Nửa thế kỷ, thành phố đã chứng kiến một sự chuyển mình mạnh mẽ trên nhiều phương diện, và đời sống tôn giáo cũng không nằm ngoài dòng chảy đó.
Thành phố Hồ Chí Minh hiện có tổng cộng 215 giáo xứ. Trong số đó, 205 giáo xứ trực thuộc Tổng Giáo phận TPHCM, 10 giáo xứ còn lại thuộc về hạt Củ Chi của giáo phận Phú Cường.
Từ lâu đời, Sài Gòn đã có nhiều giáo xứ được thành lập qua các giai đoạn lịch sử khác nhau. Theo số liệu thống kê năm 1974, giáo phận có 179 giáo xứ. Tính từ 50 năm trở lại đây, đã có hàng chục giáo xứ được thiết lập thêm. Bài viết này điểm lại những dấu ấn quan trọng trong quá trình thành lập các giáo xứ trong nửa thế kỷ qua, nhấn mạnh sự lớn mạnh về số lượng và đức tin của Giáo hội Công giáo địa phương.
HẠT BÌNH AN
Hiện tại, giáo hạt Bình An bao gồm 13 giáo xứ, tất cả đều tọa lạc trong phạm vi địa lý của quận 8. Sau năm 1975, đã có thêm 3 giáo xứ mới được thành lập, góp phần vào sự lớn mạnh và mở rộng của cộng đồng Công giáo tại khu vực này.
Giáo xứ Bình Minh được thành lập trước nhất, năm 1975, từ giáo điểm Cây Sung với số ít gia đình Công giáo.
Giáo xứ Mông Triệu vốn là giáo họ thuộc giáo xứ Chợ Quán, được hình thành vào năm 1994.
Cuối cùng là giáo xứ Bình Hưng, khởi đầu từ năm 1963 như một giáo điểm truyền giáo dành cho các anh chị em tại huyện Bình Chánh, thuộc giáo xứ Bình Thái. Năm 2006, giáo điểm Bình Hưng được nâng lên thành giáo xứ, và Tòa Tổng Giám mục bổ nhiệm linh mục Giacôbê Mai Phát Đạt làm chánh xứ tiên khởi.
Trên địa bàn hạt Bình An còn có các giáo điểm mới hình thành sau này là Bình Đông, An Phú Tây, Qui Đức, Đa Phước, Bình Điền.
HẠT CHÍ HÒA
Hạt Chí Hòa có tất cả 17 giáo xứ, nằm trong quận Tân Bình. Hầu như tất cả giáo xứ đều được hình thành trước năm 1975. Chỉ riêng hai giáo xứ Xây Dựng và Vinh Sơn - Nghĩa Hòa được thành lập sau ngày hòa bình.
Giáo xứ Xây Dựng được chính thức thành lập vào năm 1976, từ giáo họ thánh Giuse thuộc giáo xứ Nghĩa Hòa, và ngày 1.5.1976 được Đức TGM Phaolô Nguyễn Văn Bình nâng lên hàng giáo xứ.
Giáo xứ Vinh Sơn - Nghĩa Hòa trước là giáo họ thuộc giáo xứ Nghĩa Hòa, giáo dân thường quy tụ, đọc kinh, dự lễ ở đền thánh Vinh Sơn. Năm 1972 có linh mục Gioakim Lương Hoàng Kim được bề trên cử về trông coi đền thánh; ngày 16.4.1996, Đức Giám quản TGP TPHCM Nicôla Huỳnh Văn Nghi đã nâng giáo họ lên hàng giáo xứ.
HẠT GIA ĐỊNH
Giáo hạt Gia Định gồm toàn bộ quận Bình Thạnh, hiện có 14 giáo xứ, với nhiều giáo xứ đã có lịch sử hình thành từ rất lâu đời, minh chứng cho sự hiện diện và phát triển bền vững của Công giáo tại khu vực này, như Thị Nghè (1790), Gia Định (1897)... Hạt này có 2 xứ thành lập sau năm 1975.
Giáo xứ thánh Nguyễn Duy Khang thành lập năm 1996, dầu vậy, lịch sử hình thành của giáo đoàn này đã bắt đầu từ 40 năm trước đó: ngày 19.3.1956, linh mục Giuse Maria Vũ Khoa Cử đã dâng thánh lễ đầu tiên trên mảnh đất mà nay là vị trí nhà thờ Nguyễn Duy Khang. Đến năm 1968, ngôi nhà nguyện đơn sơ đã được thay thế bằng nhà thờ thánh Nguyễn Duy Khang như đang thấy, làm tiền đề cho việc thành lập giáo xứ về sau.
