Có một vị giáo hoàng rất khác

Từ khi được mật nghị hồng y bầu chọn, Đức Thánh Cha Phanxicô luôn tạo ra những bất ngờ. Và cũng chính từ những điều bất ngờ, ngài đã mang lại diện mạo mới cho Nhà Chúa

1. Một người quanh năm suốt tháng mặc áo chùng trắng, đeo Thánh giá bằng sắt, nhẫn ngư phủ bạc, đi xe cũ, ở trong căn phòng nhỏ tại nhà trọ Thánh Marta, ăn không quá 10 euro/bữa.? Con người không hề “dát vàng” này lại được báo Time bình chọn là “nhân vật của năm 2013”, có tỷ lệ ủng hộ cao ngất ngưởng ở cả người Công giáo lẫn không Công giáo trong thăm dò của Trung tâm Nghiên cứu Pew (Mỹ) vào năm 2014 và được các nhà báo của hãng tin AFP xếp vào nhóm ba nhân vật gây ảnh hưởng nhất của năm 2015. Bất ngờ không? Đức Phanxicô đó.Nhà báo Caroline Pigozzi của tờ Paris Match, người may mắn được phỏng vấn riêng Đức Thánh Cha kể lại: “Tại nhà trọ Thánh Marta, thật ngạc nhiên, tôi thấy một bóng dáng khoác trang phục trắng, chỉ đi một mình, không lính gác Thụy Sĩ, không hiến binh, không thư ký. Người ấy chỉ cầm theo một xấp tài liệu, tươi cười tiến về phía chúng tôi”. Không rình rang tiền hô hậu ủng, cũng không muốn giáo dân quỳ xuống hôn nhẫn ngư phủ, gặp ngài, chỉ cần cúi chào lịch sự là đủ, như khi bạn gặp bất kỳ người nào khác. Cũng chính Đức Thánh Cha trước đó không lâu đã làm bà Pigozzi xúc động và ngạc nhiên đến mức “tưởng đang mơ” khi nhấc điện thoại và nghe giọng tiếng Ý pha lẫn cách phát âm của tiếng Tây Ban Nha đầy quen thuộc của ngài: “Hola Caroline”.

2. Là một tu sĩ dòng Tên, ngài luôn tự nhận mình là “linh mục đường phố”. Với phong cách giản dị, chân thành và cởi mở, Đức Thánh Cha đã tạo cảm hứng tại bất cứ nơi nào mà ngài đi qua, cho bất cứ ai may mắn được gặp gỡ ngài. Thử xem lại những con số của năm 2014, sẽ thấy ngài “đến với muôn dân” như thế nào: chủ trì 52 buổi tiếp kiến chung, hàng trăm dịp tiếp kiến riêng, 52 buổi đọc kinh Truyền tin... Sinh nhật, thay vì nhận quà, Đức Phanxicô tặng 400 túi ngủ cho những người vô gia cư của thành Rome.

Không thể một sớm một chiều thực hiện những cải cách “gây chấn động” nhưng từng bước, vị chủ chăn đáng kính đã tạo nên chuyển động tích cực ở Giáo hội, giúp Giáo hội gần gũi hơn với xã hội và được xã hội đón nhận một cách nhiệt thành hơn. Cách sống thanh bần của Đức Giáo hoàng là tấm gương cho cả giáo triều. Nhà báo Pigozzi viết trên Paris Match: “Hôm nọ, tôi muốn mời một vị hồng y dùng bữa ở Rome và đề nghị chọn một trong các nhà hàng Taverna Giulia, Rosetta hay Hostaria dell’Orso, nhưng ngài bảo mấy chỗ đó sang quá. Thế là tôi đề nghị đến ăn ở một trattoria (quán bình dân của Ý), vị hồng y vẫn từ chối. Sau cùng, khi tôi nói sẽ cùng mua panini (bánh mì kẹp thịt nướng giòn của Ý) ra ghế đá ngồi ăn, ngài cười và mời tôi đến văn phòng uống cà phê!”. Phong cách của Đức Phanxicô còn lan tỏa khỏi “biên giới” Vatican: gần đây, Tổng thống Ý Sergio Mattarella đã dùng máy bay thương mại thay cho máy bay riêng khi đi từ Palermo về Rome. Còn Tổng thống Mỹ Barack Obama nói với Đức Thánh Cha: “Ngài đã đánh thức lương tâm của chúng tôi”.

3. Ở Vatican, không phải ai cũng muốn một “Giáo hội nghèo khó của người nghèo” như Đức Phanxicô. Khi nhận thấy những người bên cạnh, dù là chức sắc quyền cao chức trọng ở giáo triều, sống quá xa rời tinh thần của Chúa Giêsu, ngài không ngại ngần “uốn nắn”, đôi khi bằng những ngôn từ rất nghiêm khắc như “bị Alzheimer tinh thần”. Những ngôn từ của riêng ngài, đúng đắn, thẳng thắn và sâu sắc. Cũng chính với kiểu nói chuyện mạch lạc, không “hoa lá cành” mà rất nhiều người, kể cả người không Công giáo, có thể dễ dàng tiếp thu thông điệp của Đức Thánh Cha. Và khi họ trả lời, ngài cũng sẵn sàng lắng nghe. Lắng nghe người vô gia cư, lắng nghe tù nhân, lắng nghe giáo dân, lắng nghe tín hữu những tôn giáo khác và lắng nghe cùng lúc những quốc gia từng có nửa thế kỷ thù địch nhau như Cuba và Mỹ. Ngài lắng nghe để hiểu, thông cảm và làm cầu nối. Cầu nối của lòng Chúa thương xót.

Lan Chi