Cổng thành từ thời Vua David

Một cổng thành từ thời Vua David đã được phát hiện sau 32 năm khai quật tại một trong những nơi là ứng viên tiềm năng cho vị trí làng chài Bethsaida trên cao nguyên Golan.

Năm ngoái, một nhóm gồm 20 chuyên gia khảo cổ học đến từ khắp nơi trên thế giới, dưới sự dẫn dắt của giáo sư Rami Arav đã tìm được một cánh cổng trong lúc thực hiện công việc thường lệ tại một khu vực thuộc cao nguyên Golan. Trong 2 tuần của tháng 7, họ lần lượt khai quật 2 địa điểm khác nhau tại nơi có thể là làng chài Bethsaida. Ðây là địa điểm được đề cập vài lần trong Tân Ước, là nơi Chúa Giêsu và một số thánh tông đồ từng sinh sống.

Cổng thành nhiều khả năng là một phần của thành phố Zer trong Kính Thánh

Ðến nay, cổng thành được khai quật tại công viên Jordan trên địa bàn cao nguyên Golan vừa được công khai thân phận mới, theo đó, nó nhiều khả năng là một phần của thành phố Zer trong Kinh Thánh. Zer là cái tên thường dùng trong giai đoạn Ðền thờ thứ nhất, hay còn gọi là Ðền thờ Solomon (khoảng năm 1000 - 586 trước Công nguyên). Tuy nhiên, cổng thành vừa được phát hiện có niên đại rơi vào khoảng từ thế kỷ 11 đến 10 trước công nguyên, tức giai đoạn trị vì của vua David, người đã đánh bại tên khổng lồ Goliath.

Các phát hiện gần đây giúp giới nghiên cứu đưa ra những giả thuyết mới

Giả thuyết mới

Sự tồn tại của cánh cổng và những khám phá được ghi nhận sau đó khi tiếp tục khai quật bên trong thành cổ đã đưa ra một giả thuyết: có thể Solomon và David không chỉ là những vị vua của vương triều Do Thái, mà còn là người đứng đầu các bộ tộc lớn của người Israel. Ðó là nhận định của giáo sư Arav thuộc Ðại học Nebraska (Mỹ), Giám đốc khảo cổ quản lý các dự án khai quật tại đây từ năm 1987, theo tờ The Jerusalem Post. “Không có nhiều cổng thành xuất phát từ đoạn thời gian này”, giáo sư Arav cho biết. “Bethsaida là cái tên vào thời Ðền thờ Thứ hai, nhưng người thời Ðền thờ Thứ nhất gọi nó là thành phố Zer”, vị giáo sư trích dẫn Sách Joshua (19,35): “Các thành phố kiên cố là Ziddim, Zer, Hammath, Rakkath, Kinneret”.

Hoạt động khai quật và nghiên cứu, do Ðại học Liên minh Do Thái của Jerusalem tài trợ, đã mang các nhà khảo cổ học từ khắp thế giới tụ tập về khu vực khảo sát trên Công viên Jordan. Họ đã công bố những phát hiện cho thấy có thể Bethsaida không phải là một vương quốc của dân Israel, mà thay vào đó thuộc về sắc dân nói tiếng Aram. Trong phạm vi nội thành Bethsaida, có một tấm bia đá khắc hình ảnh nữ thần mặt trăng trong hình dạng bò thiêng, có niên đại từ thế kỷ 11 trước Công nguyên. Cổ vật này là một trong 7 bia mộ tương tự bắt nguồn thế giới cổ xưa, được tìm thấy ở các địa điểm từ khu vực thuộc miền nam Thổ Nhĩ Kỳ đến Ai Cập. Chỉ tính riêng tại Bethsaida đã có 2 cọc bia đá, trong đó một cọc thuộc về thời đại của vương triều Geshur.

Bethsaida thật sự là một thiên đàng khảo cổ

Thánh Kinh đề cập triều đại Geshur cùng tồn tại bên cạnh vương triều David. Geshur dần dần bị sáp nhập vào lãnh thổ của vua Hazael, người trị vì vùng đất ngày nay là Syria. Kinh đô của vương quốc cổ xưa từng một thời tọa lạc trên cao nguyên Golan. Dù khu vực trên cao nguyên Golan không được cho là kinh đô của người Do Thái, các nhà khảo cổ học tham gia dự án kết luận rằng Jerusalem và thủ đô Bethsaida của vua David trên thực tế tương tự nhau.

Giáo sư Rami Arraw

Bảy vương quốc cổ

Tổng cộng có 7 vương quốc cai quản miền đất Israel cổ đại. Tuy nhiên, theo giáo sư Arav, các nhà nghiên cứu thời nay hầu như rất ít biết vì chúng đã bị phá hủy và được xây dựng lại rất nhiều lần. Giáo sư Rami Arav cho hay, các công tác khảo cổ dạng này rất khó thực hiện tại những nơi như Jerusalem, lý do chính là gặp khó khăn trong khâu thủ tục và xin phép chủ đất cùng chính quyền địa phương. Bên cạnh đó, các cổ thành khác như Damascus đã bị phá hủy và một lần nữa hồi sinh nhiều lần trong quá khứ, khiến các manh mối hầu như đứt đoạn. Trong số đó, Bethsaida thật sự là một thiên đàng khảo cổ hầu như còn nguyên vẹn, cho phép các chuyên gia có thể chạm đến những câu chuyện thực sự diễn ra trên mảnh đất này vào thời Cựu Ước và giai đoạn Ðền thờ Thứ hai.

Khu vực khai quật này có thể là làng chài Bethsaida

“Bethsaida là ví dụ độc nhất vô nhị cho một kinh đô vào thời từ thế kỷ 11 đến thế kỷ 8 trước Công nguyên tồn tại đến ngày nay, gợi mở cho các nhà khảo cổ có thể triển khai những dự án nghiên cứu vì nơi đây không hề bị xáo trộn”, giáo sư Arav nói. Các dự án sẽ tiếp tục được thực hiện trong nỗ lực khám phá tất cả mọi thứ có niên đại từ thế kỷ 11 trước Công nguyên đến giai đoạn La Mã cai trị.

LING LANG