Ðức Giáo Hoàng Phanxicô tông du Malta

Trong chuyến tông du Malta từ ngày 2 - 3.4, Ðức Phanxicô kêu gọi tương lai cho hòa bình chung của cả thế giới và sự mở rộng lòng đối với di dân, những nạn nhân của xung đột và bạo lực.

Ngài kêu gọi các quốc gia hãy từ bỏ “những làn gió băng giá của chiến tranh”, cho phép hòa bình có cơ hội nảy mầm và đơm hoa kết trái. Vị chủ chăn của Giáo hội hoàn vũ đã sử dụng cách ví von về hoa hồng của la bàn (vòng tròn định hướng có hình dạng giống hoa hồng), còn được gọi là “hoa hồng của các ngọn gió” để khuyến khích Malta và châu Âu theo đuổi con đường hòa bình, hợp pháp, tôn trọng sự sống, phẩm giá của con người, và mở rộng cánh cửa cho người nhập cư. Ðức Thánh Cha đề cập 4 điểm chính của hoa hồng la bàn nhằm hình dung 4 ảnh hưởng cơ bản cho đời sống xã hội và chính trị của Malta.

Tổng thống Malta George Vella (thứ 2 từ phải sang) tiếp đón ĐGH

Ngọn gió từ EU

Ðầu tiên chính là Liên minh châu Âu (EU) và hòa bình, đại diện cho hình ảnh ngọn gió thổi từ hướng tây bắc (tức hướng của EU). Theo Ðức Giáo Hoàng Phanxicô, đó chính là một gia đình khổng lồ cùng hợp lực duy trì hòa bình. Nếu muốn theo đuổi hòa bình, Ðức Thánh Cha nhắn nhủ dân Malta cần phải hợp lực củng cố những cội nguồn và giá trị chung làm nên xã hội đó. Ngài nhấn mạnh rằng chính sự trung thực, công bằng, tinh thần nghĩa vụ và tính minh bạch sẽ đảm bảo duy trì một xã hội dành cho mọi người.

Ðức Thánh Cha nhắc lại với cam kết cho sự công bằng và bình đẳng xã hội, EU cũng đi đầu trong những nỗ lực bảo vệ Ngôi Nhà lớn hơn là công trình sáng tạo của Chúa: “Vì thế, EU cần phải được bảo vệ trước lòng tham tàn bạo, sự hám lợi và âm mưu đầu cơ trục lợi, những thứ không chỉ tác động tiêu cực đến hiện tại mà cả tương lai”. Ngài nhận định, chính sự bảo vệ môi trường và quảng bá công lý xã hội là những biện pháp hoàn hảo nhất để gieo mầm cho giới trẻ về nguồn cảm hứng từ nền chính trị lành mạnh, đồng thời che chở họ trước sự cám dỗ của tình trạng bất bình đẳng và thiếu hẳn cam kết vì sự tốt đẹp của tương lai chung trên toàn cầu.

Thánh lễ đại trào

Ngọn gió của ký ức

Về ngọn gió thổi từ phương tây, Ðức Thánh Cha nói rằng Malta, một thành viên EU, chia sẻ lối sống và cách thức suy nghĩ của phương Tây, chẳng hạn như các giá trị của tự do và nền dân chủ. Tuy nhiên, họ cần phải đề phòng tình trạng bị tách khỏi gốc rễ của chính mình. Theo ngài, tiến bộ không có nghĩa là đoạn tuyệt với quá khứ, nhân danh sự thịnh vượng giả tạo bị lôi kéo bởi lợi nhuận, bởi những nhu cầu được tạo ra từ chủ nghĩa tiêu dùng, và nói không với những quyền mà đáng lẽ mỗi người đều được hưởng.

