Lúc 15 giờ, ngày 23.3.2026, tại Trung tâm mục vụ TGP TPHCM đã diễn ra nghi thức tẫn liệm và thánh lễ cầu nguyện cho Đức Hồng y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn. Đông đảo các giám mục, linh mục, tu sĩ và giáo dân cùng hiệp thông. Trong bài giảng lễ, linh mục Inhaxiô Hồ Văn Xuân, Tổng Đại diện đã nhắc lại những kỷ niệm với Đức cố Hồng y, một mẫu gương yêu thương, phục vụ.
Dưới đây là bài giảng của ngài:
“… Tôi muốn chia sẻ đôi điều về Đức Hồng y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn của chúng ta, vị đại ân nhân thứ hai của TGP TPHCM này (trước đó là Đức Tổng Phaolô Nguyễn Văn Bình).
Tòa Thánh thiết lập hàng giáo phẩm Việt Nam năm 1960 và tại Tòa Tổng Giám mục TGP Sài Gòn, Đức Tổng Giám mục Phaolô Nguyễn Văn Bình là vị tiên khởi. Suốt 33 năm phục vụ, ngài đã khôn ngoan lèo lái con thuyền giáo phận vượt qua bao sóng gió, để các sinh hoạt luôn diễn biến tốt đẹp, vượt qua những hoàn cảnh đôi khi khó khăn. Ngài đã đặt nền móng căn bản, tốt đẹp cho mối quan hệ giữa đạo - đời. Ngày 1.7.1995, Chúa gọi ngài về. Cộng đoàn Dân Chúa giáo phận khi ấy gặp nhiều trở ngại. Ngày 10.3.1998, Tòa Thánh bổ nhiệm Đức giám mục phó giáo phận Mỹ Tho Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn làm Tổng Giám mục TGP TPHCM, toàn thể Dân Chúa đều vui mừng. Có thể nói, khi ngài về phụ trách, một làn gió mới đã tác động tới giáo phận đang trì trệ, do nhiều nguyên nhân. Suốt những năm tháng phục vụ ở Tòa Tổng Giám mục, bên cạnh ngài, tôi có nhiều kỷ niệm.
Năm 1990, HĐGMVN đã xin Đức cố Tổng Giám mục Phaolô Nguyễn Văn Bình cho tôi về giúp Trung tâm Công giáo, Đức Tổng đồng ý nhưng yêu cầu tôi vẫn phục vụ cho Tòa Tổng và cho giáo phận. Khi nhận bài sai này, tôi cùng cố linh mục P.X Lê Văn Nhạc đi xuống tận Cần Thơ chào Đức cha Emmanuel Lê Phong Thuận, vào lúc bấy giờ là Tổng Thư ký HĐGMVN. Ngài rất vui và dẫn tôi đi thăm Đại Chủng viện Thánh Quí - Cái Răng, gặp cha giám đốc. Ấn tượng ban đầu khi gặp gỡ là ngài rất nghiêm nghị, ít nói, chỉ nói khi cần thiết.
Có những điều thật trùng hợp ở Đức Hồng y của chúng ta : Ngài được bổ nhiệm làm Giám mục phó Cần Thơ ngày 22.3.1993; rồi kết thúc sứ vụ ở TGP TPHCM là ngày 22.3.2014; và ngày 22.3.2026 vừa qua, ngài được Chúa gọi về. Đức Tổng Phaolô Nguyễn Văn Bình nhận giáo phận ngày 2.4.1961, còn Đức Hồng y nhận TGP vào ngày 2.4.1998. Cũng rất trùng hợp !
Trước khi được tấn phong giám mục, ngài nói với tôi sẽ lên Trung tâm Công giáo tĩnh tâm. Ngày 10.3.1998, Tòa Thánh bổ nhiệm ngài làm TGM TGP TPHCM, và ngài cũng đã lên trung tâm Công giáo tĩnh tâm. Trong bữa ăn chung, ngài đã dặn tôi hãy giúp ngài giống như giúp cho Đức Tổng Giám mục Phaolô Nguyễn Văn Bình phục vụ cộng đoàn Dân Chúa. Và rồi, tôi chẳng ngờ đã giúp ngài tận 16 năm. Bên ngoài, có thể thấy Đức Hồng y nghiêm nghị, lạnh lùng nhưng có trái tim ấm áp, bao dung, giàu tình nghĩa và nhân ái. Sau 16 năm phục vụ, tôi khẳng định được điều đó.
Khi về TGP TPHCM, ĐHY đã củng cố các hội đoàn, sinh hoạt, tổ chức các ban - nhóm mới để có thể loan báo Tin Mừng ngay trong môi trường sống của mình. Với các linh mục, ngài lo lắng nhiều và lập quỹ tương trợ linh mục để các cha an tâm phục vụ, khi đau yếu sẽ được Tòa Tổng lo lắng. Ngài rất quan tâm đào tạo linh mục, gởi các cha du học, mở ra nhiều nước tiên tiến; dành trọn sự quan tâm cho giáo phận, cho các tu sĩ, giáo dân, đặc biệt là việc đối thoại liên tôn…
Đức Hồng y rất giàu tình nghĩa, trong những dịp Tết, ngài hay về Cần Thơ để thăm những người từng cộng tác, giúp đỡ; sẵn lòng giúp những giáo xứ nghèo khó, không chỉ ở miệt Cà Mau xa xôi mà ngay ở thành phố này, nhất là với người nghèo, người di dân. Ngài luôn đau đáu với nỗi đau khổ, cô đơn của những người bệnh tật, đau yếu của người nhiễm HIV/AIDS, nên đã mời gọi các tu sĩ phục vụ những bệnh nhân này.
Ngày 19.3 vừa rồi, Đức Tổng Giám mục Giuse Nguyễn Năng, Đức Tổng Giám mục Marek Zalewski, Đại diện Tòa Thánh tại Việt Nam cùng chứng kiến việc đưa hai cây Thánh giá trở lại nóc nhà thờ Chánh tòa Đức Bà. Đây là một sự kiện quan trọng trong việc đại trùng tu nhà thờ Chánh tòa. Sau khi phục vụ HĐGMVN 25 năm ở Trung tâm Công giáo, dự tính về họ đạo Gia Định phục vụ thêm vài năm rồi xin nghỉ hưu nhưng khi tôi gởi đơn thì chính ngài đã không đồng ý và yêu cầu Đức cố Tổng Giám mục Phaolô Bùi Văn Đọc chuyển tôi về làm cha sở nhà thờ Chánh tòa để lo liệu việc trùng tu nhà thờ Chánh tòa. Khi còn khỏe, ngài cũng thường tới lui thăm công trình, và luôn ở phía sau ủng hộ, động viên.
Có thể nói, ngài là mục tử đã sống trọn tinh thần Tám mối Phúc thật của Tin Mừng. Xin Chúa cho ngài được nghỉ yên muôn đời.
Thiên Mi
Bình luận