Giáo xứ thánh Martinô nguyên là nhà nguyện của dòng Thánh Phaolô, xây từ năm 1876. Trải qua nhiều giai đoạn, đến năm 2007, nhà nguyện tại đây đã được linh mục Phêrô Vũ Minh Hùng cho sửa sang lại và đổi tên thành nhà thờ Thánh Martino de Porres. Ngày 29.8.2007, ĐHY GB. Phạm Minh Mẫn đã đến cử hành thánh lễ tạ ơn, thánh hiến bàn thờ và chính thức nâng lên thành giáo xứ.
HẠT GÒ VẤP
Giáo hạt Gò Vấp có 11 giáo xứ hiện diện. Sau năm 1975, cùng với sự phát triển về mặt đức tin, lần lượt vài giáo xứ đã hình thành thêm, đáp ứng nhu cầu của cộng đoàn trong khu vực.
Giáo xứ Hòa Bình thành lập vào năm 1981, sau 10 năm là một giáo họ cùng tên do các cha dòng Đa Minh đảm nhận mục vụ.
Giáo xứ Vĩnh Hiệp nguyên là một giáo họ thuộc giáo xứ Hạnh Thông Tây, tháng 12.2006 được ĐHY GB. Phạm Minh Mẫn nâng lên giáo xứ, nhận tước hiệu Đức Mẹ Vô Nhiễm.
HẠT HÓC MÔN
Sau năm 1975, giáo hạt Hóc Môn có nhiều giáo xứ mới, đáp ứng nhu cầu mục vụ ngày càng tăng của cộng đồng giáo dân.
Sớm nhất là giáo xứ Ba Thôn, từ ngày 24.6.1975, linh mục Gioan Nguyễn Văn Tỵ dòng Don Bosco đã được Đức TGM Phaolô Nguyễn Văn Bình sai về thành lập một giáo xứ ở vùng Thạnh Lộc, Thạnh Xuân. Đến năm 1983, giáo xứ được cấp giấy phép xây dựng nhà thờ và ngày 1.10.1987, Đức Tổng Giám mục Phaolô Nguyễn Văn Bình đã dâng thánh lễ, làm phép nhà thờ và đặt tên là giáo xứ Don Bosco Ba Thôn.
Giáo xứ Cầu Lớn hình thành từ việc một số giáo dân thuộc vùng nông trường Nhị Xuân quy tụ về đây sinh sống lối năm 1988, lập một đài Đức Mẹ Phù Hộ. Năm 1997, dưới chân Đài Đức Mẹ, một chòi lá đã dựng lên để làm nhà nguyện. Năm 2003, giáo xứ được thành lập sau khi xây được một ngôi thánh đường khang trang. Linh mục Phêrô Phạm Văn Bộ là chánh xứ tiên khởi của giáo xứ Cầu Lớn.
Họ đạo Tân Đông được hình thành khá lâu đời, vào năm 1864. Sau nhiều năm là họ lẻ của giáo xứ Tân Quy, ngày 25.7.2005, họ đạo Tân Đông được nâng lên hàng giáo xứ, dưới sự coi sóc của cha Chánh xứ tiên khởi Giuse Phạm Quốc Tuấn.
Năm 1963, giáo xứ Trung Chánh đã thành lập một giáo điểm truyền giáo tên là Mỹ Hòa. Năm 1974, linh mục Giuse Phạm Châu Diên đã làm một nhà nguyện tại giáo điểm này. Theo thời gian, vào năm 1999, giáo dân tại khu vực Mỹ Hòa phát triển nhanh chóng về số lượng, và từ đó, giáo điểm này được chính thức coi là một họ lẻ trực thuộc giáo xứ Trung Chánh. Một cột mốc quan trọng đánh dấu sự phát triển của cộng đoàn Mỹ Hòa là vào ngày 11.6.2016, Đức TGM Phaolô Bùi Văn Đọc quyết định nâng giáo họ Giuse Mỹ Hòa thành giáo xứ độc lập.
Ngoài ra, hạt Hóc Môn hiện nay có 4 giáo điểm mang tên Tân Đông, Xuân Thới Sơn, Tân Hưng và Bà Điểm.
