Hang đá gốc Nam Mỹ của Vatican

Trưa 10.12, Vatican khánh thành hang đá và cây thông Giáng Sinh năm 2021 tại quảng trường Thánh Phêrô, việc trưng bày sẽ kéo dài đến Lễ Chúa Giêsu chịu phép Rửa, ngày 9.1.2022.

Năm ngoái, hang đá Vatican bao gồm 54 bức tượng được chế tác vào các thập niên 1960 - 1970, trong đó có hình tượng phi hành gia tượng trưng cho nỗ lực khám phá vũ trụ của nhân loại. Năm nay, hang đá đến từ một thị trấn nhỏ của người Chopcca trên dãy Andes (độ cao hơn 3.600 m) thuộc miền trung Peru.

Biểu tượng của đại đồng

Tổng cộng hang đá có 35 bức tượng, bao gồm những hình tượng con người trong trang phục truyền thống của người Chopcca và các động vật bản địa. Trong số này có “thần ưng Andes”, thuộc họ kền kền và là biểu tượng của Peru. Tượng Ðức Mẹ Maria, thánh Giuse, Chúa Hài Ðồng, Ba Vua đều được các nghệ nhân Peru khắc họa với kích thước như người thật, làm từ những vật liệu như gốm sứ, gỗ cây thùa và sợi thủy tinh.

Tượng Chúa Giêsu được xây dựng với bề ngoài như một em bé bản xứ, được gọi là “Hilipuska”, được quấn bên trong một tấm mền truyền thống của vùng Huancavelica. Trong khi đó, Ba Vua, được thể hiện màu da khác nhau nhằm đại diện cho thổ dân Nam Mỹ, mang theo túi bằng vải dệt, chứa đầy những loại thực phẩm nổi tiếng của khu vực như quinoa, kiwicha, cañihua và khoai tây. Và thay vì lạc đà có bướu, Ba Vua di chuyển bằng lạc đà không bướu của Andes, trên lưng phủ quốc kỳ Peru. Nói tóm lại, hang đá năm nay thể hiện các cảnh quan tự nhiên và sự đa dạng sinh học của đất nước Peru.

Ăn mừng Giáng Sinh có truyền thống lâu đời trong văn hóa và nghệ thuật của nước này. Trước khi chính thức khai trương hang đá, phái đoàn Peru đã được yết kiến Ðức Giáo Hoàng Phanxicô. “Tôi muốn nhấn mạnh rằng hang đá đại diện cho đức tin của người Chopcca vào Thiên Chúa, vào Chúa Hài Ðồng, cũng như sự hiện diện của đức tin đối trong đời sống cộng đồng”, Ðức cha Carlos Alberto Salcedo Ojeda, Giám mục giáo phận Huancavelica, đại diện phái đoàn chia sẻ. Bất chấp các thách thức mà cộng đồng phải đối mặt, trong đó có đại dịch Covid-19, sự nghèo đói, người Chopcca vẫn tràn đầy hy vọng. Và họ muốn thể hiện tinh thần lạc quan đó thông qua dự án hang đá tặng Vatican.

Tinh thần Giáng Sinh

Tiếp kiến chung các phái đoàn tặng hang đá và cây thông Noel, Ðức Phanxicô gọi hang đá đến từ cộng đồng thổ dân Peru tượng trưng cho “lời mời gọi đến với ơn cứu độ”, đồng thời nhắc nhở các tín hữu rằng “Chúa Giêsu giáng thế trong hình hài cụ thể của một con người, nhằm cứu lấy tất cả những con người trên Trái đất này, không phân biệt văn hóa và quốc tịch”. Ðức Thánh Cha cũng nhấn mạnh thông điệp của Giáng Sinh là niềm hy vọng “Thiên Chúa sẽ luôn ở cùng chúng ta”.

Ngài giảng giải: “Dịp Giáng Sinh, Thiên Chúa thể hiện bản thân không phải ở vị thế ở một người trên cao, mà ngược lại, bằng sự bé mọn, nghèo khổ”, tất cả chỉ vì muốn phục vụ nhân loại. “Ðể trải qua Giáng Sinh đúng nghĩa nhất, đừng bao giờ quên rằng Người xuống thế với chúng ta, mời gọi chúng ta hãy chăm sóc các anh chị em, đặc biệt những người nghèo và yếu thế nhất, những người mà đại dịch khiến họ thêm nguy cơ bị đẩy ngoài rìa xã hội. Cầu nguyện Ðức Mẹ Maria và thánh Giuse hãy giúp chúng ta sống với tinh thần Giáng Sinh đích thực”, Ðức Thánh Cha phân tích, đồng thời ngỏ lời cảm ơn Peru và người dân nước này về hang đá có ý nghĩa vô cùng đặc biệt.

Do trời mưa và thời tiết lạnh lẽo, lễ khánh thành hang đá và cây thông được tổ chức tại Ðại thính đường Phaolô VI, và cảnh tượng thắp sáng cây thông Giáng Sinh cũng được truyền trực tiếp từ quảng trường Thánh Phêrô.

Cây thông thân thiện với môi trường Cây thông của Vatican năm nay cao 28m, đến từ cánh rừng thuộc vùng núi Dolomite thuộc biên giới Ý và Áo. Tòa Thánh quyết định chọn cây thông từ khu vực trên là do nó được khai thác theo dự án trồng rừng bền vững. Những đồ trang trí cũng làm theo lối thủ công dựa trên chất liệu gỗ. Ðức Giáo Hoàng Phanxicô giảng rằng cây thông “là dấu chỉ của Chúa Giêsu, cây của sự sống, loại cây mà con người không thể nào tiếp cận vì tội lỗi của bản thân họ. Tuy nhiên, trong mùa Giáng Sinh, sự sống linh thánh đã hạ xuống trần gian. Cây thông là hình ảnh biểu tượng cho sự tái sinh, món quà Thiên Chúa”. Ánh sáng trên cây thông nhắc nhở chúng ta về Chúa Giêsu, về “ánh sáng của tình yêu thương vẫn tiếp tục chiếu rọi những đêm dài của thế giới”.

HỒNG HOANG