Tìm hiểu lịch sử Thời Chúa Giáng Sinh

Dựa trên những chi tiết được ghi chép trong Thánh Kinh, các nhà sử học của thế giới đã lần theo dấu vết và xây dựng lại những thông tin được nhất trí về thời của Chúa Hài Ðồng.

Một ngôi sao sáng lấp lánh, Chúa Hài Ðồng trong máng ăn, xung quanh là những mục đồng trầm trồ ngợi ca…, hình ảnh thường thấy trên khắp thế giới vào mỗi dịp Giáng Sinh. Ðó là thời khắc của ánh sáng và niềm hân hoan, khi mà câu chuyện cách đây hơn 2.000 năm tiếp tục mang đến niềm hy vọng cho nhân loại. Tuy nhiên, ít ai biết được, dựa trên câu chuyện Chúa Giáng Sinh, các nhà sử học thu thập được nhiều thông tin về thời xưa ở Ðất Thánh.

Sử liệu từ Kinh Thánh

Theo Tạp chí National Geographic, việc Ðức Giêsu, đến từ Nazareth, sinh ra và sống vào thời kỳ đầu của Ðế quốc La Mã đã được ghi chép trong lịch sử. Trong giai đoạn đầu tiên của Kitô giáo, các tài liệu của Do Thái giáo không hề chối bỏ sự tồn tại của Chúa Giêsu. Sau đó, sử gia Josephus, người Do Thái, cũng ghi chép về Người. Vài thập niên kế tiếp, đến lượt sử gia La Mã là Tacitus viết: “Những người theo đạo Thiên Chúa tôn thờ Christus (Kitô)… Người đã bị xử tử dưới thời Hoàng đế La Mã Tiberius, theo lệnh của một trong những tổng trấn của chúng ta là Pontius Pilate”.

Tuy nhiên, không có tài liệu nào ngoài Kitô giáo mô tả sự giáng thế của Chúa Giêsu. Những thông tin này được ghi nhận trong Phúc Âm theo thánh Matthêu và Luca. Giới sử gia chuyên về Thánh Kinh cho rằng Phúc Âm theo thánh Máccô được viết đầu tiên, Phúc Âm theo thánh Matthêu và Luca viết sau đó, có nhiều nội dung tương đồng. Còn Phúc Âm theo thánh Gioan được hoàn thành cuối thế kỷ thứ nhất Sau Công nguyên và ghi chép nhiều chủ đề hoàn toàn khác với ba phiên bản Phúc Âm trước đó.

Thánh Máccô cũng là vị thánh sử đầu tiên đề cập đến quê hương của Chúa Giêsu: “Hồi ấy, Ðức Giêsu từ Nadarét miền Galilê đến, và được ông Gioan làm phép rửa dưới sông Giođan”. Kế đến, Phúc Âm theo thánh Matthêu ghi rõ nơi Chúa Giêsu giáng thế. Ðó là Bethlehem (Bêlem), một thị trấn cách Nazareth (Nadarét) khoảng 128 km về hướng nam. Bethlehem cũng là cái tên từng được nhà tiên tri Mikha đề cập trong Cựu Ước. Thánh Matthêu đã trích lời như sau: “Phần ngươi, hỡi Bêlem, miền đất Giuđa, ngươi đâu phải là thành nhỏ nhất của Giuđa, vì ngươi là nơi vị lãnh tụ chăn dắt Israen dân Ta sẽ ra đời”. Cuối cùng, Phúc Âm thánh Luca cũng nói Bethlehem là nơi Chúa Giêsu chào đời và ghi lại chi tiết về toàn cảnh cuộc hành trình của thánh Giuse và Mẹ Maria.

Một số sử gia nhất trí rằng Phúc Âm thánh Máccô được bắt đầu viết trong giai đoạn diễn ra cuộc Khởi nghĩa Do Thái lần thứ nhất (từ năm 66) hoặc ngay sau đó. Cuộc khởi nghĩa đã khiến người La Mã quyết định phá hủy Ðền thờ thứ hai sau sự kiện này, và đây là thông tin được ghi nhận trong Phúc Âm thánh Máccô. Phúc Âm theo thánh Máccô mở đầu không phải bằng câu chuyện Chúa giáng thế, mà kể lại chuyện Ðức Giêsu chịu phép Rửa. Ðồng thời, cả Phúc Âm thánh Luca (được viết giữa thập niên 80) và thánh Matthêu đều đề cập đến sự liên hệ của Chúa Giêu và dòng dõi Vua David, nhấn mạnh vai trò của Ðức Giêsu trong kế hoạch của Thiên Chúa lẫn lịch sử Do Thái.

Nhà thờ Giáng Sinh

Truyền cảm hứng

Thế kỷ thứ 4, Giáo hội ấn định 25.12 là ngày Giáng Sinh sau khi trải qua nhiều phân tích. Ðầu tiên, Phúc Âm thánh Luca có dòng mô tả về thời điểm Chúa giáng thế, “trong vùng ấy [Bêlem], có những người chăn chiên sống ngoài đồng và thức đêm canh giữ đàn vật”. Kế đến, sự việc Ðức Mẹ được thiên thần truyền tin diễn ra vào tháng 3, tức 9 tháng trước khi Chúa Hài Ðồng được hạ sinh.

Nhiều thế kỷ trôi qua, câu chuyện Giáng Sinh ngày càng được lan rộng ở châu Âu, đặc biệt sau khi các họa sĩ thời Phục Hưng thực hiện những tác phẩm mô tả những cảnh tượng được Phúc Âm theo thánh Matthêu và thánh Luca ghi lại. Các sự kiện Truyền Tin, Giáng Sinh, Ðức Mẹ Ðồng Trinh Maria và Chúa Hài Ðồng, sự chiêm bái của những người chăn cừu và Ba Vua, tất cả đều là đề tài ưa thích của những danh họa nổi tiếng châu Âu, bao gồm Botticelli, Leonardo da Vinci, Michelangelo, và Raphael.

Trước đó, thánh Phanxicô thành Assisi là người đầu tiên thực hiện lại cảnh Giáng Sinh vào năm 1223. Tiểu sử của thánh Phanxicô, do thánh Bonaventure ghi chép, có đoạn nói rằng Ðức Giáo Hoàng Honorius III khi ấy đã cho phép thánh nhân sắp xếp dựng nên hoạt cảnh và rao giảng về Chúa Hài Ðồng. Kể từ đấy, hoạt cảnh và hang đá Giáng Sinh trở nên phổ biến và vô cùng được yêu thích trên toàn thế giới.