Cháu ngoại tôi 5 tuổi có “sở thích” nín tiểu tiện mọi nơi mọi lúc, ở nhà ở trường cũng như ở nơi khác mặc dù nhà vệ sinh sạch sẽ. Chỉ đến khi đứng ngồi không yên, bắt chéo chân, nhún nhún người, không chịu được nữa mới chịu đi, nếu chạy không kịp thì tiểu luôn trong quần. Có lần do nín hoài cháu phát sốt, đau vùng bụng dưới đi bệnh viện, bác sĩ chẩn đoán bị “viêm đường tiết niệu”.
Tôi thủ thỉ tâm sự thì được cháu thổ lộ “làm vậy cảm thấy rất sướng, càng nín tiểu thì cảm giác được xả càng đã”. Tôi nên làm gì với sở thích quái lạ này của cháu mình?
(An Lộc - Bình Dương)
 |
Đường tiết niệu bao gồm hai quả thận, hai niệu quản dẫn nước tiểu từ thận đến bàng quang (cái bình đựng nước tiểu), từ đây nước tiểu thoát ra ngoài cơ thể bằng ống niệu đạo. Ở vị trí niệu quản gắn vào thành bàng quang có cấu tạo đặc biệt như một chiếc van có tác dụng chống trào ngược nước tiểu từ bàng quang lên thận. Dòng chảy của nước tiểu cũng là một lực giúp tống xuất vi khuẩn nếu chúng xâm nhập vào đây.
Khoảng 18 tháng, trẻ đã biết ra hiệu cho mọi người xung quanh về chuyện “mắc đi tiểu”. Sau ba tuổi, cứ khoảng 2-3 giờ là bé lại đòi đi “tè” và “đi” khoảng 5-6 lần trong ngày. Mỗi ngày, trẻ thải ra nửa lít đến 1 lít nước tiểu, màu sắc vàng trong, mùi khai nhẹ.
Khi trẻ nín tiểu, số lần đi tiểu giảm hẳn so với “định mức” này. Biểu hiện dễ nhận biết nhất là đang chơi chợt trẻ nghệch mặt ra, vặn vẹo hai chân để kìm giữ, đến khi hết chịu nổi mới chịu “đầu hàng” và chạy vào phòng vệ sinh hoặc “tháo cống” ngay trong quần. Lúc đi tiểu thì không thành tia mà lắt nhắt ngắt quãng, màu sắc nước tiểu đậm, đục, vàng, đỏ và mùi khai hơn bình thường.
Một số trẻ mắc chứng nhịn tiểu vì lạ chỗ, vì quá mải chơi hoặc sợ vào phòng vệ sinh công cộng tối tăm, mất vệ sinh nên cố nín để về nhà “đi bù”.
Lời thổ lộ của cháu ngoại về chuyện cảm thấy “sướng”, “quá đã” khi đón nhận cảm giác “tức nước vỡ bờ” khi “xả lũ” là rất thật lòng. Ở lứa tuổi này, qua việc tắm rửa, cọ xát, đụng chạm, bé khám phá ra “vùng nhạy cảm” của mình đồng thời trải nghiệm cảm giác thoải mái, nhẹ nhõm mỗi khi đi tiểu. Càng mắc tiểu khi được “giải thoát” lại càng thích. Từ đó bé có ý nhịn tiểu để “hưởng thụ” cảm giác ấy được mạnh hơn, đạt đỉnh cao hơn.
Người thân phải giúp trẻ chấm dứt tình trạng thường xuyên kìm nén này bằng cách tập cho trẻ có thói quen đi tiểu trong ngày, chú ý nhắc nhở trẻ rằng tiêu tiểu cũng quan trọng như nhu cầu ăn uống vậy. Bổ sung nước giúp thận thải các chất cặn bã và làn da sẽ mát hơn (bình thường, trẻ sẽ uống từ 100-120ml nước/kg trọng lượng cơ thể/ngày. Nếu tiết trời nắng nóng, trẻ ưa hoạt động, ra mồ hôi nhiều thì cần bổ sung nước nhiều hơn). Giúp bé hiểu rõ tác hại của việc nín tiểu, nhịn khát.
Nếu gia đình không xây dựng thói quen đi vệ sinh đều đặn đúng giờ, vào tuổi đến trường cháu sẽ gặp căng thẳng khó chịu, thậm chí bị đái dầm, bị bạn bè trêu chọc và thầy cô phê bình. Nhịn tiểu lâu ngày sẽ dẫn đến tình trạng nước tiểu lắng đọng gây viêm đường tiết niệu cấp tính (vì vốn dĩ trong nước tiểu lúc nào cũng có mặt vi khuẩn). Các nhà chuyên môn đã đưa ra con số: khoảng 1/20 trẻ em trai và hơn 1/10 trẻ em gái đã bị nhiễm trùng tiểu ít nhất một lần trước 16 tuổi. Ở những người nhịn “có thâm niên” thì nước tiểu bị ứ lại, tích tụ cặn bã, lắng đọng canxi tạo thành sỏi tiết niệu.
Sau này, hầu hết các bé tự hiểu và bỏ hẳn tật nín tiểu.
THẠC SĨ- BÁC SĨ LAN HẢI
Bình luận