Cập nhật quy chế tổng quát sách lễ Rôma 2002 (P4)

9] QCSL [2000] đã bỏ đi số 309 của QCSL [1975]: “Trong những ngày lễ trọng, có thể dùng những phẩm phục trọng thể hơn, mặc dầu không mang mầu sắc của ngày đó”, nhưng QCSL [2002] đã lấy lại nguyên vẹn nội dung của số này và đặt bổ sung vào số 346 ở triệt “g” [trong khi số 346 của QCSL [2000] chỉ tới triệt “f” mà thôi]. Bởi vậy, QCSL [2002] 346 như sau:

Về màu sắc của phẩm phục thánh, nên giữ thói quen truyền thống sau đây:

a.Màu trắng được dùng trong Thần vụ và Thánh lễ mùa Phục Sinh và mùa Giáng Sinh, trong các lễ kính Chúa, ngoại trừ cuộc Thương Khó của Người, các lễ kính Ðức Trinh Nữ Maria, các Thiên Thần, các Thánh không tử đạo, lễ trọng kính Các Thánh (1 tháng 11), kính Gioan Tẩy Giả (24/6), các lễ kính thánh Gioan Thánh sử (27/12), Ngai Toà Phêrô (22/2), thánh Phaolô trở lại (25/1).

b.Màu đỏ được dùng trong Chúa Nhật Thương Khó và thứ Sáu Tuần Thánh, Chúa Nhật Hiện Xuống, các cử hành cuộc Thương Khó của Chúa, lễ các Tông Ðồ và Thánh Sử, và lễ các Thánh Tử Ðạo.

c.Màu xanh dùng trong Thần vụ và Thánh lễ mùa “Quanh Năm”.

d.Màu tím dùng trong mùa Vọng và mùa Chay. Có thể dùng trong các Nghi thức phụng vụ và Thánh lễ cầu cho người qua đời.

e.Màu đen có thể dùng trong lễ cầu cho người qua đời, ở đâu có thói quen này.

f.Màu hồng có thể dùng trong Chúa nhật Gaudéte (III Mùa Vọng) và Laetare (IV Mùa Chay), ở đâu có thói quen này.

g. Trong những ngày lễ trọng, có thể dùng những phẩm phục trọng thể hơn, mặc dầu không mang mầu sắc của ngày đó (Diebus sollemnioribus adhiberi possunt sacrae vestes festivae seu nobiliores, etsi non sunt coloris diei).

Tuy nhiên, Hội đồng Giám mục có thể quy định và đệ trình cho Toà Thánh các thích nghi về màu sắc phụng vụ đáp ứng với nhu cầu và não trạng của dân chúng.

10) Vào cuối những năm 1960, Giáo hội để cho “chỉ một mình vị chủ tế đọc hay hát Vinh tụng ca kết thúc Kinh nguyện Thánh Thể”, còn các vị đồng tế không đọc hay hát phần này. Tuy nhiên, QCSL [2000] đã thay đổi hoàn toàn tại số 236: “Vị chủ tế và các vị đồng tế cùng đọc Vinh tụng ca cuối Kinh nguyện Thánh Thể, nhưng giáo dân không được tham gia đọc”. QCSL [2002] 236 đã chỉ thay đổi một chút so với QCSL [2000] 236: “Nếu muốn (si placuerit), các vị đồng tế có thể hát hay đọc Vinh tụng ca cuối Kinh nguyện Thánh Thể cùng với vị chủ tế, nhưng giáo dân không đọc”. Điều này có nghĩa là, các vị đồng tế có thể chọn lựa đọc (hát) hay không đọc (hát) Vinh tụng ca này. Việc xác định các vị đồng tế có quyền tùy chọn hát hay không Vinh tụng ca làm cho các ngài cảm thấy thoải mái hơn rất nhiều khi phải đồng tế ở một nơi mà thực sự ngài không biết hát câu “Chính nhờ Người...” ở đó. Sự thay đổi chỉ đơn giản là nhằm nhấn mạnh vai trò chủ tọa của vị chủ tế: một mình ngài là người khai mở Kinh nguyện Thánh Thể và ngài có thể kết thúc Kinh nguyện này.1

