Bên Nhật, có một sự kiện xôn xao tuần qua là quy định dùng điện thoại 2 giờ mỗi ngày ở thành phố Toyoake, dù giới chức quản lý tin đây là cách “cứu” cuộc sống của người dân. Vị Thị trưởng Toyoake chia sẻ ông không ghét bỏ điện thoại thông minh, vẫn dùng nó để theo dõi các trận đấu bóng chày hoặc xem bản đồ. Tuy nhiên, khi chứng kiến nhiều trẻ em và thậm chí cả người lớn dùng điện thoại quá nhiều mỗi ngày, ông quyết định cần thay đổi thói quen này. Và chỉ trong vài ngày, ông cùng đội ngũ cộng sự đã soạn thảo bản quy định giới hạn thời gian sử dụng điện thoại thông minh, máy tính bảng, máy chơi game và máy tính của cư dân Toyoake xuống hai giờ mỗi ngày, trừ lúc học và làm việc… Quy định có hiệu lực từ 1.10.2025. Quan chức thành phố cho hay chính quyền sẽ không giám sát việc sử dụng điện thoại của cư dân và không có hình phạt nếu họ vi phạm. Quả là một tin tức mới mẻ và gợi nhiều suy nghĩ xoay quanh chuyện từ bỏ thói quen nghiện thiết bị kỹ thuật số, hoặc là sử dụng ra sao, bao lâu là thích hợp.
Thật ra, từ nhiều năm nay ở một số quốc gia, cộng đồng đã xuất hiện những thử thách liên quan đến việc tắt điện thoại hay mạng xã hội trong một khoảng thời gian ngắn nhất định. Và rõ ràng đây là một việc tưởng đơn giản nhưng không hề dễ. Dù vậy, vẫn có những người thử và dám thử để xem bản thân có quá phụ thuộc vào điện thoại, mạng xã hội hay không. Một số muốn “thử sức” để vượt lên chính mình, tăng kết nối với thế giới thực thay vì thế giới “ảo”…, và cũng có người bắt đầu thiết lập giới hạn sử dụng, với mong muốn tập trung hơn cho việc học, công việc.
Gần đây đã có sản phẩm hộp cai nghiện điện thoại ra đời và bán rộng rãi trên các sàn thương mại điện tử. Người dùng sẽ bỏ điện thoại vô hộp, sau đó tùy chỉnh thời gian khóa từ vài phút đến nhiều giờ. Hộp không thể mở cho đến khi hết giờ đếm ngược. Anh Trần Văn Dần (phường Dĩ An) là một người đã sử dụng chia sẻ: “Tôi mua chiếc hộp này cho con sau khi đã thỏa thuận về thời gian học và xem điện thoại giải trí của con. Tôi cũng vài lần thử thách bản thân bằng cách tự khóa điện thoại của mình vài tiếng vào buổi tối. Thú thật, mình cấm con dùng nhiều nhưng người lớn bây giờ cũng sử dụng điện thoại suốt”. Chị Trương Hồng Hạnh (phường Bình Quới) cũng từng mua hộp khóa điện thoại đã kể về trải nghiệm:“Chỉ cần điện thoại hết pin chưa đầy vài phút, tôi đã bồn chồn vì sợ bỏ lỡ tin tức quan trọng từ công việc hoặc có người thân liên lạc. Tôi thấy mình không thể dừng việc kiểm tra điện thoại. Có đủ thứ khiến mình phải mở điện thoại, từ công việc, liên lạc, đến giải trí, học tập, và nhất là mạng xã hội. Tôi nhận ra sự phụ thuộc khi thử tham gia thử thách “Một ngày không sử dụng điện thoại” trên mạng. Tôi thất bại vì chỉ nửa ngày là cần mở máy rồi… Chưa kể, tôi vốn thích chụp ảnh rồi đăng lên mạng cho nóng nữa”. Vì vậy, chiếc hộp khóa điện thoại chỉ được chị Hạnh xài vài lần rồi bỏ xó.
Anh Nguyễn Trung Tín (phường Thủ Đức) là người có trải nghiệm “thành công” trong việc cai nghiện mạng xã hội. Anh đã hoàn thành thử thách tự đặt ra là ngừng sử dụng mạng xã hội trong một tháng. Anh Tín chia sẻ về sự thay đổi thói quen ban đầu: “Trước đây, vào thời gian rảnh rỗi, tôi có thói quen cập nhật các hoạt động của mình trên mạng xã hội, cũng như đọc và bình luận bài viết của bạn bè. Một ngày kia, tôi quyết định công khai đăng bài mình sẽ thử thách một tháng không chơi mạng xã hội lên trang cá nhân..., và thực sự tôi đã “nhịn” được lâu hơn thế”. Anh Tín cho biết bí quyết để vượt qua sự khó chịu ban đầu là nhờ vào sự chủ động thay thế thói quen. Anh đã hướng đến nhiều cách giải trí khác, tự thiết lập thời gian cố định để xem tin tức, và chỉ tập trung vào những thông tin thực sự có ích.
Ngoài chiếc hộp “nhốt” điện thoại theo giờ cài đặt, nhiều người đã dùng các ứng dụng giới hạn, hẹn giờ sử dụng ngay trên điện thoại. Với các ứng dụng này, ngoài chuyện tự giới hạn cho bản thân, người lớn còn dùng quản lý, kiểm soát thời gian trên mạng của trẻ em từ xa. Dầu vậy, không phải ai cũng cần đến những hỗ trợ từ ứng dụng hay hộp khóa. Anh Nguyễn Việt Hưng (phường Bình Tây) đã lựa chọn giải pháp dựa trên ý thức kỷ luật cá nhân, bởi theo anh: “Cũng như việc nghỉ ngơi sau khi làm việc, chúng ta cũng cần ngừng sử dụng Internet và thiết bị công nghệ một thời gian trong ngày để giải phóng đầu óc và thư giãn mắt. Đó là lý do tôi duy trì cách dùng điện thoại suốt nhiều năm nay”. Với anh Hưng, mạng xã hội hữu ích, vô dụng hay độc hại là do người dùng, nhưng dù thế nào cũng rất cần sự cân bằng, tránh để bản thân sa đà.
Hoài An
Bình luận