Sau bốn tháng áp dụng chính sách hỗ trợ người dân đi xe buýt miễn phí trên 134 tuyến, TPHCM ghi nhận hơn 40 triệu lượt hành khách sử dụng phương tiện này. Đây là con số đáng chú ý, cho thấy những chuyến xe buýt đang dần trở thành lựa chọn của đông đảo người dân thành phố. Đặc biệt, chiều 6.11 vừa qua, tại Bến xe buýt Sài Gòn, Trung tâm Quản lý giao thông công cộng TPHCM đã trao tặng hai chiếc iPhone 17 cùng tám voucher mua sắm cho những sinh viên tích cực sử dụng xe buýt và thực hiện định danh. Những phần quà này mang ý nghĩa khuyến khích, nhưng là một hình thức bất ngờ trong câu chuyện đi xe buýt ở thành phố. Dĩ nhiên, phía sau những phần quà còn một mục tiêu lớn hơn, là khích lệ hình thành thói quen sử dụng giao thông công cộng ở đô thị.
Chính sách miễn vé có thể khiến nhiều người thử đi xe buýt, hoặc giúp những người vốn ít sử dụng phương tiện này có thêm động lực quay lại. Nhưng để họ tiếp tục sử dụng lâu dài thì chất lượng xe và sự thuận tiện mới quan trọng. Người dân cân nhắc chọn xe buýt không đơn thuần vì được miễn vé, mà còn vì phương tiện ấy có đáp ứng được nhu cầu đi lại hằng ngày hay không. Thực tế, với đặc thù đô thị có mật độ phương tiện cá nhân cao như TPHCM, xe máy từ lâu đã trở thành phương tiện gắn bó với nhiều người, bởi tính linh hoạt và khả năng chủ động về thời gian. Muốn người dân chuyển sang xe buýt, thành phố cần tạo ra những lựa chọn đủ thuận tiện và đáng tin cậy. Xe phải đón, trả khách đúng trạm, xuất bến đúng giờ, hạn chế tình trạng bỏ trạm khiến hành khách lỡ chuyến, trễ giờ học, giờ làm; xe cần sạch, êm, dễ chịu, tài xế và nhân viên phục vụ thân thiện, tuyến phù hợp đường đi hằng ngày… Ngoài ra, cũng phải chú ý xây dựng nhà chờ sạch sẽ, dễ tiếp cận - nhất là với người cao tuổi, người tàn tật; có các tuyến xe kết nối thuận tiện với trường học, bệnh viện, nhà ga metro… giúp hành khách tiết kiệm thời gian. Những điều này chính là yếu tố quyết định khả năng giữ chân người sử dụng. Bên cạnh đầu tư phương tiện, hạ tầng và mạng lưới tuyến, văn hóa ứng xử trên xe buýt cũng cần được quan tâm. Người phục vụ vui vẻ, hòa nhã; hành khách biết nhường ghế cho người già, phụ nữ mang thai, người khuyết tật; mọi người giữ gìn vệ sinh, không gây ồn ào, chen lấn… sẽ làm nên hình ảnh một phương tiện công cộng văn minh. Dĩ nhiên, đây không chỉ là trách nhiệm của đơn vị vận hành, mà còn là ý thức chung của mỗi người tham gia giao thông.
Việc TPHCM khuyến khích sinh viên định danh khi đi xe buýt, tổ chức tri ân và trao thưởng định kỳ cho những người sử dụng thường xuyên… cũng là phương thế tạo thêm sự gắn kết giữa hành khách với phương tiện công cộng. Những người trẻ vốn có khả năng tiếp nhận nhanh các xu hướng sống mới có thể trở thành lực lượng lan tỏa thói quen này trong gia đình, trường học và cộng đồng. Nhìn rộng hơn, phát triển mạnh mẽ xe buýt không chỉ giải quyết nhu cầu đi lại, mà còn là một phần trong nỗ lực giảm ùn tắc, hạn chế khí thải và xây dựng môi trường sống lành mạnh. Mỗi người chuyển từ phương tiện cá nhân sang giao thông công cộng, nếu được duy trì trên quy mô lớn, sẽ góp phần giảm áp lực lên đường phố. Tất nhiên, thay đổi thói quen đô thị không thể diễn ra trong một sớm một chiều, dù rằng đã có những con số tích cực, nhưng vẫn cần thời gian hoàn thiện và rộng khắp.
PHONG DIỆP
Bình luận