Trong triều đại của mình, Ðức Phanxicô đã nỗ lực đóng góp cho tình hữu nghị và đối thoại giữa các tôn giáo.
Suốt hơn 12 năm qua, ngài đã đích thân tham dự nhiều cuộc đối thoại hoặc gặp gỡ liên tôn. Có thể kể đến chuyến tông du đầu tiên của một vị giáo hoàng đến bán đảo Ả Rập và Iraq; tình bạn giữa ngài với giáo sĩ Do Thái giáo Abraham Skorka ở Argentina và Đại giáo trưởng Hồi giáo Ahmed Al-Tayyeb của Viện Al-Azhar (Hồi giáo Sunni); những chuyến thăm thường xuyên đến các đền thờ Hồi giáo; lên án hành vi bài Do Thái; các tuyên bố chung với những nhà lãnh đạo tôn giáo cam kết vì hòa bình, hòa hợp và phản đối chủ nghĩa tôn giáo cực đoan.
Trong chuyến tông du vào tháng 2.2019 đến Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) ở bán đảo Ả Rập, Đức Thánh Cha đã mang đến hình ảnh về một Giáo hội nỗ lực bắc cầu và làm sâu sắc hơn quan hệ với các tôn giáo khác. Nhân dịp này, Đức Giáo Hoàng và Đại giáo trưởng Hồi giáo Ahmed Al-Tayyeb, người đứng đầu Hồi giáo Sunni, đã ký vào Tuyên bố Abu Dhabi, mở ra kỷ nguyên mới trong quan hệ giữa Công giáo và Hồi giáo.
Tuyên bố chung là “lời kêu gọi cho mọi tâm hồn chính trực hãy từ chối những hành vi bạo lực đáng bị lên án và chủ nghĩa cực đoan mù quáng; lời kêu gọi những con người trân trọng các giá trị của lòng khoan dung và tình huynh đệ được các tôn giáo thúc đẩy và khuyến khích”. Từ tuyên bố trên, Đức Phanxicô viết tiếp thông điệp tập trung vào chủ đề tình huynh đệ là Fratelli tutti, nhấn mạnh vai trò của đối thoại, trong đó, đối thoại liên tôn là một phần quan trọng. Theo Đức Thánh Cha, cuộc gặp ở Abu Dhabi không chỉ là một hoạt động ngoại giao, mà còn là kết quả xuất phát từ đối thoại và cam kết chung giữa hai bên.
Ngài đã đến Iraq, bất chấp những quan ngại về an ninh và dịch Covid-19. Trong chuyến tông du đến nước Trung Đông này, Đức Phanxicô đã gặp người lãnh đạo cao nhất của Hồi giáo Shiite ở Iraq là Đại giáo trưởng Ali al-Sistani. Cuộc gặp đã để lại dấu ấn sâu sắc cho Đức Giáo Hoàng, người luôn mời gọi các anh chị em từ những tôn giáo khác hãy “cống hiến cho sự lan tỏa những đức tính tốt đẹp nhất”.
Năm 2022, Đức Thánh Cha đến Kazakhstan dự Đại hội lần thứ 7 các lãnh đạo thế giới và tôn giáo truyền thống. Trong chuyến tông du đến Bahrain vài tháng sau đó, ngài và các lãnh tụ tôn giáo khác một lần nữa cùng kêu gọi vì hòa bình và hòa hợp giữa các tôn giáo, đồng thời ký vào Tuyên bố Bahrain. Thậm chí sau khi trải qua một số vấn đề sức khỏe, Đức Thánh Cha vào tháng 9.2024 vẫn tông du đến Indonesia, quốc gia có dân số Hồi giáo đông nhất địa cầu. Tại Đền thờ Istiqlal ở Jakarta, ngài và Đại giáo trưởng Nasaruddin Umar ký vào Tuyên bố chung Istiqlal.
Bên cạnh đó, trong triều đại của mình, ngài đã nhiều lần gặp gỡ các đại diện Phật giáo, đặc biệt trong những chuyến tông du đến Thái Lan, Sri Lanka và Mông Cổ. Đối với ngài, việc cùng cầu nguyện với các anh chị em thuộc những tôn giáo khác là hành động gieo những hạt giống của hòa bình và sự tốt đẹp.
ĐỊNH NGUYỄN
Bình luận