Giải mã “Phúc âm của Maria”

Một cuốn sách chép tay từ thế kỷ thứ 6 hoặc thứ 7 đã được giải mã nhờ vào công của giáo sư Anne Marie Luijendijk. Trong quyển sách Forbidden Oracles? The Gospel of the Lots of Mary, giáo sư Luijendijk đã trình bày những phát hiện của mình, theo đó bà cho rằng tài liệu cổ này đã cung cấp những lời tiên tri hoặc sự khích lệ cho những người đang mong cầu sự hỗ trợ để giải quyết các vấn đề mà họ phải đối mặt.

Tài liệu khó hiểu

Theo nhận định của giáo sư Luijendijk, bản Phúc âm của Maria hoàn toàn khác với những cổ thư về Kinh Thánh trước đây: “Khi tôi bắt đầu giải mã bản viết tay và bắt gặp từ “phúc âm” ngay từ dòng đầu tiên, tôi cho rằng mình sắp đọc được những câu chuyện kể về cuộc đời và cái chết của Chúa Giêsu như phúc âm của các vị thánh sử, hoặc một bộ sưu tập những câu nói giống như tập sách được cho là của Thánh Tôma”. Tuy nhiên, bà lại tìm được một chuỗi gồm 37 lời sấm, được viết một cách mù mờ, và chỉ một số có đề cập đến Chúa Giêsu.

Ảnh chụp câu thứ 25 của cuốn sách chép tay - ảnh: Harvard Art Museums

Được trình bày bằng chữ Coptic, ngôn ngữ được Kitô hữu tại Ai Cập thời xưa sử dụng, tài liệu đã mở đầu với những dòng chữ như sau: “Phúc âm của Đức Maria, Mẹ của Chúa Giêsu, người mà Tổng lãnh thiên thần Gabriel đã mang đến Tin Mừng. Ngài sẽ thẳng tiến đến mục tiêu bằng cả trái tim để đạt được điều mình mong cầu. Chỉ cần chẳng có hai lòng”. Những dòng chữ sau đó có thể được dùng cho mục đích dự báo. Chẳng hạn, một người đang có thắc mắc sẽ tìm đến người sở hữu cuốn sách, đặt câu hỏi và thông qua quá trình để lựa chọn ngẫu nhiên 1 trong số 37 câu sấm với hy vọng có thể tìm ra giải pháp cho vấn đề đang khiến họ khó xử. Chủ nhân cuốn sách có thể đóng vai trò là nhà tiên tri, hỗ trợ diễn dịch những câu sấm, theo nữ giáo sư.

Như đã đề cập ở trên, 37 lời sấm đều có nội dung khá khó hiểu. Ví dụ, câu thứ 7 viết: “Bạn biết đấy, hỡi con người trần thế, rằng bạn một lần nữa đã cố hết sức. Bạn đã không đạt được bất cứ điều gì trừ mất mát, tranh cãi và chiến tranh. Nhưng nếu bạn nhẫn nại thêm một chút nữa, vấn đề của bạn sẽ được giải quyết thông qua Đấng Tối Cao của Abraham, Isaac và Jacob”. Thêm một minh chứng khác là lời sấm 34, có đoạn: “Hãy tiến lên phía trước ngay lập tức. Đây là điều đến từ Thiên Chúa. Bạn biết điều đó, hãy chú ý, bạn đang phải đau khổ nhiều ngày qua. Nhưng đừng lo lắng, vì bạn sẽ đến được bến bờ của chiến thắng”.

Ảnh chụp trang đầu tiên của quyền sách - Ảnh: Harvard Art Museums

Cả cuốn sách đề cập đến những sự nhọc nhằn, sự đau khổ và bạo lực, đôi khi có cả mối đe dọa. Tuy nhiên, về mặt tổng thể, nó lại mang đến sự tích cực, lạc quan. Giáo sư Luijendijk đã đưa ra một ví dụ thú vị, chẳng hạn như câu 24: “Hãy ngưng trăn trở hỡi người, dù điều này xảy ra hay không. Vâng, nó sẽ diễn ra! Hãy dũng cảm và không nên phân vân. Bởi vì nó sẽ là hành trang của bạn trong thời gian dài và bạn sẽ nhận được niềm vui và sự hạnh phúc”.

“Phúc âm” đặc biệt

Vào thời xưa ở phương Tây, một dạng sách đặc biệt, đôi khi gọi là “lot book”, được sử dụng để nhằm mục đích đoán trước vận mệnh của một người. Giáo sư Luijendijk cho hay đây là lần đầu tiên người thời nay tìm được một quyển “lot book” tự gọi là “Phúc âm”. “Việc quyển sách trên được gọi như thế là điểm rất đặc biệt”, theo bà. Có vẻ như đây là từ người xưa, cụ thể là vào thời Hậu kỳ cổ đại (chỉ giai đoạn từ giữa thế kỷ thứ 3 đến thứ 8), gọi những loại sách dạng này. Hiện cuốn sách chép tay thuộc quyền sở hữu của Viện Bảo tàng Sackler ở Đại học Harvard (Mỹ). Nó đã được bà Beatrice Kelekian trao tặng cho đại học danh tiếng của Mỹ vào năm 1984, và phải mất 3 thập niên mới giải mã được nội dung của nó.

Cuốn sách hơn 1.500 năm tuổi vẫn còn bọc bằng bìa da ban đầu

Vẫn chưa rõ gia đình bà Kelekian đã có được tài liệu trên bằng cách nào, nhưng giáo sư Luijendijk cho rằng có thể vào thời cổ đại, quyển sách đã được sử dụng bởi một nhà tiên tri ở đền thờ thánh Colluthus (Ai Cập), một địa điểm hành hương và chữa bệnh của Kitô giáo thời xưa. Một trong những đặc điểm ấn tượng của cuốn sách chép tay này chính là kích thước quá nhỏ của nó. Các trang giấy có kích thước 75 x 68,7 mm, có nghĩa là nằm lọt thỏm vào lòng bàn tay. Bất chấp kích thước rất nhỏ, nó được sử dụng rất thường xuyên, thể hiện qua việc các trang giấy còn in dấu vân tay của người thời đó.

LING LANG