Thông qua kết quả phân tích khảo cổ học thực vật và phấn hoa, đội ngũ chuyên gia Ý đã tìm được những manh mối giống như ghi chép trong Phúc Âm thánh Gioan về nơi chôn cất Chúa Giêsu.
Ở Thành Cổ của Jerusalem, bên dưới những phiến đá cổ đại của nhà thờ Mộ Thánh, các nhà khảo cổ học phát hiện những dấu vết của một khu vườn với những cây ô liu và cây nho, theo tờ The Times of Israel. Phát hiện mới gợi nhớ đến những chi tiết trong Phúc Âm thánh Gioan, theo đó ghi lại Chúa Giêsu bị đóng đinh trên thập giá và sau đó được táng bên trong một khu vườn: “Nơi Đức Giêsu bị đóng đinh có một thửa vườn, và trong vườn, có một ngôi mộ còn mới, chưa chôn cất ai. Vì hôm ấy là ngày áp lễ của người Do Thái, mà ngôi mộ lại gần bên, nên các ông mai táng Đức Giêsu ở đó”.
Manh mối về chiều dài lịch sử
Đội ngũ khảo cổ học do giáo sư Francesca Romana Stasolla của Đại học Sapienza (Ý) dẫn đầu đã khám phá sự tồn tại của khu vườn trong quá trình khảo cổ quy mô lớn bên dưới nền nhà của nhà thờ Mộ Thánh. Thông qua nỗ lực phân tích khảo cổ thực vật và phấn hoa, họ phát hiện chứng cứ của hoạt động thu hoạch ô liu và nho có niên đại cách đây 2.000 năm. Các dấu vết thuộc về thời kỳ tiền Kitô giáo, xác nhận nơi này không chỉ dừng lại ở địa hình đô thị, mà là một vùng đất nhiều khả năng từng dành cho nông nghiệp, trước khi trở thành nơi linh thiêng của Kitô giáo.
“Khu vực trên vào thời của Chúa Giêsu vẫn còn nằm bên ngoài các bức tường thành”, giáo sư Stasolla giải thích. Phải mất vài thập niên sau, nơi này mới trở thành một phần khu thuộc địa Aelia Capitolina của Đế quốc La Mã. Khung thời gian theo cung cấp của đội ngũ nghiên cứu cũng phù hợp với mô tả trong Phúc Âm: một khu vườn vắng lặng với những ngôi mộ được khắc vào đá của khu mỏ bỏ hoang bên ngoài tường thành Jerusalem.
Nhà thờ Mộ Chúa được xây dựng bên trên nơi Chúa Giêsu chịu khổ hình trên thập giá và ngôi mộ của Người sau đó. Thánh Helena, mẹ của Hoàng đế La Mã Constantine, đã phát hiện nơi này vào thế kỷ IV. Nhà thờ nhanh chóng được xây dựng lên theo chiếu chỉ của Constantine, vị hoàng đế đầu tiên cải đạo theo Kitô giáo. Đến thế kỷ thứ VII, người Ba Tư đã đốt cháy nhà thờ và Hồi Vương al-Hakim tấn công nơi này năm 1009. Nỗ lực trùng tu lớn dưới thời thập tự chinh vào thế kỷ XII đã mang đến hình dạng như hiện nay của nhà thờ Mộ Chúa.
Cơ hội khó cầu
Năm 2022, đội ngũ của giáo sư Stasolla bắt tay vào nỗ lực khai quật theo một phần của dự án trùng tu có quy mô nhất kể từ thế kỷ XIX. Các Giáo hội chia sẻ trách nhiệm coi sóc nhà thờ, bao gồm Công giáo, Chính Thống giáo Hy Lạp, Chính Thống giáo Armenia, đã vượt qua sự bất đồng kéo dài nhiều thập niên để có thể đồng thuận thay thế phần nền nhà đã cũ. Cũng nhờ dịp này, các nhà nghiên cứu có cơ hội vàng để tiếp cận khu vực bên dưới nhà thờ.
“Chúng tôi không thể một lần khai quật tất cả”, giáo sư Stasolla nói với báo The Times of Israel. Họ làm việc ở từng đoạn một, cẩn thận phong tỏa khu vực để khách hành hương vẫn có thể tiếp tục thăm viếng nhà thờ, đặc biệt khi những mùa lễ lớn như Giáng Sinh, Phục Sinh đến gần. Theo bà Stasolla, những tầng địa chất nằm khuất tầm mắt bên dưới nhà thờ đã cung cấp biên niên sử ấn tượng về lịch sử của Jerusalem, vốn khởi đầu với thời đồ sắt (1200-586 năm Trước Công nguyên). “Nhà thờ được xây trên một mỏ đá, và điều này không gây ngạc nhiên vì phần lớn Thành Cổ Jerusalem nằm bên trên một mỏ đá”, bà Stasolla cho biết. Mỏ đá hoạt động vào thời đồ sắt. Trong quá trình khai quật, đội ngũ chuyên gia tìm được nhiều manh mối, từ đồ sắt, đèn dầu, và những vật dụng thường ngày có niên đại từ thời kỳ đó.
Đến thời Chúa Giêsu, mỏ đá cũ còn được sử dụng làm nơi chôn cất, với một số ngôi mộ được khắc vào đá như những nơi khác của Jerusalem. “Chúng ta cần hình dung tình cảnh mỏ đá bị bỏ hoang, các ngôi mộ được khắc vào đá ở những tầng khác nhau”, theo nữ giáo sư. Vì thế khu vực có một số mộ phần từ giai đoạn đó. Hoàng đế Constantine chọn một ngôi mộ được mọi người lui tới viếng thăm vì là nơi chôn cất Đức Giêsu và khai quật khu vực xung quanh với diện tích tương ứng với nhà thờ hiện tại, trước khi tách biệt khu vực với những mộ phần khác.
Ngoài mộ của Chúa Giêsu, khu vực của nhà thờ Mộ Thánh còn có một số ngôi mộ khác, bao gồm mộ ông Giuse thành Arimathê. Ông Giuse là một thành viên trong Thượng Hội đồng Do Thái, là người công chính lương thiện, và là người đã đi xin hạ xác Chúa Giêsu xuống khỏi thập giá, an táng trong mộ. Tất cả những thông tin trên cho phép tiết lộ lịch sử kéo dài của nơi này, từ mỏ đá rồi nghĩa trang, vườn tược, đến đền thờ linh thiêng nhất của Thiên Chúa giáo.
LING LANG
Bình luận