HẠT TÂN SƠN NHÌ
Giáo hạt Tân Sơn Nhì là một trong những giáo hạt lớn, tập trung nhiều giáo xứ nằm trên địa bàn các quận Tân Bình, Tân Phú, Bình Tân và Bình Chánh. Với tốc độ đô thị hóa nhanh chóng của khu vực, giáo hạt Tân Sơn Nhì đã chứng kiến sự gia tăng đáng kể về số lượng giáo dân, kéo theo sự hình thành và phát triển của nhiều cộng đoàn đức tin. Để đáp ứng nhu cầu mục vụ ngày càng cao, đã có nhiều giáo xứ được thành lập sau năm 1975 trong giáo hạt, góp phần vào việc chăm sóc đời sống tinh thần cho cộng đồng tín hữu ngày càng lớn mạnh.
Giáo xứ Thiên Ân được thành lập chính thức vào năm 2001, có tiền thân là họ đạo thánh Giuse, thuộc giáo xứ Phú Thọ Hòa. Ban đầu là một nhà nguyện nhỏ được xây dựng từ năm 1969, đến năm 2001, giáo điểm thánh Giuse chính thức được nâng lên thành giáo xứ và mang tên Thiên Ân. Ngày 21.11.2001, linh mục GB. Đoàn Vĩnh Phúc đã được bổ nhiệm làm linh mục chánh xứ tiên khởi, là người có vai trò quan trọng trong việc khởi xướng và xây dựng ngôi thánh đường của giáo xứ.
Giáo xứ Hy Vọng ban đầu là một họ lẻ thuộc giáo xứ Nhân Hòa, được thành lập vào năm 1971. Đến năm 2003, Đức cha Phêrô Trần Đình Tứ, Giám mục Giáo phận Phú Cường lúc bấy giờ đã cử hành nghi thức đặt viên đá đầu tiên để xây dựng nhà thờ cho giáo họ Hy Vọng. Năm 2005, ngày khánh thành thánh đường mới cũng là ngày giáo họ được nâng lên hàng giáo xứ.
Tiếp sau đó là giáo xứ Gò Mây, nguyên là giáo họ trực thuộc giáo xứ Bình Thuận. Ngày 30.9.2006, ĐHY GB. Phạm Minh Mẫn quyết định tách giáo họ Gò Mây khỏi giáo xứ Bình Thuận, chính thức thành giáo xứ Gò Mây, nhận bổn mạng thánh Phaolô trở lại với lễ kính ngày 25.1 hằng năm.
Giáo xứ thánh Martinô có khởi đầu là một giáo họ thuộc giáo xứ Tân Phú, được linh mục Đaminh Đinh Xuân Hải thành lập vào năm 1972 với tên gọi ban đầu là nguyện đường Đức Mẹ Vô Nhiễm. Sau năm 1975, cha Đaminh Vũ Nguyên Thiều đã đổi tên thành nhà thờ Martinô. Ngày 15.8.2013, giáo xứ thánh Martinô mới chính thức được thành lập, với linh mục Giuse Phạm Hoàng Lương là chánh xứ tiên khởi.
Giáo xứ thánh Phanxicô Xaviê là một trong những giáo xứ mới nhất của Tổng Giáo phận, được thành lập từ giáo điểm Phanxicô Xaviê tại Bình Tân. Giáo điểm này được hình thành vào năm 2019, thuộc giáo xứ Tân Thái Sơn. Đến ngày 9.11.2024, giáo điểm Phanxicô Xaviê trở thành giáo xứ thứ 205 của TGP TPHCM.
Với sự phát triển mạnh mẽ về số lượng giáo dân, hạt Tân Sơn Nhì còn có các giáo điểm tại quận Bình Tân và Bình Chánh, bao gồm giáo điểm Vĩnh Lộc A, Vĩnh Lộc B và Tân Nhựt - Trương Văn Đa.
HẠT PHÚ NHUẬN
Giáo hạt Phú Nhuận sau năm 1975 thành lập thêm 2 giáo xứ.
Giáo xứ Phú Hạnh được thành lập vào năm 1975 dưới sự hướng dẫn của linh mục Isidoro Bùi Thái Học. Đến năm 1989, nhà thờ được xây dựng lại kiên cố và được thánh hiến bởi Đức TGM Phaolô Nguyễn Văn Bình. Từ những ngày đầu với ngôi nhà thờ đơn sơ, đến nay giáo xứ đã trở thành nơi nuôi dưỡng đời sống tâm linh, thực thi sứ mạng truyền giáo và xây dựng sự hiệp nhất yêu thương dưới sự dẫn dắt tận tâm của các linh mục qua từng thời kỳ.
