Nghe Ðức Tổng Giám mục Phêrô Nguyễn Văn Tốt kể chuyện đón Tết ở Sri Lanka

Sri Lanka nằm ở vùng Nam Á, cách Việt Nam hơn 4.500km tính theo đường chim bay. Ðức Tổng Giám mục Phêrô Nguyễn Văn Tốt - người con ưu tú của Giáo hội Công giáoViệt Nam hiện đang là Sứ thần Tòa Thánh ở đây đã kể cho chúng tôi nghe về những điều đặc biệt trong ngày Tết của bà con đảo quốc này.

Gần như cả đời tu học và phục vụ của mình, Đức Tổng đã sống xa quê hương Việt Nam để làm việc tại nhiều quốc gia trên thế giới. Nhưng dù bất kể ở nơi đâu, ngài vẫn luôn nhớ đến Giáo hội và đất nước Việt Nam. Vậy nên mỗi lần về thăm nhà, Đức Tổng luôn trân trọng từng giây phút. Ngoài viếng thăm, dâng lễ và gặp gỡ cộng đoàn tại một số nơi thì thời gian quý báu còn lại ngài dành cho dòng tộc, cho anh chị em và các cháu trong gia đình, hoặc cùng với người anh là cha Micae Nguyễn Văn Minh hàn huyên, ôn lại những kỷ niệm của tuổi thơ.

Dầu vậy, đây là những dịp hiếm hoi vì kể từ năm 1967, khi cậu chủng sinh Phêrô Nguyễn Văn Tốt có những bước chân đầu tiên trong hành trình du học tại Rôma, thì thời gian có dịp về Việt Nam cũng ít đi, nhất là sau khi được thụ phong linh mục và làm việc ở giáo triều. Ngày thường đã ít, cơ hội về thăm quê hương đúng ngày Tết cổ truyền lại càng hiếm hoi. Đức Tổng nói chính xác là từ ngày đó đến nay mới vẻn vẹn hai lần “ăn Tết Việt” là vào các năm Ất Mùi năm 2015 và Mậu Tuất 2018. Ngài nói hồi Tết năm 2015, sau gần nửa thế kỷ mới lại được tận hưởng không khí Xuân ở quê nhà, tâm trạng ngài lạ lẫm : vừa bồn chồn chờ Tết như trẻ nhỏ, vừa bồi hồi nhớ lại những cái Tết xưa cùng họ hàng, anh em. Dù trở lại sau một thời gian dài xa cách, xã hội đã thay đổi nhiều nhưng Đức Tổng nhận ra những nét truyền thống làm nên cái Tết Việt gần như vẫn được người dân mình giữ gìn cách trọn vẹn... “Lúc còn thơ ấu, mỗi năm tôi hạnh phúc mừng Tết với gia đình. Tôi còn giữ nhiều kỷ niệm rất tốt đẹp của những ngày đó. Bà con hàng xóm gặp nhau vui vẻ. Đặc biệt tôi rất biết ơn ông bà, cha mẹ nên giờ đây không chỉ dịp Tết mà mỗi lần về Việt Nam, tôi đều hợp với anh chị em, các cháu tưởng niệm những người thân yêu đã qua đời và cầu nguyện cho các ngài”, Đức Tổng chia sẻ.

Đức Tổng Phêrô lần về thăm quê và dâng thánh lễ tại giáo xứ Búng (GP. Phú Cường)

Trở lại với công việc mục vụ của nhà ngoại giao Tòa Thánh - Đức TGM Phêrô Nguyễn Văn Tốt của chúng ta. Ngài cho rằng, do tính chất công việc nên đã không còn thường xuyên được ăn Tết quê nhà, nhưng bù lại, bản thân lại được trải nghiệm với những cái Tết của nhiều dân tộc, từ đó tiếp cận được với nhiều nền văn hóa cũng như những giá trị tinh thần của người dân nơi này nơi khác. Chẳng hạn như ở Sri Lanka, nơi Đức Tổng đang phục vụ trong trách nhiệm là Sứ thần Tòa Thánh từ ngày 22.3.2014 : nước này có tên gọi đầy đủ là Cộng hòa xã hội chủ nghĩa dân chủ Sri Lanka, ngày Tết của họ thường diễn ra vào giữa tháng 4 dương lịch. Đây là Tết cổ truyền của hai dân tộc Sinhala và Tamil mừng chung với nhau. Nếu như ở Việt Nam, người Kinh chiếm phần đông thì ở Sri Lanka, Sinhala và Tamil cũng là hai dân tộc chiếm đại đa số với gần 90% tổng số dân. Người Sri Lanka gọi ngày Tết của họ là Aluth Avurudda (tháng của Bak), thời điểm này mọi người dọn dẹp, trang trí mới nhà cửa và tắm gội bằng những loại thảo mộc như một cách tẩy trần. Ngày Tết cũng là lúc họ hàng, anh em, bạn bè gặp mặt chúc mừng nhau, thậm chí tặng quà nếu thân thiết. Nếu như ngày đầu năm ở Việt Nam không thể thiếu bánh chưng, bánh tét, hoa mai, hoa đào…, những thứ tạo nên hương vị đặc trưng thì ở nước bạn, ngày Tết người ta sẽ dùng bánh ngọt. Đây là loại bánh truyền thống, làm từ bột mì cùng nguyên liệu dân dã của địa phương.

Loại bánh truyền thống bà con Sri Lanka vẫn thường dùng trong Tết cổ truyền

Sri Lanka là một đất nước đa tôn giáo, trong đó Phật giáo chiếm số đông với trên 70% nên Tết của họ cũng mang đậm những nét văn hóa của đạo Phật. Thường vào ngày này, các Phật tử sẽ đến viếng chùa và tặng quà cho các nhà sư, biến chùa chiền trở thành không gian nhộn nhịp. Các ân nhân cũng tìm tới đài thọ nên nhà chùa sẽ cho người tham dự ăn uống miễn phí. Đức Tổng cho biết, có những chùa trong ngày tiếp tế đồ ăn cho hàng ngàn người đến kính viếng, vãn cảnh, chuyện trò thăm hỏi nhau, tạo thành nét độc đáo trong ngày hội tại xứ sở còn được gọi với cái tên Hòn ngọc Ấn Độ Dương.

Trong ngày nhận nhiệm vụ Sứ thần Toà Thánh tại Sri Lanka

Dù mang nhiều dấu ấn riêng biệt nhưng khi so sánh ngày Tết giữa hai quốc gia thì theo Đức Tổng Phêrô, Tết ở Việt Nam có vẻ vui nhộn hơn và có cách diễn tả mang nhiều ý nghĩa sâu sắc hơn, đơn cử như truyền thống kính nhớ tổ tiên, chúc tết ông bà - cha mẹ hay mừng tuổi nhau. Cũng như ở Việt Nam, ngày đầu năm tại Sri Lanka, tín đồ của các đạo khác như Ấn Độ giáo, Hồi giáo và Công giáo thường tụ tập trong các đền thờ để cầu nguyện, xin ơn cho suốt một năm, nhất là ơn được sống an lành, thịnh vượng… “Những khác biệt là điều dễ hiểu vì hai quốc gia nằm ở hai miền với những nét văn hóa riêng biệt. Tuy nhiên, có một điểm chung mà ai cũng dễ dàng nhận thấy trong ngày Tết của cả hai nước là người dân luôn dành thời gian cho gia đình vào dịp này. Ai dù đi xa cũng đều thu xếp tìm về để hưởng trọn không khí ấm áp bên những người thân yêu”, Đức Tổng nói.

ÐÌNH QUÝ