Bài giảng lễ đầu tiên của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV

Lúc 11 giờ, ngày 9.5.2025 giờ Rome (16 giờ, VN), Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã dâng thánh lễ với các vị hồng y tại nhà nguyện Sistine. 

Dưới đây là toàn văn bài giảng đầu tiên của ngài trong cương vị Giáo Hoàng:

“Thầy là Đấng Kitô, con Thiên Chúa hằng sống”, với lời tuyên xưng này, Phêrô đã tóm gọn kho tàng đức tin của Giáo hội. Hơn 2000 năm qua, Giáo hội vẫn luôn trung thành gìn giữ, đào sâu và truyền lại đức tin. Đức Giêsu là đấng cứu độ duy nhất, con Thiên Chúa, được mặc khải qua Chúa Cha. Nơi Ngài, Thiên Chúa đã mặc khải cho nhân loại để được trở nên gần gũi, dễ tiếp cận, qua ánh mắt ngây thơ của trẻ nhỏ, qua sự hồn nhiên của người thanh niên và sự trưởng thành của người lớn. Sau khi sống lại, Chúa đã hiện ra với các môn đệ và bày tỏ gương mặt nhân hậu, thánh thiện mà chúng ta có thể noi theo. Cùng với đó là một lời hứa vượt ra những suy nghĩ và khả năng của con người. 
Thánh Phêrô khi trả lời với Chúa Giêsu đã đề cập hai khía cạnh là hồng ân Thiên Chúa và hành trình hoán cải của con người. Đây là việc không thể tách rời mà Giáo hội phải loan báo cho phần rỗi của nhân loại. Chính chúng ta là những người được tuyển chọn, tái sinh qua bí tích Thánh tẩy và vượt qua những giới hạn được đưa đến nơi này, giờ đây được sai đi, rao giảng Tin Mừng cho mọi thụ tạo. Cách riêng, Chúa đã kêu gọi tôi kế vị thánh Phêrô. Chính Ngài cũng trao cho tôi kho tàng ấy, để có ơn trợ giúp của Chúa, tôi trở nên người quản lý trung tín. Mầu nhiệm của Chúa Kitô là Giáo hội, nhờ đó mà Giáo hội trở thành thành trì xây dựng núi cao, là chiếc tàu cứu độ vượt qa sóng gió lịch sử, là ngọn hải đăng soi chiếu trong đêm tối trần gian. Không phải là nhờ vào sự huy hoàng của các cơ cấu hay sự đồ sộ của các công trình như chính ngôi nhà nguyện mà ta đang hiện diện nơi đây, nhưng mà là nhờ vào sự thánh thiện của từng người trong Giáo hội, của dân riêng mà Thiên Chúa đã tuyển chọn để loan báo những công trình của Thiên Chúa, Đấng đã kêu gọi anh em ra khỏi bóng tối để bước vào ánh sáng. Tuy nhiên trước lời tuyên xưng đức tin của Phêrô, đó là một câu hỏi khác mà Chúa đã đặt ra, người ta bảo Con Người là ai? Đây không phải là một câu hỏi tầm thường, mà nó liên quan sâu xa đến sứ vụ của mình.

Sứ vụ giữa lòng thực tại mà chúng ta đang sống, phá bỏ giới hạn của thao thức và xác tín của thời đại. Người ta bảo Con Người là ai, suy ngẫm về bối cảnh này ta có thể nhận ra, hai câu trả lời tiêu biểu tương ứng với hai thái độ khác nhau. Trước hết là câu trả lời của thế gian, Thánh Matthêu ghi nhận rằng: cuộc đối thoại giữa Chúa Kitô và môn đệ diễn ra tại Giêrave. Một thành trù phú, nổi tiếng với những cung điện lộng lẫy nhưng đồng thời cũng là trung tâm tàn ác và là nơi đầy những phản bội, bất trung. Bối cảnh ấy phản ánh một thế giới xem Đức Giêsu như một nhân vật ko mấy quan trọng, cùng lắm là nhân vật lạ lẫm làm cho người ta ngạc nhiên vì những câu từ và hành động bất thường của mình, nhưng khi sự hiện diện của Ngài bắt đầu chướng tai gai mắt vì đụng chạm đến lương tri và kêu gọi lối sống công chính thì thế gian ấy sẵn sàng khước từ và loại trừ Ngài. Thứ hai là câu trả lời của đám đông dân chúng, đối với họ, Chúa không phải là kẻ lừa, nhưng Ngài là người ngay thẳng can đảm. Họ đi theo Ngài, ít nhất là khi là điều đó không gây phiền toái và rủi ro. Tuy nhiên, họ chỉ xem Ngài là một con người mà thôi. Và vì thế, khi cơn nguy khốn xảy ra, họ đã từ bỏ Chúa mà đi. Điều đáng chú ý là hai thái độ trên còn rất thời sự, dễ dàng bắt gặp những quan điểm này, được diễn tả bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau nhưng nó hiện diện rất nhiều ngày nay. Thời nay, không thiếu những môi trường cho rằng đức tin Kitô giáo là điều phi lý, chỉ dành cho kẻ yếu đuối, những kẻ kém hiểu biết. Trong khi đó, họ lại đặt niềm tin vào các đảm bảo khác như: công nghệ, tiền bạc, thành công, quyền lực, lạc thú…
Chính trong bối cảnh hôm nay, việc làm chứng và loan báo Tin Mừng trở nên khó khăn, nhiều tín hữu có thể bị chế giễu, chống đối, khinh thường. Sứ vụ loan báo Tin Mừng trở nên cấp thiết hơn, bởi vì thiếu vắng đức tin. Ngay cả ngày nay, vẫn có những nơi mà Chúa Giêsu được kính phục như những con người phi thường, được lãnh đạo, có sức hút và điều này không chỉ nơi cho những người không tin mà còn nơi ở của những người đã lãnh nhận bí tích Rửa Tội. Đây là thế giới được trao phó cho chúng ta, là nơi mà Đức Thánh Cha Phanxicô đã nhiều lần nhắc nhở rằng: “Từng người được mời gọi làm chứng cho niềm vui Tin Mừng, và ở Đức Giêsu Kitô là Đấng cứu độ. Cũng chính mỗi người cần lặp lại lời xác tín Thầy là Đấng Kitô, Con Thiên Chúa”. Trước hết, cần phải tuyên xưng điều ấy trong các mối tương quan cá nhân, dấn thân trong các hoạt động, đồng thời như một Giáo hội hiệp nhất, cùng nhau sám hối, đem Tin Mừng đến cho mọi người. 
Hãy xác tín: “Thầy là Đấng Kitô, con Thiên Chúa hằng sống”, phải tuyên xưng điều ấy trong hành trình hoán cải của mình. Tôi muốn nói điều này trước hết cho chính bản thân mình, với tư cách là người kế vị thánh Phêrô. Khi bắt đầu sứ vụ Giám mục tại Rome, Giáo hội được mời gọi trong tình bác ái, theo lời diễn tả của thánh Inhaxiô: tôi sẽ thực sự môn đệ của Chúa Giêsu khi thế gian không còn thấy xác tôi. Câu nói ấy còn có ý nghĩa rằng ai thi hành sứ vụ trong Hội Thánh, tức là biến mất để Đức Kitô hiện diện. Phải trở nên bé nhỏ, phải dấn thân cho đến cùng, để không ai bị mất cơ hội nhận biết và yêu mến Người. Amen.

 Ảnh: Vatican Media