Giáo xứ Thánh Mẫu được thành lập muộn hơn, vào ngày 21.11.2015. Đây là giáo xứ thứ 203 của TGP, do Đức TGM Phaolô Bùi Văn Đọc thiết lập từ giáo họ Phú Hòa. Linh mục Gioan Baotixita Nguyễn Hữu Hiệp là chánh xứ tiên khởi.
HẠT TÂN ĐỊNH
Giáo hạt Tân Định là một trong những giáo hạt lâu đời và có vị trí trung tâm của TGP TPHCM, tập trung 11 giáo xứ nằm trên địa bàn quận 1 và quận 3.
Giáo xứ Mai Khôi có lịch sử hình thành từ khá sớm. Ngày 19.1.1956, tu xá Mai Khôi được chính thức thành lập, với tu sĩ Alexis Michel Cras làm Tu xá trưởng. Đến ngày 11.2.1969, tu xá Mai Khôi được nâng lên hàng tu viện, với tu sĩ Đa Minh Phạm Long Tiên làm viện trưởng. Tháng 5.1975, giáo xứ Mai Khôi được thành lập, nguyện đường của Tu viện trở thành nhà thờ giáo xứ.
Giáo xứ Thánh Gia được thành lập vào ngày 1.11.1998. Thánh đường được Đức Giám mục Nicôla Huỳnh Văn Nghi đặt viên đá đầu tiên ngày 9.11.1999, cung hiến vào ngày 18.04.2002.
Giáo họ Công Lý được được Đức TGM GB. Phạm Minh Mẫn nâng lên thành giáo xứ vào năm 2000, tách ra từ Tân Định, và giao cho cha Gioan Baotixita Trần Văn Nhủ phụ trách.
Họ lẻ Xóm Lách vào thời điểm ban đầu trực thuộc giáo xứ Tân Định, với một nhà nguyện đơn sơ là nơi quy tụ bà con giáo dân đến kinh nguyện. Theo thời gian, khi số lượng giáo dân tại khu vực ngày càng tăng, nhu cầu về một cơ sở tôn giáo độc lập và có quy mô lớn hơn trở nên cấp thiết, một giáo xứ mới mang tên cũ là Xóm Lách được hình thành cùng tjời điểm với việc dòng kênh Nhiêu Lộc uốn quanh trước nhà thờ được cải tạo, đánh dấu một bước trưởng thành quan trọng của cộng đồng Công giáo tại đây.
Được hình thành gần nhất trong giáo hạt là giáo xứ thánh Gioan Phaolô II, có nguồn gốc từ giáo khu Thánh Linh - một trong 10 giáo khu của giáo xứ Vườn Xoài. Năm 1967, khu giáo có nơi thờ phượng là một ngôi nhà đơn sơ, gần kênh Nhiêu Lộc. Nhằm đáp ứng nhu cầu về đời sống đức tin của giáo dân, Đức TGM Phaolô Bùi Văn Đọc đã chấp thuận đề xuất thành lập giáo xứ Thánh Gioan Phaolô II và bổ nhiệm linh mục Vinhsơn Nguyễn Đức Dũng làm chánh xứ tiên khởi vào năm 2014, là giáo xứ đầu tiên của Giáo hội Việt Nam nhận thánh Gioan Phaolô II làm bổn mạng.
HẠT PHÚ THỌ
Giáo hạt Phú Thọ có tổng cộng 15 giáo xứ.
Giáo xứ thánh Tống Viết Bường được thành lập vào năm 1995, nằm trong khu vực cư xá Bắc Hải, hiện có khoảng 1.200 giáo dân.
Giáo xứ thánh Giuse nằm trên địa bàn quận 10, được nâng lên hàng giáo xứ vào năm 2011. Tuy nhiên, lịch sử hình thành của họ đạo Giuse lại bắt đầu từ năm 1960. Đến năm 1990, cha Gioan Baotixita Trần Thanh Cao, khi đó là cha phó giáo xứ Đồng Tiến, đã huy động bà con trong giáo họ sửa lại ngôi nhà nguyện được thoáng đãng hơn, tạo tiền đề cho sự phát triển và trở thành giáo xứ sau này.
