Vào dịp gần Tết hằng năm, bà con làng nghề Sơn Ðốc lại nhộn nhịp sản xuất đủ các loại bánh phồng để giao khắp mọi miền đất nước. Ðây là làng nghề truyền thống có từ lâu đời, thuộc xã Hưng Nhượng, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre.
Về làng bánh phồng Sơn Ðốc trước Tết Nguyên Ðán hơn cả tháng, chúng tôi thấy bầu khí lao động sản xuất ở đây khá nhộn nhịp và có phần háo hức. Từ 3 giờ sáng, mọi người đã bắt tay làm bánh. Người nấu nếp, người xay mì, người gỡ từng chiếc bánh trên chiếu phơi, người xếp từng bánh cho vào túi để sáng đem đi giao cho đơn hàng đặt ngày trước. Âm thanh thình thịch từ tiếng chày quết bánh, cộng với tiếng cười nói giòn giã của người thợ bánh làm xóa tan đi những mệt mỏi. Theo các hộ dân nơi đây, làm chiếc bánh phồng rất kỳ công, phải qua nhiều công đoạn: gạo nếp hay bột mì giã thành xôi, cho vào cối quết nhuyễn cùng với các phụ liệu khác, rồi mới cán mỏng đem phơi…
 |
|
Người thợ đang thực hiện công đoạn xay bột - ảnh: Võ Hồng Tuấn
|
Bánh phồng Sơn Ðốc có nhiều loại như loại nếp ngọt, nếp mặn, bánh phồng mì, bánh phồng chuối, bánh tráng… Tùy vào thị hiếu và đơn đặt hàng của khách mà chủ cơ sở sẽ sản xuất ra những chiếc bánh phồng theo yêu cầu. Ngoài sự đa dạng về mẫu mã, chất lượng bánh cũng thơm ngon và đậm vị. Ðây không chỉ là món quà Xuân của nhiều người biếu tặng nhau mà còn làm nên nét đặc trưng cho ẩm thực xứ dừa. Trên bàn thờ gia tiên ngày Tết, theo phong tục Việt Nam, các gia đình thường bày đủ các món ăn, đặc sản quê hương để thể hiện tấm lòng yêu kính với tổ tiên. Riêng với nhiều gia đình vùng miền này, cùng với các vật phẩm nhà vườn khác thì chiếc bánh phồng cũng được bày biện chung với các loại mứt.
Xã Hưng Nhượng hiện nay còn khoảng 30 hộ chuyên làm bánh phồng. Vào mùa này, các lò rất tất bật cho việc sản xuất hàng Tết. Gặp ông Phạm Văn Hát, Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã Bánh phồng Sơn Ðốc, chúng tôi được biết gia đình ông đã có 3 đời làm bánh phồng. Trước đây sản xuất bánh bằng thủ công, nay chuyển sang bằng máy móc nên sản lượng, chất lượng bánh tăng lên. Dịp Tết này, gia đình ông cho ra lò hơn 20.000 bánh phồng để cung ứng cho thị trường, tăng gấp 3 - 4 lần so với ngày thường.
 |
|
Và… cán bánh - ảnh: Võ Hồng Tuấn
|
Theo ông Hát, để có chiếc bánh phồng chất lượng thì khâu chọn nguyên liệu rất quan trọng. Nếp dùng làm bánh nhất thiết phải là nếp hảo hạng, còn dừa lấy nước cốt chỉ chọn loại dừa mới khô. Ngoài ra, bánh ngon hay không tùy thuộc người trở bột, phải trở đều, nhanh và liên tục thì bột mới nhuyễn, bánh khi nướng mới nổi, xốp được. Khi cán bánh, người bóc bột phải bóc đều cho từng viên bột có trọng lượng như nhau, phải thiệt khéo để cho bánh tròn đều. “Vào dịp Tết này, bà con tấp nập để tranh thủ có hàng giao cho khách hàng các tỉnh bạn và địa phương nên chúng tôi rất để ý các khâu chọn nguyên liệu và kỹ thuật làm bánh để cho ra những cái bánh ngon, giữ vững thương hiệu bánh phồng Sơn Ðốc”, ông Hát nói thêm.
Bánh phồng Sơn Ðốc có một nét khác biệt và ngon hơn nhiều so với các loại bánh phồng của nơi khác. Mùi thơm của nước cốt dừa tươi cùng những gia vị đậu xanh, chuối, hành lá, sữa tươi…hòa quyện vào nhau tạo nên một hương vị đặc trưng. Chiếc bánh xộp, dẻo và béo, rất khó lẫn với bất cứ thứ quà quê nào khác. Ông Lê Văn Yến, một người dân Bến Tre cho biết, chính vì thấy được cái ngon của bánh phồng Sơn Ðốc nên năm nào, trước Tết, ông cũng đến làng nghề truyền thống này mua bánh về dùng trong gia đình và làm quà biếu Tết cho người thân.
 |
|
Phơi bánh - ảnh: Võ Hồng Tuấn
|
Thu nhập từ nghề làm bánh phồng của bà con xã Hưng Nhượng không cao nhưng họ vẫn duy trì và phát triển làng nghề truyền thống của ông bà để lại. Với họ, ngoài mang lại việc làm cho người lao động tại địa phương, còn góp phần gìn giữ giá trị truyền thống, tạo nên hương sắc miệt vườn phục vụ cho bà con, nhất là khi Xuân về Tết đến.
Ðể duy trì và phát triển làng nghề bánh phồng, đảm bảo cuộc sống cho người lao động, năm 2014, xã Hưng Nhượng đã thành lập Hợp tác xã Bánh phồng Sơn Ðốc với 10 thành viên. Trước đó, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Bến Tre đã cấp chứng nhận cho làng nghề truyền thống này.
Hiện tại, chiếc bánh phồng Sơn Ðốc đã có mặt trên nhiều địa phương trong cả nước, trong đó tiêu thụ mạnh nhất là Sài Gòn và các tỉnh miền Trung. Nhiều Việt kiều khi về nước cũng đặt mua bánh phồng Sơn Ðốc mang về như mang theo một chút tình quê xứ dừa. Chiếc bánh nhìn mộc mạc, đơn giản nhưng đậm hương vị quê nhà, thể hiện tình người, tình đất, tình quê...
Hiện nay, làng nghề bánh phồng Sơn Ðốc đang xúc tiến xây dựng thương hiệu độc quyền.
VÕ HỒNG TUẤN
Bình luận