Chiếc chuông gió bên cửa sổ khẽ khàng leng keng từng tiếng thi thoảng, e dè, mỏng manh, báo hiệu những đợt gió chướng sắp về. Trong tôi, như đang có một sự đợi chờ... Và sáng nay, tiếng chuông bỗng rộn ràng, cuồng nhiệt, tôi cảm nhận được cái se lạnh, hiu hiu thổi qua ngọn gió chướng tháng Chạp bắt đầu mạnh mẽ, đâu đây thoảng mùi hương quen thuộc hằng đợi chờ. Quê tôi, nơi có sáu tháng nước ngọt và sáu tháng nước mặn, hàng năm từ rằm tháng Mười Một Âm lịch sẽ bắt đầu mùa nước mặn kéo dài đến tận tháng Năm của năm sau, nửa năm còn lại là mùa nước ngọt. Mùa nước ngọt, bà con trồng lúa. Mùng năm tháng Năm Âm lịch là gieo mạ và chờ cấy. Khi lúa nở bụi là cá rô đầy đồng. Khi lúa đứng, chờ gió chướng để trổ đòng. Cá rô ăn lớp phấn rụng, mập múp, béo ngậy.
Một đặc ân nữa của thiên nhiên dành cho, là so đũa cũng chờ gió chướng để đơm bông, những chùm hoa trắng muốt đong đưa xen lẫn nụ búp lúng liếng tinh nghịch... như bọn trẻ ngây thơ chúng tôi ngày ấy. Vào sáng sớm, những chùm hoa chiều hôm qua còn búp, giờ đã bung nở tươi ngon còn đọng hơi sương. Chị em tôi rất mê cái túi mật nằm nơi đài hoa thơm ngọt, ba không cho leo trèo, nên làm cây sào dài có cái móc để hái bông so đũa. Chú Bảy và chú Út đã lớn, leo thoắt lên cây chọn những chùm tươi ngon nhất hái thảy xuống. Mấy đứa nhỏ giơ cái nón lá ra hứng, tôi thì mê hái bông so đũa bằng cây sào, tôi thích ngước lên để ngắm bầu trời thiên thanh có những vân mây trắng nhẹ nhàng trôi và tán cây so đũa xinh đẹp từ lá đến hoa, đong đưa...
Chú Bảy dẫn chúng tôi đi tìm tổ kiến vàng lấy trứng đẻ, đem về rang với cám rồi trộn thêm với cơm nguội làm mồi câu cá rô. Mồi trứng kiến nhạy, cá rô rất khoái. Mặt trời lên khoảng một sào, cả đám lóc nhóc đi câu, tôi phải năn nỉ má dữ lắm mới được cho đi, mùa cá cũng đã theo gió chướng về. Trên đồng thì nước rút, cá theo nước ra kinh để chuẩn bị vô đìa. Tại các đầu kinh, mặt đập, cá đớp móng nghe như cơm sôi, mặt nước lăn tăn những vòng tròn cứ lan tỏa liên tục. Và những buổi câu luôn đầy tiếng cười bởi thành quả là cả rổ cá đầy.
Với bàn tay của má, mâm cơm thịnh soạn rất nhanh được dọn lên, nghi ngút khói, với những thứ cá đồng câu được. Cá rô kho tộ, ớt hiểm cay nồng, tô canh chua bông so đũa... Có hôm má làm món cá rô chiên giòn rộm, nước mắm tỏi ớt, chanh chua ngọt và bông so đũa luộc cũng ngon xoắn lưỡi. Các mùi vị ấy cứ hòa quyện in sâu vào ký ức. Ngoài những món ăn ngon, tôi còn thèm lắm cái mát của đồng quê, những cánh cò trắng muốt bay lượn, những chú sáo đậu trên bờ đê..., và cả gió chướng của quê tôi.
Lê Thị Ngọc Nữ
Bình luận