Được chấp bút bởi một tác giả trẻ, không ai nghĩ rằng “Những mảnh mắt nhìn” lại mang cái nhìn ưu tư về thân phận con người đến thế. Đặc biệt hơn, cuốn tiểu thuyết đầu tay của Thái Cường còn gây bất ngờ bởi nhiều yếu tố, từ hình thức tới nội dung.
Mỗi chương trong sách là một mục từ khác nhau. Độc giả có thể lật sách và đọc bất cứ mục từ nào theo thứ tự mình muốn nhưng vẫn xâu chuỗi được toàn bộ câu chuyện. Tương tự một cuốn từ điển, muốn tra từ nào thì ta sẽ tìm từ đó, quyển sách này cũng độc đáo như thế. Chính cấu trúc phân mảnh này cho phép tác phẩm được tiếp nhận trên nhiều góc độ và bình diện.
 |
Thái Cường không phủ nhận việc mình học theo cách triển khai này từ tiểu thuyếtTừ điểnMã Kiều của Hàn Thiếu Công, một tác phẩm nổi tiếng của văn học Trung Quốc ra đời từ 20 năm trước. Việc học theo người đi trước giúp anh vững tay trong việc xây dựng bố cục độc đáo cho đứa con tinh thần của mình.
Trái với xu hướng chọn viết các đề tài “gây tranh cãi” và “giàu sức nặng” của một số nhà văn trẻ hiện nay, Thái Cường đã vẽ lên một bức chân dung gia đình với “đông đúc những gương mặt và ẩn khuất những nếp gấp phận người”.
Lấy bối cảnh một gia đình miền Nam trải dài bốn thế hệ, Những mảnh mắt nhìn điểm qua những thăng trầm trong cuộc sống của mỗi thành viên gia đình họ Lưu trong hơn 50 năm. Tiểu thuyết như một quyển biên niên sử cỡ nhỏ mà ở đó, mỗi nhân vật với tính cách khác nhau đều có ước vọng sống cho riêng mình. Trải qua nhiều biến cố thời cuộc, họ mới nhận ra giá trị của tình cảm gia đình. Những mắt xích số phận tách biệt được nối kết rất chân, rất mộc, khơi gợi lên bầu không khí thân quen mà bất cứ ai khi đã đọc qua, cũng tìm thấy chính mình trong đó.
 |
Thái Cường đã kỹ càng trong khi kể. Đôi khi cái sự kỹ càng này thúc đẩy người đọc phải đọc những đoạn viết chất chứa thông tin về một nghề, một chất, một loài nào đấy; lắm khi lại lôi kéo độc giả vào giấc mơ của những kẻ có máu nghệ sĩ, một gã chụp ảnh, một nàng viết văn, một anh hớt tóc, một người trồng cây thuốc… Có lẽ vì vậy mà văn phong trong cuốn tiểu thuyết này vừa dồn nén, vừa thâm trầm, vừa gãy gọn, sạch sẽ nhưng cũng giàu chất nhạc, chất thơ.
Tuy nhiên, vì là tác phẩm đầu tay, Những mảnh mắt nhìn không tránh khỏi việc hơi sa đà vào câu từ triết lý, bay bổng, lãng mạn không cần thiết… Tạm gác qua các nhược điểm đó, đây vẫn là một quyển sách đáng đọc, tạo được dấu ấn trong làng văn học trẻ muôn hình vạn trạng ngày nay.
NHUNG VŨ
(*) Đọc “Những mảnh mắt nhìn”, tác giả Thái Cường, NXB Văn hóa - Văn Nghệ 2017.
Bình luận