Ngôi nhà của những người nhập cư Mỹ Latinh ở Brussels

Từ nhiều năm qua, một nhà thờ ở thủ đô Brussels của Bỉ đã trở thành nguồn an ủi cho những con người bị buộc phải xa xứ vì chiến tranh, xung đột, khủng hoảng.

Vào mỗi buổi sáng Chúa nhật, nhà thờ của cộng đồng Mỹ Latinh ở Brussels như thường lệ chẳng bao giờ còn chỗ trống. Tại cổng, các giáo dân được chào đón bằng những cái ôm hôn hết sức thân tình, cùng với những lời chào quen thuộc “holas” và “bonjour”, còn bên trong, hàng chục người đứng ở cuối giáo đường vì không còn chỗ ngồi. Ðối với những người có mặt, đến Notre Dame aux Riches Claires không chỉ là dịp được tham gia thánh lễ bằng tiếng Tây Ban Nha. Những tấm ảnh của thánh Óscar Romero, vốn là Giám mục El Salvador khi còn tại thế, được treo trong các căn phòng kế bên thánh đường. Các tín hữu mua và bán empanada, tortilla, tamale và những loại thực phẩm đặc trưng của khu vực Mỹ Latinh.

Hình bóng quê nhà

Tại một quốc gia mà cộng đồng nói tiếng Tây Ban Nha - Bồ Ðào Nha sống tản mát, các nhà hàng và tổ chức Mỹ Latinh vô cùng khó kiếm, Notre Dame aux Riches Claires là điểm hẹn lý tưởng cho những di dân và người tị nạn muốn tìm kiếm một chút gì đó hình bóng quê hương. Ngày qua ngày, các thành viên mới lại tìm đến nơi này, và càng có thêm nhiều người tị nạn gốc El Salvador, Venezuela và Colombia, những hàng ghế trên giáo đường càng thêm kín. “Một số gọi điện, những người khác đi thẳng đến xứ đạo để tìm kiếm thông tin về nhà thờ nổi tiếng trong cộng đồng di dân”, theo Tạp chí America dẫn lời linh mục Óscar Escobar, người gốc Colombia và là vị coi sóc các tín hữu Mỹ Latinh tại Brussels.

Dân tị nạn từ Mỹ Latinh đang đổ vào châu Âu. Gần 2.000 người Venezuela nộp đơn xin tị nạn ở Tây Ban Nha vào năm 2018, theo thống kê của Liên minh châu Âu. Tình hình tương tự cũng diễn ra đối với các cộng đồng Trung Mỹ. Gần 2.300 người El Salvador và 2.400 người Honduras đã đăng ký đến Tây Ban Nha trong cùng năm. Ðó là chưa kể những người nhập cư lậu đang tham gia thị trường lao động nước này. Dù quy mô cộng đồng Mỹ Latinh vẫn nhỏ so với Tây Ban Nha, số dân Trung Mỹ nhập cảnh Bỉ đang gia tăng. Hơn 400 người Venezuela và 150 người Colombia đang đăng ký quy chế tị nạn vào năm 2018, gấp hơn 20 lần so với cách đây vài năm.

Những năm gần đây, nhiều người dân từ Trung và Nam Mỹ phải di cư vì bất ổn kinh tế, chính trị

Dù đến từ một quốc gia nhỏ bé với vỏn vẹn 6,4 triệu dân, người El Salvador giờ đây đại diện cho cộng đồng lớn thứ 10 trong số dân tị nạn tại Bỉ. Tuy nhiên, con số này vẫn thấp hơn nhiều lần so với những người đồng cảnh ngộ đến từ Syria, Palestine, Afghanistan hoặc Iraq. Tại Bỉ, người xin tị nạn có quyền chọn ở nhà người bảo trợ hoặc sống tạm ở các trung tâm xã hội. Trong khi chờ đợi được xét duyệt, thông thường kéo dài từ 6 đến 12 tháng, họ có thể sống chung những người xin tị nạn đến từ những quốc gia và nền văn hóa khác biệt, đa số gốc Trung Ðông và châu Phi.