THAY LỜI KẾT

Để cộng đoàn có một buổi cử hành phụng vụ tốt nhất, người ta đã đưa ra số tiêu chuẩn như: linh thánh, đúng, đẹp, tác động mạnh vào gíac quan...Đáp ứng những tiêu chuẩn đó, chắc chắn QCSL có một chức năng rất lớn và cần phải được tham khảo cũng như tuân giữ khi cử hành Thánh lễ bởi vì QCSL không những là văn bản hướng dẫn chính thức của Hội Thánh với những luật lệ mà còn là tài liệu giúp chúng ta - cả thừa tác viên phụng vụ lẫn toàn thể cộng đoàn tham dự - hiểu rõ Thánh lễ và mô tả cho chúng ta biết phải cử hành Thánh lễ như thế nào qua những giải thích mang tính thần học và giáo luật. Hậu nhiên, nếu nắm vững QCSL, chúng ta có thể tham dự Thánh lễ một cách “trọn vẹn, tích cực và ý thức hơn” như đòi hỏi của Hiến chế Phụng vụ số 14.2Đây chính là mục tiêu cải cách phụng vụ nói chung và cải cách Thánh lễ nói riêng của Công đồng Vatican II.

Không những chúng ta cần tham khảo và tuân giữ QCSL mà còn phải cập nhật nữa bởi vì theo năm tháng, Hội Thánh đã có những thay đổi trong các tài liệu về phụng vụ. QCSL [2000+2002] có nhiều điểm mới và khác biệt so với QCSL [1975] vì phải cập nhật theo những văn kiện mới của Giáo Hội ra đời từ sau năm 1975, chẳng hạn như: Nghi thức Cung hiến Nhà thờ và Bàn thờ (1977); sách hát Graduale Romanum(1979 - gồm chứa tài liệu Ordo Cantus Missaeđược tu chỉnh); ấn bản thứ II sách Bài đọc (1981); Bộ Giáo luật (1983) và sách Lễ nghi Giám mục (1984). Trong bài viết này, chúng tôi tiên thiên rằng tại các nhà thờ và nhà nguyện, chúng ta đã và đang thực hành theo QCSL [2000] với những khác biệt và mới mẻ so với QCSL [1975] như đã được trình bày sơ qua. Từ QCSL [2000] đến QCSL [2002], lại có thêm một số thay đổi khác nữa mà chúng ta cần cập nhập. Tiếc rằng, trong thực tế tại việt Nam, nhiều nhà thờ và nhà nguyện của chúng ta chỉ có cuốn Sách lễ ấn bản thứ II (1975) với QCSL [1975] trong đó. Người Việt Nam có câu: “Nói có sách mách có chứng”. Như đã xảy ra nơi này nơi khác, việc không tham khảo và tuân giữ những gì Hội Thánh nêu ra trong QCSL [2000] và QCSL [2002] đã dẫn đến những thực hành hoặc lạc hậu theo bản văn cũ, hoặc không theo “sách” hay theo “văn bản” nào cả mà chỉ theo thói quen hoặc bắt chước, hoặc chỉ phát xuất từ những suy nghĩ hết sức chủ quan có khi hoàn toàn đi ngược với những tiêu chuẩn và nguyên tắc của phụng vụ.

(hết)

Lm. Giuse Phạm Đình Ái Dòng Thánh Thể

__________________________________

1 Gilbert Ostdiek - Andrew Ciferni, “Concelebrated Mass” trong Edward Foley, A Commentary on the General Instruction of the Roman Missal, 301.

2 “Mẹ Giáo Hội tha thiết ước mong toàn thể các tín hữu được hướng dẫn tham dự các việc cử hành phụng vụ cách trọn vẹn ý thức và linh động.”

tin liên quan

Chia sẻ:

