Ðức Hồng y Luis Antonio Gokim Tagle được bổ nhiệm làm tân Bộ trưởng Bộ Truyền giáo

Vị chủ chăn của Tổng Giáo phận Manila, Philippines vừa được Ðức Thánh Cha giao phó trọng trách mới, tiếp tục lan tỏa tinh thần “Giáo hội nghèo khó của người nghèo” mà ngài vẫn đang nhiệt thành vun đắp trong vai trò Chủ tịch Caritas Quốc tế.

Châu Á là trọng tâm của truyền giáo

Ngày 8.12, Ðức Phanxicô đã bổ nhiệm Ðức Hồng y Luis Antonio Gokim Tagle làm Bộ trưởng Bộ Loan báo Tin Mừng cho các Dân tộc (còn gọi là Bộ Truyền giáo) thay thế Ðức Hồng y người Ý Fernando Filoni được trao sứ vụ mới ở đoàn Hiệp sĩ Mộ Thánh Giêrusalem, theo trang tin Eglises d’Asie. Như vậy, vị tân Bộ trưởng sẽ chia tay Manila để nhận nhiệm vụ ở Tòa Thánh và Tổng Giáo phận này sẽ trống tòa trong thời gian tới. Ðức Hồng y Tagle là vị bộ trưởng thứ hai người châu Á của Bộ Loan báo Tin Mừng cho các Dân tộc - một thánh bộ trọng yếu của giáo triều - sau Ðức Hồng y người Ấn Ðộ Ivan Dias (từ năm 2006 - 2011).

Quyết định trên cũng cho thấy Ðức Thánh Cha xem châu Á là một trong những trọng tâm về truyền giáo của Giáo hội. Ðây là điều mà Ðức Phanxicô từng bày tỏ trong chuyến tông du Manila năm 2015 và được Ðức Hồng y Tagle phân tích khi trả lời phỏng vấn báo Famille Chrétienne: “Với Ðức Thánh Cha, Giáo hội châu Á đã trải qua rất nhiều đau khổ. Nhưng những đau khổ ấy và các vị tử đạo chính là hồng ân của cộng đoàn Dân Chúa ở châu lục này. Sẽ khó để lý giải, nhưng ở những nơi nào tín hữu bị bách hại, nơi đó, họ sẽ tìm được sức mạnh để ở gần Chúa Giêsu hơn. Tôi ấn tượng sâu sắc về những Kitô hữu bí mật của Nhật Bản. Trong hơn 250 năm, đạo Kitô bị cấm tại nước này, không còn linh mục, cũng không có các thừa sai. Nhưng trong 250 năm, họ vẫn giữ được đức tin. Chúng ta đừng tìm kiếm Hội Thánh trong những tòa nhà nguy nga, hay những trường học bề thế ở khắp châu Á, nhưng hãy cảm nghiệm Hội Thánh ở những nơi thầm lặng, thông qua các vị tử đạo”.

Rửa tội cho trẻ em các khu ổ chuột của Manila vào cuối tháng 9.2019

Xuất thân bình dân

Ðức Hồng y Tagle sinh ngày 21.6.1957 tại Manila trong một gia đình Công giáo nghèo. Cha của ngài là người Tagalog, một trong những dân tộc chiếm tỷ lệ lớn tại Philippines; và mẹ của ngài là người gốc Hoa. Trong cuốn sách Chúa không quên người nghèo phát hành bằng nhiều thứ tiếng hồi đầu năm nay, vị Hồng y người Philippines đã nhắc về cái nôi nuôi dưỡng đức tin của mình: “Ðức tin, là nguồn sống mà tôi đã được ‘hít thở’ từ gia đình. Gia đình tôi rất bình dân, với các thành viên luôn lao động cật lực và đã dạy cho tôi những giá trị căn bản: đức tin, tình yêu thương giữa những người cùng một nhà, tình yêu với Giáo hội, cách sống tử tế”. Từ cái nôi dân dã, ngài lớn lên trong một nền văn hóa “mộ đạo đại chúng” truyền thống của người Philippines. Sự mộ đạo này đã giúp xóa nhòa những khoảng cách của giàu nghèo, của các tầng lớp xã hội: “Ðối với tôi, lòng mộ đạo đại chúng chính là hình thức tham gia hữu hiệu và đông đảo nhất vào đời sống đức tin. Trong các sự kiện Công giáo ở Philippines, chúng ta thấy người giàu, người nghèo, người thuộc đủ mọi ngành nghề hòa hợp với nhau. Ðó là những lúc mà đức tin và văn hóa đã thật sự ‘gặp’ nhau”.