HẠT SÀI GÒN - CHỢ QUÁN
Giáo hạt Sài Gòn - Chợ Quán có 17 giáo xứ nằm trên địa bàn các quận 1, 3, 5 và 6.
Giáo xứ thánh Antôn được thành lập vào năm 1975, đánh dấu bước ngoặt quan trọng khi nơi này chính thức trở thành một họ đạo trực thuộc TGP TPHCM. Ngày nay, nơi đây được biết đến với tên gọi Giáo xứ thánh Antôn - Cầu Ông Lãnh.
Giáo xứ Phanxicô Đakao thành lập cùng năm, lúc đầu là giáo họ thuộc giáo xứ Tân Định. Đến năm 1975, Đức TGM Phaolô Nguyễn Văn Bình đã chấp thuận thành lập giáo xứ độc lập.
Sau đó một năm, giáo xứ Mai Khôi cũng được hình thành vào năm 1976, vốn là họ nhánh của giáo xứ Chợ Quán.
Giáo xứ Đức Bà Fatima được thành lập năm 1983, vốn là giáo họ giáo xứ Chợ Đũi. Từ năm 1968, do nhu cầu mục vụ cho khoảng 600 giáo dân sinh sống trong khu vực trại Võ Tánh, cha sở Chợ Đũi Carolô Lê Văn Nhơn cùng với bà con giáo dân đã sửa sang lại dãy nhà tại đây để làm nhà nguyện, nhận Đức Bà Fatima làm bổn mạng. Năm 1983, họ Đức Bà Fatima được nâng thành một giáo xứ độc lập.
Giáo xứ Vườn Chuối ban đầu cũng là họ nhánh của giáo xứ Chợ Đũi, được thành lập vào năm 1957. Họ đạo nhận Đức Mẹ Hòa Bình làm danh hiệu và mừng bổn mạng vào ngày 1.1 hàng năm. Sau năm 1975, giáo họ này được tách ra khỏi Chợ Đũi và nâng lên hàng giáo xứ.
HẠT THỦ ĐỨC
Hạt Thủ Đức có 12 giáo xứ nằm trên địa bàn thành phố Thủ Đức. Với sự gia tăng dân số cơ học và quá trình đô thị hóa mạnh mẽ, giáo hạt Thủ Đức đã chứng kiến sự hình thành và phát triển của nhiều giáo xứ mới sau năm 1975.
Giáo xứ Hiển Linh được thành lập vào năm 1976, với cha sở đầu tiên là linh mục Gioan Trần Văn Nam. Thánh đường đầu tiên ứ được xây dựng xong vào năm 1969, sau đó được nới rộng vào năm 1974 và trùng tu vào năm 1986. Hiện nay, giáo xứ Hiển Linh có 3 giáo khu là Mông Triệu, An Phong và Thánh Tâm.
Giáo xứ Xuân Hiệp có tiền thân là các gia đình Công giáo trên địa bàn xã Linh Xuân Thôn, huyện Thủ Đức, tỉnh Gia Định cũ; cùng với một cô nhi viện do các nữ tu Mến Thánh Giá Chợ Quán coi sóc. Năm 1978, một cộng đoàn tu sĩ dòng Don Bosco do cha Phêrô Nguyễn Văn Đệ (sau này là Giám mục GP Thái Bình) phụ trách đã đến ở và phục vụ. Ngày 1.1.1979, Đức TGM Phaolô Nguyễn Văn Bình đã ra quyết định thành lập giáo xứ Xuân Hiệp. Từ một giáo xứ chỉ vài họ gia đình, nay đã có hơn 5000 giáo dân.
Hạt Thủ Đức cũng có các giáo điểm đang trong quá trình phát triển, góp phần mở rộng sự hiện diện của Giáo hội Công giáo tại khu vực này, như giáo điểm Cây Dương, giáo điểm Lòng Chúa Thương Xót.
HẠT THỦ THIÊM
Giáo hạt Thủ Thiêm bao gồm 17 giáo xứ, các giáo xứ được hình thành sau năm 1975 xuất phát từ các họ đạo nhỏ hoặc các giáo điểm ban đầu, từng bước phát triển và được nâng lên thành giáo xứ chính thức.
