Sau nhiều tháng chuẩn bị, nhà thờ Thánh Gia ở Barcelona (thủ phủ Catalonia, Tây Ban Nha) đã sẵn sàng chào đón Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đến chủ sự lễ khánh thành tháp trung tâm của nhà thờ cao nhất thế giới này.
Vương Cung Thánh Đường Sagrada Família (Thánh Gia), một kiệt tác của kiến trúc sư nổi tiếng người Catalonia Antoni Gaudí (1852-1926), được xem là một trong những biểu tượng của Barcelona và của cả Công giáo châu Âu.
Lễ khánh thành nhân 100 năm ngày mất kiến trúc sư
Trong khuôn khổ chuyến thăm Tây Ban Nha, tại Barcelona, Đức Thánh Cha đã tham dự lễ kỷ niệm 100 năm ngày mất của kiến trúc sư Gaudí được tổ chức vào ngày 10.6. Nhà thờ Thánh Gia chính thức được bắt đầu xây dựng năm 1882, nhưng ông Gaudí chưa từng kỳ vọng công trình sẽ hoàn thành khi mình còn sống. Thời điểm vị kiến trúc sư qua đời năm 1926 ở tuổi 73 do tai nạn tàu điện, chỉ có một tòa tháp của nhà nhà thờ được xây xong.
Đức Lêô XIV chủ sự thánh lễ buổi tối tại nhà thờ và khánh thành Tháp Giêsu Kitô, tháp trung tâm vừa được lắp đặt hoàn chỉnh hồi tháng 2. Tòa tháp này đã nâng chiều cao của nhà thờ Thánh Gia lên mức tối đa theo thiết kế là 172.5m. Tuy nhiên, công trình vẫn còn cần một thời gian để hoàn tất mọi hạng mục, dù đã trải qua 144 năm kể từ khi đặt viên đá đầu tiên. Khi Đức Bênêđictô XIV đến thăm Tây Ban Nha năm 2010, ngài đã chủ sự lễ cung hiến nhà thờ. 16 năm sau, Đức Lêô XIV đã đến thăm quốc gia này và khánh thành tháp trung tâm. Mùa hè 2026 cũng là hơn một năm kể từ khi Đức Phanxicô cho phép Bộ Tuyên thánh công bố sắc lệnh nhìn nhận các nhân đức anh hùng của tôi tớ Chúa Antoni Gaudí, chính thức tôn phong ông là đấng đáng kính.
Tên gọi chính thức của công trình là Temple Expiatori de la Sagrada Família. Nhà thờ được Hiệp hội Kính Thánh Giuse khởi xướng xây dựng năm 1881. Hầu như ngay sau đó, ông Gaudí đã tiếp quản dự án từ kiến trúc sư chính thức của Tổng Giáo phận Barcelona. Trong suốt một thế kỷ kể từ khi ông qua đời, nhiều nghệ sĩ và kiến trúc sư khác nối tiếp nỗ lực xây dựng công trình. Thế nhưng, nhà thờ Thánh Gia vẫn thấm đẫm dấu ấn của ông Gaudí.
Những câu chuyện ở Sagrada Família
Nhà thờ Thánh Gia là đỉnh cao của trường phái kiến trúc hiện đại (Modernism), vốn xuất phát từ vùng Catalonia, nhưng cùng lúc cũng mang đậm dấu ấn Gothic và Baroque. Bố cục của nhà thờ phát triển dựa trên khái niệm theo truyền thống Gothic đến từ kiến trúc sư đầu tiên của dự án là ông Francisco de Villar (1828-1901). Trong khi đó, mặt tiền Giáng Sinh, cũng là phần duy nhất của nhà thờ được xây xong khi ông Gaudí còn sống, lại hoàn toàn theo phong cách Baroque.
Gothic cũng là phong cách yêu thích của kiến trúc sư Gaudí và được ông ứng dụng vào kiến trúc của nhà thờ. Không những thế, ông còn hoàn thiện kiến trúc Gothic bằng cách tạo nên các cột trụ đặc biệt giúp phân bổ đều trọng lượng của mái và các tháp, từ đó giải phóng được các trụ chống bay, cho phép ánh sáng tuôn chảy qua những khung kính màu kiểu Gothic một cách trọn vẹn.
Sagrada Família còn là nơi mà tên của nhiều địa điểm hành hương nổi tiếng trên khắp thế giới, từ Jerusalem, Lộ Đức đến Guadalupe và Kibeho, được khắc họa trên các ô cửa kính của nhà thờ, bởi vì nơi đây là một phần trong câu chuyện lớn hơn. Và “câu chuyện” có lẽ là từ chính xác nhất. Theo phân tích của phía chuyên gia, kiến trúc hiện đại thường hướng đến mục tiêu tạo nên một hiệu ứng, nhằm chứng minh một điều hoặc thiết lập một nguyên lý nào đó. Còn phong cách kiến trúc của ông Gaudí lại nói lên một câu chuyện, cụ thể trong trường hợp của Sagrada Família là vô vàn những câu chuyện phản ánh sự phát triển và lan tỏa của Giáo hội, mà mỗi người đều cảm thấy được thuộc về.
Mỗi một lần ghé thăm, du khách hoặc người hành hương ngạc nhiên khi phát hiện những điểm mới của nhà thờ: ngọn giáo của Longinus, con rùa cõng cột trụ, hoặc tác phẩm khắc họa một cách sống động hình ảnh Chúa Giêsu thời niên thiếu thuyết giảng ở hội đường. Ông Gijs Van Hensbergen, nhà viết tiểu sử về ông Gaudí gọi nhà thờ Thánh Gia là “vườn địa đàng bằng đá”, đã được người thiết kế gởi gắm góc nhìn về một viễn cảnh nơi sự sống được nâng lên bên trong một thế giới mới của ánh sáng. Còn ông Jose Manuel Almuzara, Chủ tịch Hiệp hội mang tên vị kiến trúc sư tài hoa, nhận định: “Qua Sagrada Família, ông Gaudí đã tạo ra nhiều tác phẩm, như tác phẩm Mẹ Maria bồng Chúa Hài Ðồng, và thánh Giuse đứng phía sau để bảo vệ. Các chi tiết cụ thể của tác phẩm giúp mọi người có thể trải nghiệm cuộc hành trình của lòng thương xót một cách thật gần gũi”.
GIANG VÔ YÊN
Bình luận