“Christ Mocked”, kiệt tác về Chúa Giêsu bị thất lạc từ lâu của bậc thầy thời đầu Phục Hưng Cimabue vừa lập kỷ lục trở thành tác phẩm thời Trung Cổ đắt nhất thế giới.
Có thể nói, sự kiện đấu giá diễn ra ở Senlis, phía bắc thủ đô Paris của Pháp hôm 27.10 là điều vô cùng hiếm hoi, thậm chí chưa từng xảy ra. Một tác phẩm của người được xem là cha đẻ của thời Phục Hưng, danh họa Cimabue (1240 - 1302), xuất hiện trên sàn đấu giá. Tuy nhiên, lịch sử nghệ thuật đã được viết lại sau khi một mảnh bị mất tích của bức tranh bộ gồm 8 miếng của Cimabue tái xuất. Mức giá chuyển nhượng cuối cùng là hơn 24 triệu euro, vượt xa hơn gấp 4 lần kỳ vọng ban đầu của nhà đấu giá Actéon, và Christ Mocked (tạm dịch: Ðức Kitô bị chế giễu) trở thành tác phẩm thời Trung Cổ đắt nhất từng được rao bán.
 |
Bức tranh treo trên lò nướng
Không có nhiều thông tin về chủ nhân trước đây của bức tranh, vì cả bà và gia đình quyết định ẩn danh, nhưng cụ bà 92 tuổi người Pháp rõ ràng không hề biết rằng mình từng sở hữu trong tay báu vật trong suốt nhiều năm. Bức tranh nhỏ bé, kích thước 26 x 20cm, mô phỏng lại cảnh tượng Chúa Giêsu bị đám đông nhạo báng trước khi Ngài bị hành hình trên thập tự giá. Vì làm bằng gỗ, bức tranh bị tưởng nhầm có xuất xứ từ Nga. Nó được treo phía trên lò nướng trong phòng bếp của ngôi nhà ở Compiègne của Pháp từ những năm 1960. Ðến mùa hè năm nay, cụ bà muốn bán nhà và dời đi nơi khác.
 |
| Bức “Đức Kitô bị chế giễu” là một trong những tác phẩm hiếm hoi của bậc thầy Cimabue |
Trước khi vứt bỏ đồ không giá trị, cụ đã ra quyết định vô cùng sáng suốt khi mời một nhà đấu giá tại địa phương đến thẩm định đồ đạc trong nhà. Hầu như người này, bà Philomène Wolf của Actéon, chỉ mất tích tắc để nhận ra đồ quý, nhưng bà cho là bức tranh có giá tầm 300.000 - 400.000 euro. “Hiếm khi nào bạn thấy một bức tranh đẹp đến thế. Ngay lập tức tôi cho rằng đây là tác phẩm của trường phái tranh nguyên thủy của Ý, nhưng thời điểm ấy, tôi không thể tưởng tượng được rằng đây là tranh của Cimabue”, bà Wolf nhớ lại.
Theo lời khuyên của chuyên gia, cụ bà gởi bức tranh đến Phòng tranh Turquin ở Paris. Kết quả kiểm tra bằng máy quang phổ hồng ngoại cho thấy đây là kiệt tác thuộc về bậc thầy Cimabue. Phát hiện này đã tạo nên sự phấn khích trong giới hội họa toàn cầu. Vào thời điểm giới thiệu tác phẩm hội họa tại sự kiện ở Senlis vừa qua, đại diện Actéon nhắc nhở những người có mặt: “Sau này có lẽ sẽ chẳng có bức tranh nào của Cimabue lộ diện tại nơi đấu giá”.
 |
| Chân dung danh họa Cimabue |
Mở cửa vào thời Phục Hưng
Vẫn chưa rõ tương lai ra sao, nhưng một điều chắc chắn là các tác phẩm xuất phát từ bàn tay của Cimabue (tên thật Cenni di Pepo), thầy của Giotto, là vô cùng hiếm. Tổng cộng có 11 tác phẩm thuộc về ông, tất cả đều bằng gỗ, không có chữ ký. Cimabue là tượng đài khổng lồ cho phép mở ra cánh cổng của thời Phục Hưng, thời điểm người Ý bắt đầu chuyển trọng tâm sang những bức vẽ với độ chính xác hơn, phối cảnh khác hơn, thay đổi vĩnh viễn cách thức nhân loại nhìn nhận bản thân. Bức tranh vừa được đấu giá là một ví dụ. “Christ Mocked” mô tả Chúa Giêsu trong tấm áo tối màu, vây quanh là một nhóm người đang làm phiền Người. Một số cầm kiếm. Từ tác phẩm này có thể thấy được Cimabue đã phá vỡ lối vẽ Byzantine được phổ biến vào thời đó và bắt đầu thêm thắt những chuyển động và cách nhìn khác vào bức tranh, đánh dấu thời đại mới cho tranh phương Tây.
 |
| Tranh “Chúa Giêsu bị đánh đòn” |
Cimabue là một trong những nghệ sĩ tiên phong cho phong cách hội họa đời đầu Phục Hưng. Ông là thầy của Giotto, họa sĩ vĩ đại vào bậc nhất của thời Phục Hưng và cũng người khởi đầu cho nền nghệ thuật châu Âu. Vì thế đối với giới chuyên gia thời nay, việc tìm được một tác phẩm mới thuộc về một nhân vật bí ẩn là thông tin quá sức quý giá. Như đã đề cập ở trên, “Christ Mocked” là một trong các bức tranh bộ gồm 8 cảnh về Cuộc Thương Khó của Chúa Giêsu, theo báo Le Figaro. Hai trong số này, cũng được vẽ vào khoảng năm 1280, đang được trưng bày tại bảo tàng nghệ thuật Frick ở TP New York (Mỹ) và Bảo tàng quốc gia London (Anh).
 |
| Tranh “Đức Mẹ Đồng Trinh và Chúa Hài Đồng cùng hai thiên thần” |
Bức đầu tiên là “The Virgin and Child with Two Angels” (tạm dịch: Ðức Mẹ Ðồng Trinh và Chúa Hài Ðồng cùng hai thiên thần). Thứ hai là “The Flagellation of Christ” (Chúa Giêsu bị đánh đòn). Năm bức tranh còn lại hiện vẫn chưa thấy tông tích.
LING LANG
Bình luận