Giáo xứ Phú Hữu được thành lập vào năm 1975. Trước đó, vào năm 1954, một số gia đình Công giáo từ các vùng Gốc Mộc, Xá Thị, Mỹ Hòa, Phục Lễ đã đến cư ngụ tại địa bàn và quy tụ thành họ đạo Phú Hữu, nhận thánh Giuse làm bổn mạng. Trong khoảng thời gian từ năm 1954 đến năm 1975, họ đạo Phú Hữu thuộc giáo xứ Tân Lập. Đến năm 1975, Đức TGM Phaolô Nguyễn Văn Bình đã nâng họ đạo lên thành giáo xứ và bổ nhiệm linh mục Đaminh Nguyễn Đình Tân làm chánh xứ tiên khởi. Hiện nay giáo xứ Phú Hữu có hơn 2500 giáo dân.
Trong cùng năm 1975, giáo xứ Thiên Thần cũng được hình thành từ giáo họ Thiên Thần, là điểm truyền giáo của giáo xứ Tân Định. Cuối tháng 12.1975, Tòa Giám mục đã chính thức bổ nhiệm linh mục Giuse Trần Công Thạch, Dòng Chúa Cứu Thế, đến phụ trách họ đạo và tách khỏi giáo xứ Tân Định, đánh dấu sự ra đời của một giáo xứ mới trong Tổng Giáo phận.
Với địa bàn khu vực ngoại thành có nhiều giáo dân sinh sống, hạt Thủ Thiêm cũng đang nỗ lực mở rộng sự hiện diện của Giáo hội thông qua việc hình thành và phát triển các giáo điểm mới như Long Phước, Lò Lu...
HẠT XÓM CHIẾU
Giáo hạt Xóm Chiếu tập trung 14 giáo xứ nằm trên địa bàn quận 4, quận 7 cùng hai huyện Cần Giờ và Nhà Bè. Các giáo xứ được thiếp lập sau năm 1975 là Thánh Giuse và An Thới Đông, Đồng Hòa...
Giáo xứ Thánh Giuse được “phôi thai” từ năm 1972, khi linh mục GB. Trần Ngũ Nhạc (chánh xứ An Lạc, Chí Hòa) dẫn một số bà con giáo dân xuôi về vùng đất Cần Giờ rộng lớn, quanh năm nước ngập để khai khẩn đất hoang, làm ăn kinh tế. Sau ngày đất nước thống nhất, một số giáo dân ở lại hình thành nên một giáo điểm mới trên địa bàn Cần Giờ, đó là giáo điểm thánh Giuse, ở ấp Trần Hưng Đạo. Năm 1993, giáo xứ thánh Giuse chính thức được thành lập.
Giáo xứ Tắc Rỗi nguyên là họ lẻ của giáo xứ Mẫu Tâm. Năm 1993, Đức TGM Phaolô Nguyễn Văn Bình cho di dời nhà thờ Tắc Rỗi vào khu dân cư Tân Mỹ, bà con giáo dân gốc Tắc Rỗi chỉ còn lại hơn 10 gia đình, với tổng cộng chừng 100 giáo dân. Ngày 10.7.2011, trở thành giáo xứ Tắc Rỗi với linh mục Martinô Trần Quang Vinh làm chánh xứ tiên khởi.
Giáo xứ Đồng Hòa trước khi trở thành một giáo xứ độc lập từng là một họ lẻ trực thuộc giáo xứ Cần Giờ, thành lập năm 1969. Trong giai đoạn đó, các cha thuộc Dòng Chúa Cứu Thế đã đến đây để thực hiện công việc truyền giáo và tổ chức các sinh hoạt tôn giáo cho cộng đoàn tín hữu ít ỏi. Sự hiện diện và hoạt động mục vụ của các ngài đã gieo mầm và nuôi dưỡng đức tin cho những người dân trong khu vực, làm đề đề để trở thành giáo xứ trong Tổng Giáo phận như hiện tại.
Giáo xứ An Thới Đông là giáo xứ thứ 204 của TGP TPHCM, được chính thức thành lập ngày 4.8.2018. Trước đây, vùng đất Cần Giờ đã được Đức TGM Phaolô Nguyễn Văn Bình giao cho Dòng Chúa Cứu Thế để phát triển công cuộc truyền giáo. Với đường hướng mục vụ chung của TGP TPHCM, ngày 23.2.2017, Đức TGM Phaolô Bùi Văn Đọc đã đề nghị DCCT bàn giao lại giáo điểm An Thới Đông cho TGP và DCCT đã đồng ý. Ngày 4.8.2018, Tòa Tổng Giám mục đã chính thức nâng giáo điểm An Thới Đông lên thành giáo xứ.
