Mỗi năm, Nhà nguyện Sistine có cả tháng đóng cửa, từ 5 giờ 30 đến giữa đêm. Khi không còn bóng dáng du khách nào, một đội ngũ chuyên gia của Vatican bắt đầu cặm cụi tẩy rửa, kiểm tra những hư hỏng và làm báo cáo về tình trạng của những bức họa quý giá nhất thế giới.
Ðó là cả một quá trình vô cùng vất vả: giàn giáo được dựng lên và hạ xuống mỗi ngày, nhưng lại không được phép tựa vào tường để tránh làm hư hại các bức tranh. “Chúng tôi kiểm tra xem liệu lớp sơn có bị bong tróc hay không. Chúng tôi còn gõ vào các lớp thạch cao để xác định chúng có nguy cơ bị rơi khỏi tường không”, theo đài CNN dẫn lời bà Francesca Persegati, người chịu trách nhiệm trùng tu bảo tàng của Vatican.
 |
Muối và giấy
Một trong những vấn đề thách thức tại Nhà nguyện Sistine chính là độ ẩm, đa phần xuất phát từ khoảng 25.000 khách tham quan đổ đến đây mỗi ngày. Bà Persegati diễn giải: “Cơ thể chúng ta có cấu tạo từ nước, nên khi con người bước vào nhà nguyện, họ mang theo sự ẩm ướt và nhiệt độ. Cứ thử tưởng tượng mỗi người nung nóng nhiệt độ xung quanh như bóng đèn 80watt”. Độ ẩm cao gây cô đặc và tạo ra một lớp muối bên trên những bức phù điêu nổi tiếng có từ thế kỷ 15 và 16, làm màu sắc bị hư hại và phá hủy lớp thạch cao bên dưới màu sơn. Để tẩy được lớp muối, các chuyên gia phải dùng đến phương pháp hóa học đặc biệt, kết hợp nước chưng cất và những thếp giấy mỏng dính của Nhật. “Chúng tôi dùng cọ nhúng nước chưng cất và cẩn thận phết một lớp thật mỏng lên bề mặt. Muối có thể hòa tan nên kế đến chúng tôi dùng giấy phủ lên và sau đó bóc giấy ra, muối sẽ được loại bỏ”, bà Persegati giải thích.
 |
| Thiết bị theo dõi công nghệ cao |
Một mạng lưới gồm 30 cảm biến ẩn cũng được lắp đặt khắp Nhà nguyện Sistine để đo nhiệt độ, luồng khí lưu thông và số lượng khách tham quan. Vào năm 2014, hệ thống lọc không khí công nghệ cao đã được đưa vào hoạt động tại nhà nguyện. Tất cả đều nhằm duy trì nhiệt độ bên trong từ 22 đến 24 độ C, độ ẩm dao động từ 55 - 60%, theo bà Vittoria Cimino, Trưởng nhóm chuyên gia bảo tồn các Viện bảo tàng của Vatican. Bà cho biết những thiết bị trên là công cụ đo lường hiện đại nhất, cho phép theo dõi tình trạng của các bức họa và phù điêu ở độ chính xác cực cao.
 |
Trả lại màu sắc vốn có cho Michelangelo
Ngày nay, công nghệ hiện đại và kỹ thuật ánh sáng không chỉ cho phép làm sạch các bức tranh, mà còn giúp các chuyên gia tìm lại được màu sắc thực sự của những tác phẩm được nhào nặn một cách xuất thần thông qua bàn tay tài hoa của Michelangelo. Thế giới hoàn toàn bị sốc sau khi đợt trùng tu và tẩy rửa Nhà nguyện Sistine vào thập niên 1990, đã tiết lộ nghệ sĩ thiên tài Michelangelo thật ra dùng các màu sắc sống động như xanh lá, tím và đỏ, nhưng qua nhiều thế kỷ người đời sau cứ ngỡ rằng Michelangelo thích tông trầm. Tất cả là do các lớp bụi đất thi nhau bám lên qua nhiều năm. “Đó quả thật là món quà vô cùng lớn lao khi trở thành thế hệ đầu tiên sau 500 năm được trao đặc ân thưởng lãm màu sắc thực sự của Michelangelo”, bà Cimino nhắc lại một cách xúc động.
 |
| Francesca Persegati |
Lần tới, nếu có dịp đến Nhà nguyện Sistine, du khách có thể thử tìm kiếm các dấu vết nhỏ xíu màu đen trên một số bức họa. Chúng được gọi là “nhân chứng”, tức được cố ý lưu lại để làm chứng cứ cho phép các nhà trùng tu trong tương lai thấy được tình trạng trước khi vệ sinh các bức họa là như thế nào. Nhằm đảm bảo màu sắc vẫn được rực rỡ theo thời gian, một nhóm chuyên lo về màu sẽ ước lượng bất kỳ thay đổi nào dù nhỏ trong các tác phẩm bằng cách ghi hình thông qua máy quay chuyên dụng đa bước sóng. Hình ảnh sau đó sẽ được phân tích trên máy tính.
 |
| Đội ngũ chuyên gia phục dựng |
“Chúng tôi có thể quan sát màu sắc của từng điểm ảnh và so sánh chúng qua nhiều năm”, theo chuyên gia Fabio Morresi, người quản lý công tác phân tích màu sắc cho các viện bảo tàng Vatican. Cứ mỗi 6 tháng, họ lại đo đạc một lần và có sự điều chỉnh thích hợp.
BẠCH LINH
Bình luận