Bình luận

có thể bạn quan tâm

Khác ý, vẫn có thể lắng nghe nhau
Khác ý, vẫn có thể lắng nghe nhau
Với chủ đề thường huấn tháng 10.2026: “Ánh sáng của đối thoại và liên đới - Đối thoại trong khác biệt, xây nhịp cầu thay vì dựng bức tường”, Ủy ban Giáo dân trực thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam gợi ra một vấn đề gần gũi với sinh...
Thánh lễ cho trẻ khiếm thính
Thánh lễ cho trẻ khiếm thính
Trong thánh lễ, khi cộng đoàn đứng lên, quỳ xuống hay cùng hướng về bàn thờ, trẻ khiếm thính cũng quan sát và làm theo những cử chỉ ấy. Để các em không chỉ làm theo mà còn hiểu hơn những gì diễn ra trong thánh lễ, các nữ tu...
Có một câu lạc bộ đọc sách mang tên I-Nhã
Có một câu lạc bộ đọc sách mang tên I-Nhã
Tại Học viện Dòng Tên (số 19, đường 5, phường Linh Xuân, TPHCM), Câu lạc bộ Đọc sách I-nhã (IRC) là nơi quy tụ những người yêu sách, cùng đọc, chia sẻ và tìm cách kết nối tri thức với đời sống đức tin.
Khác ý, vẫn có thể lắng nghe nhau
Khác ý, vẫn có thể lắng nghe nhau
Với chủ đề thường huấn tháng 10.2026: “Ánh sáng của đối thoại và liên đới - Đối thoại trong khác biệt, xây nhịp cầu thay vì dựng bức tường”, Ủy ban Giáo dân trực thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam gợi ra một vấn đề gần gũi với sinh...
Thánh lễ cho trẻ khiếm thính
Thánh lễ cho trẻ khiếm thính
Trong thánh lễ, khi cộng đoàn đứng lên, quỳ xuống hay cùng hướng về bàn thờ, trẻ khiếm thính cũng quan sát và làm theo những cử chỉ ấy. Để các em không chỉ làm theo mà còn hiểu hơn những gì diễn ra trong thánh lễ, các nữ tu...
Có một câu lạc bộ đọc sách mang tên I-Nhã
Có một câu lạc bộ đọc sách mang tên I-Nhã
Tại Học viện Dòng Tên (số 19, đường 5, phường Linh Xuân, TPHCM), Câu lạc bộ Đọc sách I-nhã (IRC) là nơi quy tụ những người yêu sách, cùng đọc, chia sẻ và tìm cách kết nối tri thức với đời sống đức tin.
Bàn về tính đối đáp trong thánh nhạc phụng vụ
Bàn về tính đối đáp trong thánh nhạc phụng vụ
Sáng 13.10, Ủy ban Thánh nhạc trực thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam tổ chức hội thảo lần thứ 57 tại Trung tâm Mục vụ TGP TPHCM, với chủ đề “Tính đối đáp trong Thánh ca Phụng vụ”, nhằm thúc đẩy sự tham gia tích cực của cộng đoàn...
Giáo xứ Đồng Tiến mừng lễ Đức Mẹ Fatima
Giáo xứ Đồng Tiến mừng lễ Đức Mẹ Fatima
Sáng ngày 13.10.2026, tại đài Đức Mẹ La Vang trong khuôn viên nhà thờ, giáo xứ Đồng Tiến (Tổng giáo phận TPHCM) đã cử hành thánh lễ kính Đức Mẹ Fatima do Đức cha Phêrô Trần Đình Tứ, nguyên Giám mục giáo phận Phú Cường chủ sự. Hiệp dâng thánh...
Giáo phận Xuân Lộc cung hiến Ðền Thánh Ðức Mẹ Núi Cúi
Giáo phận Xuân Lộc cung hiến Ðền Thánh Ðức Mẹ Núi Cúi
Ngày 14.10.2026, giáo phận Xuân Lộc đã cử hành thánh lễ tạ ơn và cung hiến Ðền Thánh Ðức Mẹ Núi Cúi tại Trung tâm Hành hương Ðức Mẹ Núi Cúi, TP Ðồng Nai, nhân kỷ niệm 61 năm thành lập giáo phận (1965-2026).
Giới trẻ Hưng Hóa hun đúc tinh thần thừa sai
Giới trẻ Hưng Hóa hun đúc tinh thần thừa sai
Chúa nhật 11.10.2026, hơn 5.000 bạn trẻ thuộc 9 giáo hạt trong giáo phận Hưng Hóa quy tụ tại nhà thờ Hoàng Xá tham dự Ngày gặp mặt Giới trẻ Giáo phận lần thứ II, với chủ đề “Người Trẻ – Môn Đệ Giữa Đời Thường”.
Khánh nhật Truyền giáo tại Huế
Khánh nhật Truyền giáo tại Huế
Hơn 1.200 tham dự viên thuộc các hội dòng, giáo xứ và hiệp hội trong Tổng Giáo phận Huế đã quy tụ tại Trung tâm Mục vụ TGP để cử hành Khánh nhật Truyền giáo, do Ban Loan báo Tin Mừng tổ chức hôm 12.10.2026.
Dấu ấn 60 năm hình thành trung tâm hành hương  Đức Mẹ Fatima Bình Triệu
Dấu ấn 60 năm hình thành trung tâm hành hương Đức Mẹ Fatima Bình Triệu
Ngày 15.8.1966, Đức Tổng Giám mục Phaolô Nguyễn Văn Bình làm phép tượng đài Đức Mẹ Fatima và dâng thánh lễ đầu tiên tại Bình Triệu.