Trong hạt Xóm Chiếu, bên cạnh các giáo xứ đã được thành lập tại khu vực trung tâm quận 4, còn có sự hiện diện của các giáo điểm tại các huyện vùng ven như Cần Giờ và Nhà Bè, cho thấy sự lan tỏa và nỗ lực chăm sóc mục vụ của giáo hạt đến những vùng xa xôi hơn. Cụ thể, tại các huyện này có các giáo điểm An Nghĩa, Doi Lầu và Tin Mừng.
HẠT XÓM MỚI
Giáo hạt Xóm Mới có 15 giáo xứ, cùng với hạt Gò Vấp là hai hạt nằm hoàn toàn trong quận Gò Vấp.
Giáo xứ Lam Sơn là giáo xứ “trẻ” nhất, được nâng lên giáo xứ vào năm 1976. Năm 1954, một số gia đình Công giáo di cư đã chọn vùng đất còn hoang sơ này để định cư và sinh sống. Khoảng năm 1957, với lòng sùng kính thánh Vincente, một số giáo dân đã xây dựng đền thánh Vincente nhỏ bé và đơn sơ, trực thuộc giáo xứ Lạng Sơn, để sớm hôm kinh hạt. Ngày 26.1.1976, Đức TGM Phaolô Nguyễn Văn Bình quyết định nâng họ lẻ này thành giáo xứ Lam Sơn, nhận thánh Vincente làm bổn mạng và giao cho cha Phêrô Nguyễn Văn Nhuận làm chánh xứ tiên khởi.
HẠT CỦ CHI, GIÁO PHẬN PHÚ CƯỜNG
Giáo hạt Củ Chi thuộc giáo phận Phú Cường có 10 giáo xứ nằm trên địa bàn huyện Củ Chi, TPHCM.
Giáo xứ Phú Hòa Đông tiền thân là họ đạo Bến Cỏ. Sau 1975, do có nhiều giáo dân từ vùng kinh tế mới về định cư, họ đạo Bến Cỏ đã đổi tên thành họ đạo Phú Hòa Đông để phù hợp với địa bàn rộng lớn, và thành lập giáo xứ Phú Hòa Đông. ĐGM Giuse Phạm Văn Thiên - Giám mục GP Phú Cường thời đó - đã bổ nhiệm linh mục Giuse Nguyễn Đình Hòe đến coi sóc vào ngày 12.5.1975.
Giáo xứ Lô 6 có một lịch sử hình thành đặc biệt, bắt nguồn từ cuối thập niên 1970, khi hưởng ứng lời kêu gọi của Đức TGM Phaolô Nguyễn Văn Bình, giới tu sĩ Công giáo Sài Gòn đã đi lao động tại nông trường Củ Chi và được giao cho lô đất số 6. Từ đó, Lô 6 được hiểu là khu vực của giới tu sĩ Công giáo Sài Gòn. Trải qua nhiều năm, giáo điểm Lô 6 đã được nâng lên thành giáo họ thuộc GP Phú Cường. Ngày 1.10.2017, Đức cha Giuse Nguyễn Tấn Tước, Giám mục Giáo phận Phú Cường, đã chính thức nâng lên hàng giáo xứ với tên gọi Giáo xứ Lô 6, đánh dấu một bước phát triển quan trọng của cộng đồng tín hữu nơi đây, mới một ngôi thánh đường nhỏ nhưng đẹp, vừa xây dựng trước đó không lâu.
*
Sau 50 năm, có hơn 40 giáo xứ và hàng chục giáo điểm được thành lập, là một minh chứng sống động cho sự lớn mạnh không ngừng của Giáo hội Công giáo tại TPHCM. Trong nửa thế kỷ qua, từ các giáo điểm nhỏ bé, những nhu cầu mục vụ cấp thiết, đến những nỗ lực xây dựng và củng cố cộng đoàn, hàng loạt giáo xứ, giáo điểm mới đã ra đời, trải rộng khắp các quận huyện, từ nội thành đến ngoại thành. Mỗi giáo xứ mang một câu chuyện riêng, một dấu ấn lịch sử và văn hóa đặc biệt, phản ánh sự đa dạng và phong phú trong đời sống đức tin của bà con giáo dân ở thành phố.
Phúc Hậu
Bình luận