Một linh mục đang công tác tại Ðài Thiên văn Vatican vừa trở thành Giêsu hữu thứ 11 trong lịch sử dòng Tên được lấy tên đặt cho tiểu hành tinh.
Ở nơi nào đó giữa sao Hỏa và sao Mộc, có một tiểu hành tinh vừa được đặt theo tên của một linh mục Công giáo. Tên của linh mục người Anh Chris Corbally, sinh năm 1946, vừa được bổ sung vào bản đồ các tiểu hành tinh ở vành đai nằm giữa sao Hỏa và sao Mộc.
 |
Bất ngờ đầy thú vị
Tiểu hành tinh vừa có tên mới hồi đầu tháng 6, 119248 Corbally, có bề ngang khoảng 1,6 km. Thiên thể bằng đá này được phát hiện vào ngày 10.9.2001, do công của ông Roy Tucker, kỹ sư kỳ cựu vừa về hưu của Phòng thí nghiệm Công nghệ Hình ảnh thuộc Ðại học Arizona (Mỹ). Tiểu hành tinh được đề cập phải mất gần 4 năm để hoàn tất quỹ đạo quanh Mặt trời. Kỹ sư Tucker có quan hệ mật thiết trong công việc với các nhà thiên văn học ở Vatican. Ông xây dựng và bảo trì các máy ảnh sử dụng thiết bị cảm biến CCD (tức chuyển đổi hình ảnh quang học sang tín hiệu điện tử), vốn được dùng cho các hoạt động chụp ảnh kỹ thuật số các thiên thể tại Phòng thí nghiệm công nghệ tối tân Vatican. Cha Cobarlly cũng sử dụng những kính thiên văn bắt nguồn từ bàn tay của kỹ sư Tucker trong thời gian công tác tại Ðài quan sát Steward của Ðại học Arizona.
 |
| Vị linh mục là một chuyên gia về lĩnh vực nghiên cứu sao |
Khi nhận được tin báo, cha Corbally vô cùng ngạc nhiên. “Tôi không phải là chuyên gia về tiểu hành tinh” giống như một số đồng nghiệp khác ở Ðài Thiên văn Vatican, vị linh mục cho biết, và vì thế ngài ngỏ lời cảm ơn về quyết định đã chọn mình. “Thật là một bất ngờ thú vị”, vị Giêsu hữu người Anh bày tỏ.
Các tiểu hành tinh là những thiên thể cỡ nhỏ xoay quanh Mặt trời. Hàng ngàn cá thể đang tụ tập tại vành đai tiểu hành tinh nằm giữa quỹ đạo sao Hỏa và sao Mộc. Tuy nhiên, một số có quỹ đạo đưa chúng đến nhiều vị trí khác nhau trong hệ Mặt trời. Không dễ gì đặt tên cho một tiểu hành tinh. Quy trình chọn tên phải nhận được sự nhất trí của ủy ban thuộc Hiệp hội Thiên văn Quốc tế (IAU). Một khi đã nhận được sự thông qua của các thành viên, tiểu sử ngắn về người được chọn sẽ được đăng trên ấn bản đặc biệt của Trung tâm Tiểu hành tinh IAU.
 |
| Vành đai tiểu hành tinh |
Người của các vì sao
Cha Corbally, 74 tuổi, đã gia nhập dòng Tên từ năm 1963, khi mới 17 tuổi. Hai mươi năm sau, cha làm việc cho Ðài Thiên văn Vatican vào năm 1983, sau khi hoàn tất bằng tiến sĩ về thiên văn học của Ðại học Toronto (Canada). Vị linh mục dòng Tên đảm nhiệm vị trí Phó Giám đốc Tổ chức Nghiên cứu của Ðài Thiên văn Vatican cho đến năm 2012. Phạm vi nghiên cứu của cha Corbally vô cùng rộng, từ các hệ thống sao đến phân loại sao dựa trên đặc điểm quang phổ của chúng, hoạt động của các dạng sao khác nhau, cấu trúc thiên hà, các cụm sao được hình thành và công nghệ viễn vọng kính.
“Tôi là một chuyên gia về lĩnh vực nghiên cứu sao các loại. Thế nhưng do những ngôi sao đó đang nằm trong Dải Ngân hà của chúng ta, tôi cũng quan tâm đến cấu trúc thiên hà và lịch sử của các cụm sao trong Dải Ngân hà này. Tôi tìm được cách nghiên cứu và tìm hiểu toàn bộ những vấn đề đó thông qua việc quan sát các ngôi sao đơn lẻ”, vị linh mục chia sẻ với Catholic News Service. Lĩnh vực nghiên cứu hiện tại của cha Corbally tập trung vào những đặc điểm của tri giác nhân loại trên bình diện của tiến hóa.
 |
|
Các tu sĩ dòng Tên đã đóng góp rất nhiều cho ngành thiên văn của Vatican
|
Dòng Tên và các tiểu hành tinh
Ngoài trường hợp của cha Corbally, nỗ lực nghiên cứu và đóng góp của Ðài Thiên văn Vatican cũng mang đến ít nhất 10 tiểu hành tinh được đặt tên theo các Giêsu hữu, trong đó có thánh Ignatius Loyola, đấng sáng lập dòng tu tập trung đông đảo các nhà khoa học nhất của Giáo hội và nhất là ở lãnh vực nghiên cứu vũ trụ. Những tiểu hành tinh được đặt theo tên của các tu sĩ dòng Tên, có thể kể đến thầy Guy Consolmagno, Giám đốc Ðài Thiên văn Vatican; cha Richard Boyle và cha Jean Baptiste Kikwaya, các nhà thiên văn học đang công tác tại đây; và cha Robert Macke, một nhà nghiên cứu khoa học và chịu trách nhiệm quản lý thiên thạch của đài.
Bên cạnh đó, các tiểu hành tinh còn được đặt theo tên của cha George Coyne, nguyên Giám đốc Ðài Thiên văn Vaitcan vừa qua đời hôm 11.2; cha Christopher Claviu, với các công trình đo đạc toán học đã giúp phát triển hệ thống Dương lịch; cha Roggiero Boscovich, nhà toán học vào thế kỷ 18; cha Maximilian Hell, với các quan sát nổi tiếng liên quan đến sự dịch chuyển của sao Kim đi ngang Mặt trời vào năm 1769; và cha Angelo Secchi, Giám đốc Ðài Thiên văn Ðại học La Mã vào thế kỷ 19.
HỒNG HOANG
Bình luận