Các nhà khảo cổ học ở miền đông nam Thổ Nhĩ Kỳ vừa khai quật một thành phố khổng lồ trong lòng đất, được xây dựng cách đây gần 2.000 năm và nhiều khả năng là nơi trú ẩn của các Kitô hữu thời đó.
Đối mặt sự bức hại thường xuyên của quân La Mã, các Kitô hữu đời đầu ở khu vực giờ đây là Thổ Nhĩ Kỳ không còn cách nào khác là phải xuống lòng đất lánh nạn. Các nhà khảo cổ học vừa tìm được chứng cứ cho thấy sự tồn tại của một đô thị lớn nhằm phục vụ cho mục đích này.
Theo những gì thu thập được trong quá trình khảo sát, thành phố ngầm với diện tích hơn 371.000 mét vuông được cho đã cung cấp nơi nương náu cho 70.000 người trong thế kỷ thứ hai và thứ ba, theo tạp chí Smithsonian.
 |
| Khảo sát thành phố ngầm |
Thành phố của các hang động
Nằm bên dưới thành phố Midyat thuộc tỉnh Mardin, khu phức hợp rộng lớn trong lòng đất được tìm thấy vào năm 2020 trong quá trình phục hồi và bảo dưỡng định kỳ đối với những ngôi nhà cổ của đô thị có bề dày lịch sử, theo báo Wall Street Journal. Sau khi phát hiện một lối vào bí ẩn dẫn đến một cái hang, những người thợ công trình lần theo dấu vết và tìm được hành lang đưa họ đến thành phố trong lòng đất. Nơi này được đặt tên Matiate, có nghĩa là “thành phố của các hang động” theo tiếng Assyria cổ.
Matiate là “thành phố duy nhất thuộc dạng này trên thế giới”, Hãng thông tấn Anadolu của Thổ Nhĩ Kỳ dẫn lời ông Gani Tarkan, Giám đốc Bảo tàng Mardin và là người chịu trách nhiệm dẫn dắt dự án khai quật tại đây. Các nhà nghiên cứu cho rằng khu phức hợp trong lòng đất tiếp tục có người ở cho đến thế kỷ 6. Sau đó, nơi này được chuyển thành khu nghĩa trang và xưởng sản xuất rượu khi người dân quay lại sống trên mặt đất.
 |
Tính đến thời điểm hiện tại, họ tìm được 49 căn phòng, chiếm chưa đến 5% diện tích của đô thị trong lòng đất. Ở những khu vực đang được nghiên cứu, các chuyên gia tìm được những hầm chứa, tiền đồng, đèn, cũng như xương người và xương động vật. Thành phố ngầm còn có nhiều nơi được cho là dùng để thờ phượng, bao gồm một phòng có hình ngôi sao David được khắc gần trần nhà.
Ông Tarkan giải thích rằng Kitô giáo không phải là tôn giáo được công nhận hồi thế kỷ 2, vì thế các gia đình Kitô hữu thường tìm đến những nơi ẩn náu trong lòng đất để thoát sự bức hại của chính quyền Rome thời đó. Do đa số Kitô hữu thời đấy cũng là người Do Thái, cả hai tôn giáo đều đối mặt sự thanh trừng của người La Mã. Sử gia về Thánh Kinh Wayne A. Meeks cho biết các nghi lễ ngoại giáo được thực hành thường xuyên tại các thành phố thuộc quyền quản lý của La Mã, và những người từ chối tham gia hoàn toàn không có chỗ đứng trong xã hội.
 |
Những đô thị trong lòng đất
Dù các chuyên gia như ông Tarkan cho rằng đô thị trong lòng đất ở Midyat được xếp vào dạng lớn nhất tại Thổ Nhĩ Kỳ, giới nghiên cứu cho hay đây không phải là phát hiện độc nhất vô nhị. Hơn 40 thành phố ngầm khác đã được tìm thấy ở Thổ Nhĩ Kỳ, nổi tiếng nhất là Derinkuyu, khu phức hợp khổng lồ trong lòng đất và được cho là xây dựng từ thế kỷ thứ 8 và thứ 9 Trước Công nguyên. Với sức chứa khoảng 20.000 người, Derinkuyu được sử dụng là nơi ẩn náu của Kitô hữu Byzantine và Do Thái từ thế kỷ 8-12.
.jpg) |
| Matiate được xem là thành phố duy nhất thuộc dạng này trên thế giới |
Gần đây hơn, những kẻ trộm cắp vào năm 2017 đã bất ngờ phát hiện một khu nhà ở bên trong lòng đất. Nơi này nhiều khả năng có niên đại từ thời đồ sắt, theo tạp chí Smithsonian. Những nơi khác quan trọng với Kitô hữu thời đầu cũng trở thành các điểm đến du lịch phổ biến. Chẳng hạn, những khu chôn cất trong lòng đất ở Rome đã cất giữ các bức vẽ về đề tài tang lễ của Kitô giáo. Ở Matera (miền nam Ý), du khách có thể tham quan những hang động chứa một số nhà thờ đầu tiên của Kitô giáo, và thậm chí có thể ở lại những nơi được biến thành khách sạn phục vụ du lịch hành hương.
Trong khi khó có thể biến thành phố ngầm ở Midyat thành khách sạn, giới hữu trách Thổ Nhĩ Kỳ hy vọng nơi này sẽ trở thành điểm đến du lịch một khi hoạt động khai quật và nghiên cứu hoàn tất.
LING LANG
Bình luận