Bà góa

“Mẹ anh ta lại là một bà góa” (Lc 7,12).

Sự thương cảm của Thiên Chúa đối với những người vợ bị mất người thân được bộc lộ trong toàn bộ Kinh Thánh, Ngài bảo vệ quyền lợi của họ và mong đợi dân Ngài cũng cư xử như vậy.

Thiên Chúa bảo vệ các góa bụa: “Cha nuôi dưỡng cô nhi, Đấng đỡ bênh quả phụ, chính là Thiên Chúa ngự trong thánh điện Người” (Tv 68,6; x. Đnl 10,18; Tv 146,9; Cn 15,25; Gr 49,11).

Chúa Giêsu Kitô quan tâm đến các bà góa, như đối với bà góa nghèo dâng cúng vào đền thờ (Mc 12,41-44 // Lc 21,1-4; Lc 7,11-15; 18,1-15).

Các bà góa phải được đối xử công bằng: “Đáng nguyền rủa thay kẻ làm thiệt hại đến quyền lợi của ngoại kiều, cô nhi quả phụ” (Đnl 27,19 x. Xh 22,22-24; G 24,21-22; Tv 94,6; Is 10,1-4; Gr 22,3-5; Ed 22,25).

Các bà góa không được để bị bóc lột: “Mẹ góa con côi, các ngươi không được ức hiếp” (Xh 22,22 x. Is 10,1-2; Ed 22,7; Ml 3,5; Mc 12,38-40 // Lc 20,45-47).

Lề luật đòi dân Chúa phải cấp dưỡng cho các bà góa: “Khi anh em gặt lúa trong ruộng mình, mà bỏ sót một bó lúa trong ruộng, thì không được quay lại mà lấy, bó lúa ấy dành cho ngoại kiều và cô nhi quả phụ...” (Đnl 24,19 x. Đnl 14,28-29 16,11 24,17.20-21 26,12; Is 1,17).

Cộng đoàn Kitô hữu phải chăm sóc các bà góa: “Anh em hãy kính trọng các bà góa, những bà góa đích thực (1Tm5,3 x. 1Tm 5,4-6; 1Cr 7,8-9; Gr 1,29).

Những điển hình của các bà góa và lối cư xử của họ: như họ cùng hân hoan mừng lễ (Đnl 16,14) bà Ruth quyết ở lại với mẹ chồng (R1,16-17) bà góa ở Xerepta làm bánh cho tiên tri Êlia (1V 17,13-14; Lc 4,25-26), bò của góa phụ bị cầm cố (G 24,3), góa phụ tìm lại được niềm vui (G 29,13), bà Anna nói tiên tri (Lc 2,36-38), bà góa thành Naim... ( Lc 7, 11-17), các bà góa bị bỏ quên (Cv 6,1), Bà Tabitha quảng đại được cứu sống (Cv 9,36-41).

Các phụ nữ phải góa bụa vì án phạt của Thiên Chúa (Xh 22,22-24; Tv 109,9; Is 9,17; Gr 15,8; Ac 15,3).

Luật lệ chế định việc tái hôn của các góa phụ: để nối dòng, khi một anh em chết mà không có con trai, người anh em còn sống phải cưới người vợ góa và đứa con trai đầu lòng sẽ duy trì tên của người anh em đã chết (Đnl 25,5-10 x. R 4,10; Mc 12,19 // Lc 20,28). Các tư tế không được cưới bà góa làm vợ (Lv 21,13-14 x. Ed 44,22).

Tình trạng góa bụa là hình ảnh nhân cách hóa của một thành: “Làm sao Đô Thị dân đông đúc lại ngồi trơ, tủi nhục một mình! Xưa lệnh bà giữa muôn dân nước, nay khác chi quả phụ tội tình... (Ac 1,1 x. Is 54,4-5; Kh 18,7).

LM. Phạm Quốc Túy - Giáo phận Phú Cường