Con đường Giêsu

Con đường hiệp hành là con đường Giêsu dựa trên nền tảng Kinh Thánh. Chính Chúa Giêsu tự giới thiệu Ngài là ‘con đường, sự thật và sự sống’, (Ga 14, 6). Các Kitô hữu, những người đi theo Chúa Giêsu, ban đầu được gọi là những môn đệ của con đường đó.

Hai điểm quan trọng từ tài liệu Chuẩn bị và Cẩm nang về Thượng Hội đồng Giám mục lần thứ 16 “Hướng tới một Hội Thánh Hiệp hành: Hiệp thông, Tham gia và Sứ vụ”, mà chúng tôi ghi nhận là xác tín về con đường Hiệp hành phải đi là con đường Giêsu; Ðiều giúp tìm ra con đường Giêsu là việc phân định dưới sự hướng dẫn của Thánh Thần. Tính Hiệp hành “giúp cho toàn thể Dân Chúa cùng nhau tiến bước, lắng nghe Chúa Thánh Thần và Lời Chúa, tham gia vào sứ mạng của Giáo hội trong sự hiệp thông mà Ðức Kitô thiết lập giữa chúng ta. Cuối cùng, con đường đồng hành này là cách hiệu quả nhất để biểu lộ và thực hành bản chất của Giáo hội với tư cách là Dân Chúa lữ hành và truyền giáo”, (Cẩm nang, số 1#2). Như vậy, căn tính của Giáo hội trong bối cảnh năng động của loan báo Tin Mừng là Hiệp hành, khác với cái nhìn tĩnh về Giáo hội như một cơ cấu. Từ đó, có thể nói “Giáo hội Hiệp hành” là: trong sự hiệp thông, mọi thành phần Dân Chúa phải cùng nhau đi, cùng tham gia tích cực trên “Con đường Giêsu”, để chu toàn sứ vụ “loan báo Tin Mừng”.

Đức cha Giuse Đỗ Mạnh Hùng nhấn mạnh việc thỉnh ý Dân Chúa, trao đổi, lắng nghe để xác định “chúng ta có đi đúng con đường Giêsu không, hay chúng ta đang lạc đường, đang đi vào con đường khác?”

Việc “Thỉnh ý Dân Chúa” cấp giáo phận được diễn ra với hai giai đoạn. Ðầu tiên, đó là trao đổi, lắng nghe để xác định “chúng ta có đi đúng con đường Giêsu không, hay chúng ta đang lạc đường, đang đi vào con đường khác ?”. Trong viễn tượng về việc loan báo Tin Mừng cho thế giới, khởi đi từ Chúa Giêsu, Giáo hội được trình bày với 3 thành phần: Chúa Giêsu, các tông đồ và đám đông với đủ mọi hạng người (x. TLCB số 17,18,19). Nếu một trong ba tuyến nhân vật này vắng mặt, cộng đoàn này sẽ không còn là Giáo hội của Chúa Giêsu nữa. “Nếu Ðức Giêsu vắng mặt và ai khác thế chỗ, Giáo hội sẽ trở thành một thứ giao kèo giữa các tông đồ và đám đông, để rồi cuộc đối thoại của họ sẽ kết thúc bằng những âm mưu của trò chơi chính trị. Nếu không có các tông đồ, là những người được Chúa Giêsu trao quyền và Chúa Thánh Thần chỉ dạy, thì mối tương quan với chân lý Tin Mừng sẽ bị phá vỡ và đám đông sẽ chỉ còn thấy Chúa Giêsu như một huyền thoại hoặc như một ý thức hệ, cho dù họ có đón nhận hay bác bỏ Ngài. Nếu không có đám đông, mối tương quan giữa các tông đồ và Chúa Giêsu sẽ suy thoái thành một thứ tôn giáo mang hình thức giáo phái và tự quy ngã, đồng thời việc loan báo Tin Mừng sẽ mất đi ánh sáng của nó, vốn chỉ đến từ Thiên Chúa, Ðấng tự tỏ mình cho nhân loại và từng người để ban ơn cứu độ cho họ” (số 20). Nguy cơ làm cho Giáo hội “đi ra khỏi con đường Giêsu” khi không còn hướng về việc Loan báo Tin Mừng (làm mất bản chất của mình), đó là do “một tuyến nhân vật phản diện thêm vào, gây ra sự chia rẽ ma quỷ giữa ba tuyến nhân vật kia” (số 21).

Giai đoạn 2 của việc thỉnh ý Dân Chúa là phân định giúp nhận ra tiếng Chúa Thánh Thần và hoán cải. Ðể thoát khỏi các âm mưu chia rẽ của “tuyến nhân vật thứ tư” làm chúng ta “đi ra khỏi con đường Giêsu”, không còn Loan báo Tin Mừng nữa, chúng ta phải hoán cải, là cao điểm của việc phân định, khi nhận ra những hướng dẫn của Chúa Thánh Thần. Việc hoán cải, từ bỏ ý riêng để nghe Chúa Thánh Thần hướng dẫn, không phải là dễ dàng. Hành trình của Chúa Giêsu Phục Sinh với hai môn đệ đi làng Emmaus có thể là một minh họa sống động về một “tiến trình hiệp hành” với các bước tuần tự: Ðức Giêsu hỏi: “Các anh vừa đi vừa trao đổi với nhau về chuyện gì vậy ?” và hai môn đệ kể, Ðức Giêsu lắng nghe; Ðức Giêsu giải thích với Lời Chúa và cử hành Thánh Thể. Khi nhận ra Chúa rồi, hai môn đệ “hoán cải”, quyết định trở về Giêrusalem lập tức; Tại Giêrusalem họ đã làm chứng cho Chúa Phục Sinh: “Còn hai ông thì thuật lại những gì đã xảy ra dọc đường và việc mình đã nhận ra Chúa thế nào khi Người bẻ bánh” (Lc 24,35); Làm chứng cho Chúa Phục Sinh trong sự hiệp thông với Phêrô: trước khi các ông kể lại việc gặp Chúa Phục Sinh, các môn đệ khác đã nói: “Chúa trỗi dậy thật rồi, và đã hiện ra với ông Simôn”, (Lc 24,34). Bước thứ năm trong tiến trình Hiệp hành là quan trọng, làm cho việc thỉnh ý Dân Chúa của Thượng HÐGM cấp Giáo phận khác với những cuộc hội họp và quyết định theo kiểu trần thế. Hai môn đệ Emmaus đã hoán cải, quyết định trở về Giêrusalem để làm chứng cho Chúa Phục Sinh, nhưng điều các ông làm chứng là điều mà Giáo hội đã và đang làm chứng, dựa trên nền tảng Phêrô nghĩa là quyết định của Thượng HÐGM cấp Giáo phận là sẽ làm chứng cho Chúa Phục Sinh trong lòng Giáo hội và với sự hiệp thông với Ðức Giáo Hoàng: “Chúa trỗi dậy thật rồi, và đã hiện ra với ông Simôn”, (Lc 24,34).

Giám mục Giuse ÐỖ MẠNH HÙNG - GP Phan Thiết