Có xuất thân bình dân nên kể từ lúc từ bỏ ước mơ thuở nhỏ là trở thành bác sĩ để theo ơn gọi thiêng liêng, Ðức Hồng y Tagle luôn quan tâm đến người nghèo và giới trẻ, với mong muốn sẽ tạo được những nền tảng vững chắc giúp họ có một tương lai tươi sáng hơn. Ngài thụ phong linh mục năm 1982 tại giáo phận Imus và lần lượt được bề trên giao phó nhiều sứ vụ, nhưng nổi bật nhất vẫn là về đào tạo, khi làm cha giáo và là cha linh hướng ở Trường Thần học thuộc Ðại Chủng viện của giáo phận. Năm 1985, ngài được cử đi học tại Ðại học Công giáo Mỹ ở thủ đô Washington và tốt nghiệp với bằng Tiến sĩ Thần học hạng ưu nhờ luận án về những tiến triển của khái niệm Giám mục đoàn kể từ Công đồng Vatican II. Cũng trong thời gian du học, ngài đã có nhiều dịp làm tình nguyện viên tại cộng đoàn dòng Thừa sai Bác ái của Mẹ Têrêsa, phục vụ người vô gia cư và những bệnh nhân nhiễm HIV. Những trải nghiệm này luôn được Ðức Hồng y Tagle khắc cốt ghi tâm: “Tôi đã chạm vào không chỉ vết thương của họ, mà của cả gia đình họ. Với tôi, việc được ngồi cạnh những bệnh nhân thân cô thế cô lại mang bệnh hiểm nghèo thật sự là một bài học sâu sắc về đời sống đạo”.

Thăm trại tị nạn của người Rohingya ở Bangladesh

Là cha, là anh, là bạn

Trở về nước, ngài tiếp tục giảng dạy và đã từng là Giám đốc một số chủng viện. Từ những năm cuối thập niên 1990, cha Tagle đã được nhiều người biết đến ở vai trò đào tạo, đồng thời được xem là một trong những nhà thần học nổi bật nhất của châu Á. Sau này, khi được hỏi về giai đoạn làm giáo sư ở các chủng viện, ngài nhận định: “Một nhà đào tạo giỏi cần có nền tảng kiến thức vững vàng, phải vừa kiên định, vừa nhân bản. Cùng lúc, cha giáo phải là một người cha, một người anh và cũng là bạn đồng hành của chủng sinh”. Năm 1997, cha Tagle trở thành thành viên Ủy ban Thần học Quốc tế trực thuộc Bộ Giáo lý Ðức tin, đồng thời được giao nhiều sứ vụ trong Hội đồng Giám mục Philippines và Liên Hội đồng Giám mục châu Á.

Sau một thời gian làm cha sở giáo xứ Chánh tòa Imus, ngài được Ðức Gioan Phaolô II tấn phong Giám mục giáo phận này vào năm 2001. Vị chủ chăn đã dành nhiều sự quan tâm cho mục vụ giới trẻ, nhất là những thanh thiếu niên có hoàn cảnh khó khăn. Năm 2009, Ðức cha Tagle đã tổ chức rất thành công Ðại hội Giới trẻ châu Á tại Imus. Ngày 13.10.2011, ngài được Ðức Bênêđictô XVI bổ nhiệm làm Tổng Giám mục Manila - giáo phận có gần 3 triệu giáo dân. Hơn một năm sau, ngày 24.11.2012, ngài được vinh thăng hồng y. Năm 2014, Ðức Hồng y Tagle trở thành Chủ tịch Caritas Quốc tế và là một cộng sự đắc lực của Ðức Thánh Cha Phanxicô trên con đường xây dựng một “Giáo hội nghèo khó của người nghèo”.

LAN CHI