep Maha Nakon hoặc Bangkok”. Bên cạnh đó, Thống đốc Bangkok Aswin Kwanmuang thừa nhận tên Krung Thep Maha Nakon có thể gây khó khăn cho người nước ngoài. Ông đề nghị họ có thể gọi “Bangkok” hoặc “Krung Thep” và mời du khách nước ngoài quay lại Thái Lan sau thời gian dịch bệnh.
BẠCH LINH
Bình luận