Dấu ấn tông du năm qua

Năm 2018, Ðức Thánh Cha đã đặt chân đến nhiều quốc gia trên thế giới, trong số đó, phần lớn vẫn là những “vùng ngoại biên” của Giáo hội.

CHILE, 15 - 18.1

Nam Mỹ là vùng đất mở đầu cho các chuyến tông du trong năm 2018 của Đức Giáo Hoàng, và đất nước đầu tiên ngài viếng thăm là Chile. Ðức Phanxicô đã chủ tế thánh lễ đại trào tại công viên O’Higgins của Santiago, với sự tham dự của hơn 400.000 tín hữu vào ngày 16.1. Trong thánh lễ, ngài mời gọi người dân Chile xây dựng hòa bình, bắt đầu bằng thiện chí với những người xung quanh: “Các con hãy ra khỏi nhà, gặp gỡ các anh chị em, đặc biệt là những ai đã phải nếm trải quá khứ đau buồn, đã không được đối xử đúng với phẩm giá của họ. Gặp gỡ và thấu hiểu là cách duy nhất để vun đắp một tương lai hòa bình”. Ngoài thánh lễ, ngài còn thăm nhà giam Saint Joaquin dành cho nữ phạm nhân, gặp gỡ các linh mục, tu sĩ tại nhà thờ Chánh tòa Santiago và viếng mộ thánh Albert Hurtado, một tu sĩ dòng Tên.

Ngày 17.1, Ðức Phanxicô về thành phố Temuco thuộc vùng Araucuna, một trong những vùng nghèo nhất Chile. Ngài dâng thánh lễ tại đây và gặp gỡ cộng đồng thổ dân Mapuche. Ngày 18.1, Ðức Thánh Cha viếng thăm khu vực có đông thợ mỏ và di dân đang sinh sống ở miền bắc Chile, trước khi rời nước này để đến Peru.

Peru, 18 - 21.1

Đức Giáo Hoàng đã mang lại niềm vui và hy vọng cho người dân Peru trong bối cảnh đối mặt với quá nhiều thách thức trong cuộc sống hằng ngày, đặc biệt là thiên tai do thay đổi khí hậu. Ngài đã đến thăm thành phố Trujillo, nơi chịu hậu quả nặng nề từ hiện tượng El Niño, khiến cả thành phố chìm ngập trong nước và rất nhiều người buộc phải rời bỏ nhà cửa. Đức Phanxicô nhắn nhủ: “Giá trị của một thành phố được đánh giá bằng khả năng đoàn kết của mọi người khi đối mặt với những khó khăn”. Ngài cũng gặp gỡ thổ dân Amazon tại thành phố Puerto Maldonado. Đô thị này nằm lọt thỏm bên trong khu vực Madre de Dios ở miền đông nam Peru, và được xem là cửa ngõ dẫn đến rừng Amazon. Có khoảng 332.000 thổ dân tại thành phố trên, bao gồm 29.000 người thuộc Puerto Maldonado. Tại đây, Đức Thánh Cha lắng nghe những chứng từ của 3 tín hữu là thổ dân.

Một trong những sự kiện quan trọng nhất của chuyến thăm Peru là thánh lễ do Đức Phanxicô chủ sự trước khoảng 1,3 triệu người tề tựu tại căn cứ không quân Las Palmas của Lima vào ngày 21.1, cũng là ngày cuối cùng trong chuyến thăm Nam Mỹ của ngài. Đức Thánh Cha kêu gọi các Kitô hữu hãy noi gương Chúa Giêsu, người luôn đứng về phía người nghèo, gánh chịu nỗi đau khổ của nhân loại và mang lại niềm hy vọng cho những con người của trần thế. Ngài thúc giục giới trẻ Peru suy ngẫm về cuộc đời của cha ông, và mời gọi: “Đừng bao giờ đánh mất cội nguồn của chính mình! Vì các con, ông bà các con và tổ tiên các con, hãy tiếp tục truyền lại cho thế hệ mai sau truyền thống và sự thông thái để dẫn đến con đường bước vào cổng thiên đường”.

