Sự phát triển như vũ bão của công nghệ số, mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra những cơ hội chưa từng có cho nhiều người, đặc biệt đối với người trẻ. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, họ có thể tiếp cận kho tàng tri thức của nhân loại, kết nối với bạn bè khắp năm châu, học tập, sáng tạo và bày tỏ chính mình. Tuy nhiên, song hành với những lợi ích ấy là không ít cạm bẫy: nghiện mạng xã hội, tiếp cận tin giả, bạo lực ngôn từ, sự lệ thuộc vào thuật toán và nguy cơ đánh mất các tương quan thực sự.
Chính trong bối cảnh ấy, lời nhắn gởi của Đức Thánh Cha Lêô XIV dành cho các bạn trẻ tham dự Festival Halleluya 2026 tại Fortaleza (Brazil) mang ý nghĩa đặc biệt: “Hãy lấy gương sáng của thánh Carlo Acutis làm nguồn cảm hứng: ngài cho chúng ta thấy cách luôn đặt Chúa Kitô làm trung tâm, ngay cả khi sử dụng công nghệ. Noi gương ngài, tôi khuyên các bạn hãy sử dụng mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo một cách chừng mực và có kỷ luật, bởi lẽ chúng có thể đẩy chúng ta vào một thế giới ảo tưởng, nơi những điều phù du, vẻ bề ngoài đánh lừa và sự dối trá rốt cuộc lại thay thế cho những giá trị đích thực và những gì thực sự quan trọng”.
Giáo hội luôn trân trọng những thành tựu khoa học khi chúng phục vụ sự sống và góp phần thăng tiến phẩm giá con người. Vấn đề không nằm ở công nghệ, nhưng ở cách con người sử dụng và làm chủ công nghệ. Mạng xã hội đã trở thành một phần của đời sống hằng ngày. Những thông báo liên tục, các đoạn video ngắn hay những lượt thích, bình luận tạo cảm giác được kết nối, nhưng cũng có thể khiến con người ngày càng cô đơn, xa rời những tương quan thực sự với gia đình, cộng đoàn và cả những phút giây gặp gỡ Thiên Chúa. Không ít người dành nhiều thời gian xây dựng hình ảnh trên không gian mạng hơn là chăm sóc đời sống nội tâm và đức tin.
Vì thế, lời mời gọi sống chừng mực của Đức Thánh Cha càng trở nên cấp thiết. Chừng mực là biết đặt công nghệ vào đúng vị trí như một phương tiện phục vụ con người chứ không phải trở thành chủ nhân của con người. Đi liền với đó là đức tính kỷ luật, một phẩm chất không thể thiếu trong thời đại kỹ thuật số. Kỷ luật là biết kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ, không chạy theo những lời công kích hay những nội dung làm tổn thương phẩm giá con người. Người Kitô hữu hiện diện trên không gian mạng là để lan tỏa sự thật, lòng bác ái và niềm hy vọng.
Sự chừng mực và kỷ luật mà Đức Thánh Cha mời gọi là những nguyên tắc ứng xử trên môi trường số, và là lối sống của người môn đệ Đức Kitô. Đó là biết làm chủ bản thân giữa một thế giới luôn kích thích sự tò mò và tiêu dùng tức thời; biết dành thời gian cho thánh lễ, cho Lời Chúa và cầu nguyện, thay vì để mọi khoảng lặng bị lấp đầy bởi những dòng tin tức hay các video giải trí vô bổ.
Mạng xã hội và AI tự chúng không tốt cũng không xấu. Điều quyết định là trái tim và cách sử dụng của mỗi người. Khi biết sử dụng các phương tiện truyền thông một cách khôn ngoan, có trách nhiệm và lan tỏa những giá trị Tin Mừng, người Kitô hữu không chỉ làm chủ công nghệ mà còn trở thành “muối đất” và “ánh sáng thế gian”, những chứng nhân sống động của Chúa Kitô giữa môi trường truyền thông hôm nay.
Hùng Luân
Bình luận