Em năm nay 39 tuổi, cách đây 2 năm em bị ra huyết bất thường, lượng máu ít, nhưng dây dưa không dứt. Sau đó em bặt kinh luôn. Đi khám ở Từ Dũ, bác sĩ siêu âm bụng, xét nghiệm nước tiểu, kết quả đều bình thường. Bác sĩ cho em uống thuốc Marvelon rồi đổi qua Lutenyl, Drosperin (nghe nói là thuốc… ngừa thai nhân tạo!). Cứ uống thuốc thì em có “tháng”, ngưng thuốc thì hiện tượng ra huyết lại tái diễn khiến em khá mệt mỏi.
Nếu tình trạng bệnh của em cứ dai dẳng như vậy thì sẽ phải liên tục uống “thuốc ngừa thai” ạ? Thuốc có ảnh hưởng gì đến sức khỏe lâu dài không?
(Nhật P. - TPHCM)
 |
Chị thân mến,
Trước hết ta nên gọi đúng “tên khai sinh” của mấy biệt dược này là thuốc nội tiết, tránh “dán nhãn” cho những người đang dùng thuốc này không nhằm mục đích ngừa thai (như chữa mụn trứng cá ở tuổi mới lớn, điều chỉnh kỳ kinh, kích thích ăn uống cho tăng cân…).
Có lẽ hai năm trước chị đã bị rong kinh - hiện tượng chu kỳ kinh nguyệt kéo dài trên 10 ngày, lượng máu mất đi nhiều hoặc ít tùy nguyên nhân, đôi khi vượt quá 80ml mỗi chu kỳ (bình thường khoảng 20-80ml). Có thể kèm theo đau bụng dưới âm ỉ, mệt mỏi, chóng mặt, đau đầu do bị mất máu. Rong kinh được chia thành 2 loại:
1. Rong kinh thực thể: do những tổn thương thực thể như polyp cổ tử cung, u xơ tử cung, viêm nội mạc tử cung, buồng trứng, liên quan đến thai kỳ, bệnh lý toàn thân...
2. Rong kinh cơ năng: do rối loạn nội tiết tố, thường ở thời kỳ dậy thì và thời kỳ tiền mãn kinh.
Ngoài ra, rong kinh cũng hay gặp ở những chị em có nguy cơ béo phì, sinh con nhiều lần, tăng cân, hút thuốc lá, sắp mãn kinh, tiểu đường, suy giáp, rối loạn đông máu, viêm gan, bệnh tim hoặc thận, lupus ban đỏ... Nếu rong kinh kéo dài hơn nửa tháng thì được gọi là rong huyết.
Tuy thuốc nội tiết thế hệ mới có hàm lượng thấp, ít tác dụng phụ nhưng chị vẫn phải tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ, vì nếu không sử dụng đúng sẽ có tình trạng ra huyết bất thường và khó để chỉnh lại chu kỳ kinh nguyệt.
Sử dụng thuốc nội tiết tố estrogen có thể làm tăng nguy cơ huyết khối tĩnh mạch nên các bác sĩ sẽ cho xét nghiệm máu, siêu âm để loại trừ huyết khối tĩnh mạch rồi mới chấp thuận cho chị em uống và sẽ theo dõi chặt chẽ sau đó.
Các bác sĩ khuyến cáo chị em cần dùng progesterone kèm theo thuốc tăng estrogen để tránh bị ung thư nội mạc tử cung (trừ những người đã phẫu thuật cắt bỏ tử cung). Nên hỏi các thầy thuốc chuyên khoa về liều lượng và thời gian sử dụng để không gây ảnh hưởng đến sức khỏe. Bởi điều trị rối loạn nội tiết tố nữ không đúng cách có thể làm tăng nguy cơ ung thư vú hoặc ung thư tử cung ở phụ nữ tuổi xế chiều.
Ngoài ra, phụ nữ sau tuổi 40 có tạng người “bụ sữa” sử dụng thuốc nội tiết lâu dài dễ hình thành sỏi mật hoặc có thể dẫn đến cao huyết áp. Theo Viện Y tế Quốc gia của Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ, nguyên nhân có thể do thuốc làm rối loạn chức năng gan, ảnh hưởng đến công năng bài tiết của dịch mật, làm gia tăng mức độ cholesterol trong mật, đồng thời làm giảm vận động túi mật, dẫn đến sự hình thành sỏi mật.
Việc kê đơn cho người bệnh loại thuốc (mà ta vẫn quen miệng gọi là “thuốc ngừa thai”) để chữa rối loạn nội tiết tố nữ được các thầy thuốc Công giáo áp dụng theo luật “Lesser evil” (Lesser of two evils principle - trong 2 điều xấu, chọn cái đỡ xấu hơn), cân nhắc giữa việc giúp chị bớt thiếu máu, mệt mỏi do rong huyết kéo dài với tác dụng phụ của thuốc nội tiết là bị nám da, rụng tóc, buồn ói… xem cái nào mang lại lợi ích cho bệnh nhân nhiều hơn để quyết định. Trên hết, chị có thể tự điều chỉnh bằng chế độ ăn bổ sung nội tiết và đời sống quân bình.
THS-BS LAN HẢI
Bình luận