Ngày nay, thiếu niên hay trẻ em đều ít nhiều có một khoảng thời gian “sống” trong thế giới số thông qua một chiếc điện thoại thông minh hay máy vi tính, thiết bị điện tử… Hoạt động này để giải trí, nạp thêm kiến thức, kỹ năng hoặc giao lưu. Và khi con bước vào thế giới số với trăm nỗi lo, nhiều cha mẹ thay vì ngăn cấm, phải nghĩ đến cả trăm cách tiếp cận khác nhau. Khi nhận ra con trẻ có những quy tắc, ngôn ngữ và cảm xúc riêng biệt trên không gian mạng, nhiều phụ huynh cảm thấy hoàn toàn lạc lõng. Cô con gái học cấp 2 của chị Hà Thị Hiền (phường Long Trường, TPHCM) dành rất nhiều thời gian lên mạng. Lúc thì con nhắn tin với bạn bè, lúc lại sử dụng điện thoại để học tiếng Anh, để nghe nhạc, xem các chương trình giải trí, đọc các bình luận… Chị đã thử một cách tiếp cận là lắng nghe và trò chuyện. Lắng nghe không phải là nghe con nói về trò chơi, mà còn quan sát những cảm xúc ẩn sau đó. Một lần vô tình thấy con không vui sau khi xem một loạt video của một “show thi hát”, chị nhẹ nhàng hỏi con, và cũng tiết lộ rằng mình cũng đã xem một số bài hát, ca sĩ trong chương trình này. Dò tìm “đồng minh” cùng con, người mẹ này dần nhận được các cuộc trò chuyện dài hơn với con thay vì chỉ là vài câu đáp ngắn gọn từ con. Chị Hiền thừa nhận mình có chút sốc lẫn ngạc nhiên về những suy nghĩ của con. Hóa ra con có thể trở nên rất nhạy cảm với những lời bình luận đầy cảm xúc của người khác dành cho ca sĩ con thích… Và cũng có những suy nghĩ rất logic và tinh tế về một chương trình tưởng chỉ là giải trí. Lắng nghe, có sự kết nối và có cả ranh giới riêng tư, dần dà người mẹ tâm lý nhận được nhiều hơn sự chia sẻ từ con. Con không chỉ nói về câu chuyện giải trí, mà còn tâm sự về những áp lực con có ở trường lớp, những mối quan hệ với bạn bè.
Thời gian dài sau đó, chị đã khéo léo chèn vào những thông điệp, cách nhìn của người lớn, giúp con hiểu với muôn trùng thứ giải trí trên mạng, con nên dành thời gian cho nội dung nào, và điều gì là vi phạm chuẩn mực cộng đồng, xã hội… Đặc biệt, chị luôn làm gương bằng cách tuyệt đối không bao giờ thốt ra những lời nhận xét tiêu cực, miệt thị, chê trách nặng lời khi cùng con đánh giá một con người hay sự việc. Cứ dần dà như vậy, chị đã thành công khi đưa những bài học quý giá về cuộc sống và giá trị đạo đức vào chính các chủ đề trò chuyện hằng ngày.
Thay vì nhìn “thế giới số” của con với ánh mắt e dè, lo sợ, theo chị Hiền, cha mẹ hãy thử bước vào đó, không phải với tư cách một người kiểm soát, mà là một người bạn đồng hành. Hãy tìm cách để con kể về những gì con đang xem, đang chơi, đang nghĩ, đang tương tác.
Bình Châu
Bình luận