Gia cố cho nhà thờ Ðức Bà Paris

Bị hư hại nghiêm trọng sau vụ cháy ngày 15.4 nên nhà thờ Chánh tòa Ðức Bà Paris cần được gấp rút kiểm tra độ an toàn và che chắn, gia cố một cách vững chãi trước khi xây dựng lại.

Chạy đua với thời tiết

Ngày 23.4, việc bao bọc, che chắn ngôi thánh đường đã được tiến hành, bắt đầu từ phía trong. Các chuyên gia và đội ngũ thợ xây dựng đều cố gắng để đẩy nhanh tiến độ vì từ ngày 24.4, thủ đô Pháp liên tục có mưa lớn. AFP dẫn lời Kiến trúc sư Philippe Villeneuve, người phụ trách việc bảo tồn - tu sửa tại nhà thờ Ðức Bà Paris từ năm 2013, cho biết: “Ưu tiên hiện nay là bảo vệ nhà thờ trước các trận mưa to sắp đến. Bạt đã được đưa tới, giàn giáo cũng đã dựng. Do mái đã bị cháy nên nếu không che lại, mưa có thể gây hư hỏng thêm cho phần phía trong nhà thờ - vốn đã hứng một lượng lớn nước do chữa cháy vào đêm 15.4”. Sau khi dùng bạt để che chắn tạm thời, một cấu trúc tương tự “chiếc dù” khổng lồ sẽ được dựng lên để gìn giữ ngôi thánh đường trước sự tàn phá của thời tiết xấu trong suốt thời gian xây dựng lại.

Ðám cháy bị dập tắt hoàn toàn vào sáng 16.4, cấu trúc chính với hai tòa tháp nam - bắc ở mặt tiền của nhà thờ Ðức Bà Paris được bảo toàn. Tuy nhiên, trong suốt một tuần sau đó, các chuyên gia về cứu hỏa, xây dựng, kiến trúc đã làm việc tích cực để rà soát những điểm bị đánh giá là “nguy cơ cao”, có thể bị sập nếu không được gia cố, như phần đầu hồi nhà phía bắc, phía tây hay những khu vực bằng đá, tuy không bị cháy nhưng đã trở nên yếu do phải chịu nhiệt độ quá cao trong vụ hỏa hoạn. Sáng 21.4, tại buổi hòa nhạc để gây quỹ cho nhà thờ Ðức Bà Paris, Bộ trưởng Văn hóa Pháp Franck Riester vẫn tỏ ra thận trọng: “Có thể nói là những điểm ‘có nguy cơ’ đã được gia cố khá an toàn. Tuy nhiên, còn một việc quan trọng là dọn dẹp gạch đá, gỗ bị cháy ra khỏi mái vòm và bao bọc nhà thờ bằng bạt. Sau khi xong những việc này, mới có thể kết luận rằng nhà thờ Ðức Bà Paris đã thật sự được cứu”.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã đặt thời hạn 5 năm để hoàn thành việc phục dựng, Thị trưởng Paris Anne Hidalgo thì “hy vọng” việc xây dựng lại có thể kết thúc trước khi diễn ra Olympic mùa hè 2024 tại thành phố này. Ðây là thời hạn gây không ít tranh luận. Theo báo Le Figaro, nhiều chuyên gia cho rằng 5 năm là quá ngắn vì chỉ riêng phần việc trước khi xây dựng lại cũng sẽ phức tạp và tốn rất nhiều thời gian: dọn dẹp sạch những phần bị cháy, hư hỏng; chống ẩm; điều tra nguyên nhân vụ cháy; gia cố, kiểm tra; đánh giá những phần cần tu sửa, xây dựng lại; đánh giá chi phí; gọi thầu; khi có công ty trúng thầu thì phải chuẩn bị cho công trình phục dựng, như lắp giàn giáo… Ngoài ra, còn phải tính tới việc có thể chính phủ Pháp sẽ không xây lại tháp Mũi Tên giống hoàn toàn ngọn tháp đã bị sập vì Thủ tướng Pháp Edouard Philippe đã thông báo mở cuộc thi thiết kế quốc tế cho hạng mục này.

Những ý kiến ủng hộ thời hạn 5 năm thì đưa ra các luận điểm như nguồn tài chính dồi dào (chỉ sau vài ngày đầu đã quyên được khoảng 1 tỷ euro); Pháp rất mạnh về tu sửa các công trình cổ và công nghệ hiện đại sẽ giúp việc xây dựng được nhanh chóng.

Gấp rút che chắn để tránh mưa có thể gây hư hỏng thêm cho phần phía trong nhà thờ

Những tình tiết mới

Việc điều tra nguyên nhân gây hỏa hoạn tại nhà thờ Ðức Bà Paris sẽ rất phức tạp và sau hơn một tuần, đến ngày 24.4 vẫn chưa có kết luận. Cho đến nay, tuy chưa loại trừ bất kỳ khả năng nào nhưng giả thuyết được nhắc đến nhiều nhất là chập điện hoặc sơ suất về an toàn phòng cháy ở khu vực đang trùng tu vì lửa bắt ra từ đây. Báo Le Canard enchaîné dẫn nguồn tin riêng cho biết các nhà điều tra đã phát hiện nhiều chi tiết đáng chú ý. Trả lời thẩm vấn của cảnh sát, một số công nhân tham gia trùng tu thừa nhận “đã từng nhiều lần hút thuốc trên giàn giáo” dù rằng điều này bị cấm. 7 mẩu thuốc dư đã được tìm thấy ở hiện trường.

Khả năng chập điện thì có thể đến từ hệ thống điện trên phần mái của nhà thờ hoặc từ 3 quả chuông nhỏ được điều khiển bằng điện của tháp Mũi Tên. Ngày xảy ra cháy, chuông đã đánh vào lúc 18g04, tức chỉ 12 phút trước khi có báo động đầu tiên của hệ thống phát hiện khói tự động. Ngoài ra, theo Le Canard enchaîné, có thể lỗi của một số cá nhân đã khiến vụ cháy trở nên nghiêm trọng, gây thiệt hại nặng nề. Chẳng hạn, hiện vẫn chưa rõ vì sao sau lần báo động đầu tiên, các bảo vệ của nhà thờ Ðức Bà Paris đã không thể tìm ra điều gì bất thường nên cho rằng báo động sai, nên mất gần nửa tiếng sau, báo động lần thứ hai mới gọi cứu hỏa thì đám cháy đã lan nhanh. Nhiều khả năng họ không xác định được điểm cháy ở lần báo động đầu tiên là do nhân viên của công ty Elitys (hãng phụ trách an toàn cho nhà thờ Ðức Bà Paris) đã xác định sai và báo sai vị trí.

Lan Chi