Cách đây chưa lâu, bé hàng xóm nhà tôi học lớp 2, trong lúc chờ mẹ đón ở cổng trường, bỗng có một người đàn ông dừng xe nói: “Mẹ cháu bận, nhờ chú đón con”. Nghe “chú” kể tường tận tên ba mẹ và vài thông tin về gia đình, bé tin tưởng leo lên xe, nhưng sau đó đã bị chở đi nơi khác. May mà gia đình truy tìm được tung tích và đưa bé về nhà an toàn.
Chẳng biết tự bao giờ, người ta đã dùng hình ảnh “mẹ mìn”, “ông ba bị” để dọa khi trẻ quấy khóc, nhưng lại không dạy trẻ phải làm gì khi đứng trước một kẻ bắt cóc. Trên thực tế, trẻ em nào cũng có thể bị bắt cóc. Trẻ nông thôn, miền núi dễ bị bắt cóc hơn vì việc giáo dục trẻ của người dân vùng sâu, vùng xa còn hạn chế, dễ mất cảnh giác. Trước khi ra tay, kẻ bắt cóc thường tìm hiểu kỹ sinh hoạt thường ngày của trẻ, đánh vào tâm lý dễ tin (bằng cách kể địa chỉ nhà, số điện thoại người thân…), sở thích (rủ đi chơi game, cho quà bánh, tiền bạc…), có trường hợp dùng bạo lực hoặc cũng có thể tận dụng cơ hội thuận lợi.
Càng lớn thì nhu cầu được tự do trong giao tiếp xã hội của trẻ càng mạnh mẽ, cha mẹ muốn cấm cản hoặc kiểm soát cũng rất khó. Khi nói chuyện với con, sao cho trẻ coi cha mẹ như những người bạn lớn, từ đó dễ nghe lời hơn. Việc dạy trẻ nên bắt đầu sớm, thường xuyên, từng bước. Dạy những điều căn bản như vạch ra giới hạn khi trẻ tiếp xúc với người xung quanh, cùng con chơi những trò chơi tình huống (bị lạc đường, người lạ rủ đi chơi, khi ở nhà một mình mà có sự cố xảy ra…). Những thông tin về trẻ em bị xâm hại, bạo hành, bắt cóc đều có thể kể đi kể lại thành bài học cho trẻ.
Người lớn không thể lúc nào cũng ở bên trẻ, nên cần hướng dẫn bé tự phục vụ mình, nhận biết những nguy hiểm cần tránh và đề cao cảnh giác: Không đi một mình ở nơi tối tăm, vắng vẻ. Đi ra ngoài phải thông báo mấy giờ về, đi với ai, làm gì. Không về khuya. Không ở trong phòng kín một mình với người lạ. Không nhận tiền, quà hoặc sự giúp đỡ đặc biệt của người khác mà không rõ lý do. Không đi nhờ xe người lạ. Không để người lạ chạm tay vào người. Không cho người lạ biết bé đang ở nhà một mình. Không để người lạ dẫn đi đâu hay chở về nhà (Nếu nhận ra đó là hàng xóm hay người quen thì báo thầy cô biết rồi nhờ gọi cho cha mẹ xác minh. Nếu đã lỡ đi theo mà thấy khác thường thì tìm mọi cách gọi điện thoại liên lạc với gia đình, hoặc hô hoán cho mọi người cứu).
Xã hội càng hiện đại càng tiềm ẩn nhiều mối nguy, nhưng nếu cha mẹ lo sợ mà tìm cách ngăn cấm con, sẽ khiến trẻ thiếu vốn sống để tự mình có được “vắcxin” phòng vệ trước cái ác. Cách bảo vệ con tốt nhất là dạy con nhận ra nguy cơ và biết thoát khỏi tình thế nguy hiểm. Tuyệt đối không để trẻ một mình với bất kỳ ai, dù đó là bạn rất thân của gia đình (thực tế đã có nhiều vụ bắt cóc, lạm dụng tình dục trẻ em mà thủ phạm là người thân, bạn bè của cha mẹ, hàng xóm). Trẻ cần tập thói quen ứng phó nhanh, chẳng hạn khi cha mẹ không có nhà, không được tự ý mở cửa cho khách vào, dù là người quen, mà phải gọi điện báo người lớn. Khi bị lạc đường, gọi điện về cho gia đình hoặc đến cơ quan công an, trường học nhờ giúp đỡ. Cha mẹ cần lưu số điện thoại, địa chỉ của gia đình vào sổ tay, sách vở và cặp sách của trẻ. Nên dạy các bé từ sáu tuổi trở lên cách sử dụng điện thoại và các kỹ năng phòng tránh xâm hại.
Ths-Bs Lan Hải
Bình luận