Sự phát triển ổn định và vững chắc cần phải được thực hiện song song với việc bảo tồn ký ức của quá khứ và nuôi dưỡng sự tôn trọng và hòa hợp giữa các thế hệ, chứ không phải là sự đồng nhất một cách nhạt nhẽo và dưới những hình thái ý thức hệ mang tính thực dân hóa. Ðức Thánh Cha đi xa hơn, chỉ ra rằng nền tảng của mọi sự phát triển vững chắc đều đến từ sự tôn trọng con người, tôn trọng sự sống và nhân phẩm của mỗi cá nhân. Ngài khuyến khích người dân Malta cam kết bảo vệ sự sống trong mỗi thời khắc, từ lúc khởi đầu đến khi kết thúc và bao gồm cả người già, kẻ ốm đau.

Khi đề cập những người trẻ tuổi vẫn đang miệt mài theo đuổi sự trống rỗng của các ảo vọng, Ðức Giáo Hoàng Phanxicô cho rằng họ đang phung phí những điều tốt đẹp của chính mình. Ðó là hoa trái của chủ nghĩa tiêu dùng cực đoan và sự thờ ơ với nhu cầu của những người khác.

Cầu nguyện tại hang đá thánh Phaolô

Ngọn gió di dân

Ngọn gió phía nam nhắc nhở về những người anh chị em từ vùng đông đúc, bất ổn và nghèo khổ di chuyển đến phía bắc thịnh vượng - châu Âu, nhằm tìm kiếm hy vọng. Trong khi cảm ơn Malta đã đón nhận di dân, ngài chỉ ra di cư không phải là tình huống tạm thời, mà cùng với nó là gánh nặng của sự bất công của quá khứ, tình trạng bóc lột, biến đổi khí hậu và những cuộc xung đột thảm khốc. Ðó là những ảnh hưởng mà giờ đây chính bản thân họ đang cảm nhận được.

Di cư không thể bị phớt lờ bằng việc áp dụng chủ nghĩa cô lập lỗi thời, mà theo đó không thể tạo ra thịnh vượng và sự hội nhập. Tình trạng khẩn cấp hiện tại do chiến sự Ukraine đang cần đến một phản ứng chung và rộng khắp. Ðức Giáo Hoàng Phanxicô nhấn mạnh Ðịa Trung Hải cần đến trách nhiệm chung của cả châu Âu, để biến nơi này thành nơi của sự đoàn kết, chứ không phải là sự cảnh báo cho “bãi đắm tàu đầy bi kịch của nền văn minh”. “Ðịa Trung Hải không thể trở thành nghĩa trang lớn nhất của châu Âu”, Ðức Phanxicô thúc giục.

Nhắc lại trường hợp của thánh tông đồ Paul từng bị đắm tàu ở Malta, Ðức Thánh Cha nói rằng những người lỡ bước khác cũng không phải là “siêu vi” mà con người phải tránh xa, mà là những anh chị em cần được mở rộng vòng tay đón nhận.

ĐTC đi tàu tới đảo Gozo

Ngọn gió của chiến tranh

Cuối cùng là ngọn gió thổi từ phía đông của châu Âu. Ðức Thánh Cha nhắc nhở chúng ta rằng những bóng tối đầy ảm đạm của cuộc chiến giờ đây đang lan rộng. “Những làn gió băng giá của chiến tranh, vốn chỉ mang lại chết chóc, sự phá hủy và thù hận, đã càn quét và cướp đi sinh mạng của nhiều người, và gây ảnh hưởng cho tất cả chúng ta”, theo Ðức Phanxicô.

Ðối mặt thách thức đó, Ðức Giáo Hoàng kêu gọi tất cả mọi người đừng cho phép giấc mơ về hòa bình bị tàn lụi: “Malta, vốn tỏa sáng rực rỡ ở trung tâm Ðịa Trung Hải, có thể là nguồn cảm hứng cho chúng ta, vì đảo quốc này đang cấp bách khôi phục nét đẹp cho bộ mặt của nhân loại đang bị chiến tranh tàn phá”. Ngài gởi lời chúc Malta hãy tiếp tục nuôi dưỡng nhịp đập của hy vọng, chăm lo cho sự sống, tiếp nhận những con người phải từ bỏ nhà cửa, phải ly hương vì xung đột, và luôn khát khao hòa bình.

BẠCH LINH