Trong cuộc hành trình mang ý nghĩa trở về cội nguồn đức tin và ơn gọi của bản thân, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã đến di chỉ khảo cổ Hippo, nơi gắn liền với cuộc đời của thánh Augustinô ở Algeria.
Ngày thứ hai tại Algeria (14.4), Đức Thánh Cha đã đến thăm di chỉ khảo cổ Hippo, nay thuộc thành phố Annaba ở đông bắc Algeria. Nơi này từng tọa lạc nhà thờ cổ Pacis (Hòa Bình), và cũng là giáo phận mà thánh Augustinô là giám mục suốt 34 năm, từ năm 396 cho đến khi ngài qua đời vào năm 430.
Di chỉ Hippo Regius
Hippo cổ đại, hay Hippo Regius, từng là một thành phố ven biển quan trọng là trung tâm kinh tế của Đế chế La Mã thời xưa. Nhờ có cảng tự nhiên nằm trên bờ biển Bắc Phi, hệ thống phòng thủ thuận lợi, nguồn nước dồi dào và vùng hậu phương màu mỡ, Hippo đã thu hút người Phoenicia và đảm bảo được sự thịnh vượng kéo dài nhiều thế hệ. Xuyên suốt lịch sử, nhiều nền văn hóa như Numidia, La Mã, Vandal, Byzantine, Ả Rập, Ottoman và Pháp lần lượt ghi dấu tại đây. Có thời Hippo từng đạt đến sự giàu có và huy hoàng, trở thành một trong những đô thị lớn và thị trường quan trọng nhất của đế quốc La Mã tại châu Phi.
Ban đầu, Hippo Regius là khu định cư của người Phoenicia từ thế kỷ thứ 10 trước Công nguyên (TCN). Sau đó, nơi này phát triển thành một cổ thành thịnh vượng, liên minh với Carthage và trung tâm Numidia của vua Massinissa vào thế kỷ thứ ba TCN. Theo sau thất bại của Vua Juba I vào năm 46 TCN, Hippo không bị sáp nhập vào tỉnh Africa Nova do Hoàng đế La Mã Julius Caesar thành lập. Dưới thời đế quốc La Mã, nơi này đạt đến đỉnh cao phát triển, trở thành đô thị tự trị dưới thời Hoàng đế Augustus, và được nâng cấp thành thuộc địa dưới thời Hoàng đế Trajan. Hippo đã phát triển thành trung tâm thương mại quan trọng, xuất khẩu lúa mì cho thành Rome.
Đến thế kỷ thứ 5 sau Công nguyên, Hippo là một trung tâm Kitô giáo dưới sự coi sóc của thánh Augustinô, Giám mục từ năm 396 đến 430. Đây cũng là nơi chứng kiến khoảnh khắc cuối cùng của thánh nhân sau 3 tháng trong vòng vây của đội quân Vandal đến từ miền đông nước Đức. Sau khi ngài qua đời, ban đầu di hài của vị thánh được an táng bên trong Vương Cung Thánh Đường địa phương. Trước nguy cơ bị những kẻ tấn công xâm phạm, di hài của thánh nhân sau đó được chuyển về Cagliari. Đến khoảng năm 723, Vua Liutprand của vương triều Lombard đưa di hài của thánh Augustinô về kinh đô Pavia (hiện thuộc phía bắc Ý). Đến nay, thánh tích của ngài được tôn kính tại Vương Cung Thánh Đường San Pietro in Ciel d’Oro ở Pavia, nơi Đức Giáo Hoàng Lêô dự kiến sẽ viếng thăm ngày 20.6 tới.
Những tàn tích bất chấp thời gian
Sau khi thành phố rơi vào tay người Vandal, Hippo là thủ đô của vương quốc này trong giai đoạn 435-439. Đến năm 533, Hippo được Hoàng đế Byzantine Justinian tiếp quản, trước khi bị người Ả Rập chinh phục khoảng hai thế kỷ sau và được dời đến vị trí Annaba ngày nay.
Từ Vương Cung Thánh Đường Thánh Augustinô trên đồi nhìn xuống, những tàn tích của Hippo Regius nằm trong số những di sản gợi nhiều cảm xúc nhất tại Algeria. Khi Đức Thánh Cha đến thăm, nhiều dấu tích của đô thị La Mã vẫn được bảo tồn đến ngày nay, bao gồm quảng trường lát đá được bao quanh bởi hàng cột, nhà hát, khu chợ, các nhà tắm công cộng, hệ thống bể chứa nước và nhiều tranh khảm trang trí.
Đặc biệt quảng trường đến nay vẫn là một trong những quảng trường lớn nhất Bắc Phi, với dòng chữ khắc kéo dài toàn bộ chiều rộng. Tại khu vực Kitô giáo còn có một nhà thờ cổ là Basilica Pacis (thánh đường Hòa Bình), đến nay vẫn được phủ kín bằng các tranh khảm. Có lẽ đây là nơi thánh Augustinô từng thi hành sứ vụ trong vai trò giám mục. Một giếng Rửa tội cũng được tìm thấy gần đó.
Còn ở trên đồi, bên cạnh Vương Cung Thánh Đường mới xây sau này là bảo tàng Hippone. Được xây dựng năm 1968, bảo tàng hiện lưu giữ hơn 20.000 hiện vật từ thời La Mã và các giai đoạn sau đó. Các hiện vật bao gồm tượng cổ, đồ gốm, tiền xu, trang sức, bình đồng và đất nung, tượng nhỏ các nữ thần Numidia, Punic và La Mã, chân dung bằng đá cẩm thạch, cùng nhiều tranh khảm từ thời La Mã. Cổ vật quan trọng nhất của viện bảo tàng là một chiến lợi phẩm bằng đồng cao khoảng 2m, kỷ niệm chiến thắng của Hoàng đế Julius Caesar trước vua Juba I. Cổ vật này được phát hiện tại quảng trường Hippo Regius.
Việc trở lại vùng đất từng in dấu chân của thánh nhân mang ý nghĩa thiêng liêng và xúc động sâu sắc đối với “người con của thánh Augustinô”, như cách Đức Thánh Cha tự gọi mình trong ngày được mật nghị bầu làm giáo hoàng. Trước đó, trên cương vị Bề trên Tổng quyền dòng Augustinô giai đoạn 2001-2013, Đức Lêô XIV cũng đã hai lần đến Algeria.
LING LANG
Bình luận