Thụy Sĩ, 21.6

Đức Giáo Hoàng Phanxicô đến Geneva, Thụy Sĩ để tham dự lễ kỷ niệm 70 năm ngày thành lập Hội đồng Đại kết các Giáo hội (WCC). Tổ chức này được thành lập vào năm 1948, là kết quả sau nhiều thập niên đối thoại giữa Chính Thống giáo, Anh giáo, Tin Lành... và một số giáo hội khác. WCC đại diện cho 560 triệu tín hữu của 110 quốc gia, nhằm thúc đẩy sự hiệp nhất Kitô giáo và tôn trọng sự đa dạng của các tôn giáo. Giáo hội Công giáo không phải là thành viên chính thức, nhưng có quan sát viên, đồng thời luôn gởi đại diện đến các cuộc họp, mục đích cổ võ sự hiệp nhất giữa các giáo hội. Bên lề lễ kỷ niệm của WCC, Đức Thánh Cha đã gặp gỡ các đại diện của CHDCND Triều Tiên và Hàn Quốc đang có mặt ở Geneva nhằm thúc đẩy tiến trình hòa bình ở bán đảo Triều Tiên. Trước khi kết thúc chuyến viếng thăm, Đức Giáo Hoàng cử hành thánh lễ tại trung tâm hội nghị và triển lãm Palexpo.

3 quốc gia Baltic, 22 - 25.9

Vào thời điểm các nước vùng Baltic đánh dấu 100 năm giành được độc lập, Đức Giáo Hoàng đã đến thăm ba quốc gia có nhiều điểm tương đồng tại vùng Baltic, bao gồm Lithuania (từ 22 - 23.9), Latvia (ngày 24.9) và cuối cùng là Estonia (ngày 25.9). Ngài là vị giáo hoàng thứ hai thăm ba nước này, sau chuyến thăm của Đức Gioan Phaolô II vào tháng 3.1993. Mở đầu chuyến tông du, ngày 23.9, Đức Thánh Cha cảnh báo sự trở lại của phong trào bài Do Thái, khi đặt chân đến thành phố Kaunas của Lithuania. Đây là nơi ước tính chỉ có khoảng 3.000 trong số 37.000 người thuộc cộng đồng Do Thái thoát khỏi nạn diệt chủng khủng khiếp trong giai đoạn Đức Quốc xã chiếm đóng từ năm 1941 - 1944. Trước đám đông khoảng 100.000 người hiện diện tại công viên Santakos để dự thánh lễ đại trào, Đức Phanxicô vinh danh những nạn nhân đã ngã xuống vì thời cuộc.

	Tổng thống Lithuanuia ra đường băng sân bay đón ĐTC
Thánh lễ tại Đền thánh Đức Mẹ ở Aglonna, Latvia	Gặp gỡ Đức TGM Urmas Viilma tại thủ đô Tallinn của Estonia

Trong ngày thăm Latvia (24.9), Đức Thánh Cha nhắc lại những thời khắc đau khổ và khó khăn mà người dân nước này từng trải qua, kể từ khi Đức Quốc xã chiếm đóng, nhưng họ vẫn kiên trì với đức tin của mình. Rất đông tín hữu tham dự thánh lễ tại Vương Cung Thánh Đường Đức Bà ở thành phố Aglona, miền đông nam Latvia do ngài chủ tế. Đức Phanxicô đặt hoa tại tượng đài độc lập Latvia ở thủ đô Riga, cầu nguyện bên cạnh các thành viên của những Giáo hội Kitô khác như Tin Lành, Chính Thống giáo... Ngài đánh giá cao một trong những điểm đặc biệt của người Latvia: “Sự tồn tại của phong trào đại kết cho phép các giáo hội khác nhau tại đất nước này tạo nên sự hợp nhất, trong khi vẫn giữ được nét tinh hoa và độc nhất vô nhị của từng giáo hội, bất chấp khó khăn và thách thức mà họ đã phải trải qua”.

Trong ngày cuối cùng của chuyến thăm Baltic, Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã có cuộc trao đổi đầy ý nghĩa với thanh thiếu niên tại Estonia. Ngài chia sẻ rằng mình hiểu được cảm giác của giới trẻ về Giáo hội, chẳng hạn như thấy không được cộng đoàn quan tâm, hoặc thậm chí không hiểu được những vấn đề mà họ phải đối mặt. Đức Thánh Cha nhìn nhận đã đến lúc Giáo hội phải thay đổi để có thể luôn ở cạnh đoàn chiên trong thời đại mới.

Ngoài ra, trong năm 2018, Đức Thánh Cha Phanxicô còn tham dự Đại hội Gia đình Thế giới tại thủ đô Dublin của Ireland vào ngày 25 và 26.8 với chủ đề “Tin Mừng của gia đình, niềm vui cho thế giới”.

MINH HÙNG