Ngôi nhà nơi xứ người

Fred, người Venezuela, vô cùng xúc động khi tìm được một cộng đồng khác ngoài trung tâm xã hội mà ông đang sống qua ngày. Fred, cùng gia đình gồm vợ và hai con nhỏ, đã bỏ xứ vì khủng hoảng chính trị nổ ra và vẫn chưa có dấu hiệu kết thúc ở quốc gia Nam Mỹ. Sự thay đổi đột ngột hoàn cảnh sống đã khiến họ bị sốc, nhưng may mắn là gia đình ông Fred đã tìm được sự hỗ trợ từ Notre Dame aux Riches Claires. Ðây là nơi mà những người gốc Mỹ Latinh tại Bỉ có thể tìm được những khuôn mặt quen thuộc, nghe ngôn ngữ Tây Ban Nha thân thương và nếm được hương vị quê hương. “Không nghi ngờ gì, cộng đồng của chúng tôi cảm thấy được phần nào giải tỏa và giống như ở nhà”, theo ông Fred. “Ðó là thời khắc cho phép chúng tôi cảm nhận được Thiên Chúa một cách trọn vẹn nhất”, ông chia sẻ.

Một gia đình tín hữu Mỹ Latinh đến nhà thờ dự lễ

Ông không bao giờ quên được ngày đầu tiên đặt chân vào nhà thờ Notre Dame aux Riches Claires: “Tôi siết chặt gia đình nhỏ của mình trong vòng tay và cứ thế khóc ròng”. “Ban đầu, tôi cứ ngỡ rằng mình khóc vì đã tìm được câu trả lời cho những nỗi lo lắng của bản thân, nhưng dần dần, chúng tôi hiểu được nguyên do của sự dâng trào cảm xúc khi ấy: chúng tôi tìm lại được gia đình của mình thông qua những câu nói và sự an ủi của các thành viên trong cộng đồng quý giá này”, theo ông Fred. Sự đón chào một cách đầy cảm thông là trải nghiệm mà nhà thờ này luôn muốn hướng đến trong 30 năm qua. Cha Escobar cho biết mục tiêu của Notre Dame aux Riches Claires là không những song hành với những con người đang gặp khó khăn trong việc hòa nhập với cuộc sống khác biệt tại Bỉ, mà còn muốn họ giữ được cội nguồn của mình tại vùng đất mới.

Những người đồng cảnh ngộ chia sẻ với nhau bữa ăn thân tình

Elba Guzmán, người gốc El Salvador, đã tham dự thánh lễ tại đây suốt gần 19 năm. Notre Dame aux Riches Claires luôn là ngôi nhà ở xứ người, là nơi bà học tiếng Pháp nhờ vào các lớp dạy ngoại ngữ vào cuối tuần. “Và tôi luôn trổ tài nấu nướng cho những dịp đặc biệt, chẳng hạn như ngày lễ thánh Romero”, bà kể lại. Bên cạnh đó, cha Escobar thừa nhận mọi thứ không phải đều màu hồng ở vùng đất lạ, và nhiều lần các tín hữu phải đối mặt với những nỗi sợ hãi luôn chực chờ vây bủa, từ nguy cơ thất nghiệp khi có thêm dân nhập cư, hồi hộp vì chính phủ Bỉ có thể thay đổi chính sách, cũng như nạn bóc lột lao động, buôn người…

Ðối với Fred, Notre Dame aux Riches Claires là nguồn an ủi và giải tỏa được nỗi sợ hãi của bản thân trong cuộc đời xa xứ. “Chúng tôi từng sợ hãi, ôm đầy hoài nghi, bị nhấn chìm trong cái trống rỗng khủng khiếp và nỗi buồn vô tận khi đặt chân đến đây và chỉ có đức tin vào Chúa mới giúp xoa dịu được”, ông Fred nói, “Và nhờ vào niềm mong mỏi đến với Thiên Chúa, chúng tôi đã biết được Notre Dame aux Riches Claires”.

BẠCH LINH