Ðức tin Kitô giáo được cho là đã du nhập vào Ethiopia trước châu Âu, dù chỉ sớm vài năm theo ghi chép trong một số cổ thư.
Tọa lạc ở vùng Sừng châu Phi, Ethiopia có lịch sử gắn chặt với Kitô giáo. Theo nhiều tài liệu cổ, khả năng đức tin Kitô được lan truyền đến nước này sớm hơn vài năm so với thời gian châu Âu tiếp nhận Tin Mừng. Theo trang tin Aleteia, truyền thống từ xa xưa đó đã cho phép tạo nên cái nôi cho sự hình thành tinh thần Kitô giáo độc nhất vô nhị, và cho đến nay vẫn tiếp tục sống động.
Sách Công vụ Tông đồ ghi chép thông tin về những hạt giống đầu tiên của Tin Mừng được gieo trồng ở Ethiopia. Theo sách, một hoạn quan, sứ giả chính thức từ cung đình của Nữ hoàng Candace xứ Ethiopia và là người quản lý toàn bộ kho báu của nữ hoàng, trên đường hành hương đến Giêrusalem đã gặp thánh tông đồ Philipphê. Thánh nhân đã giải thích về Tin Mừng, và vị quan trong lúc ngập tràn niềm vui đã xin cải đạo và được rửa tội. Cuộc gặp này được cho là sự khởi đầu của Kitô giáo ở Ethiopia.
Trong một tác phẩm, thánh Irenaeus, Tiến sĩ Hội thánh, môn đệ của thánh Gioan tông đồ, đề cập việc vị hoạn quan đã được gởi đến nhiều vùng của Ethiopia để rao giảng sự thật về Chúa Giêsu. Vị quan loan báo rằng Thiên Chúa, Đấng được nhiều nhà tiên tri loan truyền, đã gởi Con của Người xuống thế trong bộ dạng bằng xương bằng thịt. Người Con này đã xuất hiện trong các tiên đoán của giới tiên tri thời đó.
Kitô giáo sớm là quốc giáo của Ethiopia
Tinh thần Kitô giáo ở Ethiopia nhấn mạnh sự liên hệ với Kinh Thánh, cả Cựu Ước lẫn Tân Ước, và luôn cả mảnh đất này: Truyền thống cổ xưa cho rằng Vườn Địa đàng được đề cập trong Kinh Thánh là ở Ethiopia, và những tu viện trên đỉnh núi với các nhà thờ tuyệt đẹp mang đến khung cảnh giống như trong thiên đàng mà Kinh Thánh mô tả. Sự bày tỏ đức tin công khai trở thành một thói quen của người dân, và cầu nguyện, ăn chay trở thành một phần của đời sống hằng ngày.
Giáo hội Chính Thống giáo Tewahedo Ethiopia, đóng vai trò chủ đạo trong hệ tư tưởng tôn giáo ở quốc gia Sừng châu Phi này, đặc biệt xem trọng Hòm bia Giao ước. Và họ tin rằng Hòm bia Giao ước từng được đặt ở kinh đô của Vương triều Axum, vương quốc ở Đông Phi và Nam Ả Rập và giờ đây thuộc miền bắc Ethiopia và Eritrea. Các cuộc rước với những chiếc dù sặc sỡ và tiếng trống nhịp nhàng đến nay tiếp tục là bằng chứng biểu hiện cho sự sùng kính sâu sắc của người dân đối với những truyền thống linh thiêng liên quan đến câu chuyện của Hòm bia Giao ước.
Cũng đáng để lưu ý rằng Ethiopia có dấu ấn đặc biệt trong lịch sử Kitô giáo: Hoàng đế Haile Selassie I, người trị vì đến giữa thế kỷ XX, được xem là vị vua Kitô giáo cuối cùng của thế giới. Tinh thần Kitô giáo Ethiopia là sự nhắc nhở mạnh mẽ về tính phổ quát của thông điệp Kitô, bám rễ và phát triển mạnh mẽ bất chấp khác biệt về văn hóa trên khắp thế giới.
Kitô giáo Ethiopia và vai trò bảo tồn môi trường
Trong bối cảnh thế giới đối mặt với kỷ nguyên của sự hỗn loạn, giới học giả thường có khuynh hướng bỏ quên vai trò tiềm năng của tôn giáo trong cuộc chiến chống lại nguy cơ biến đổi khí hậu. Việc giải quyết cuộc khủng hoảng khí hậu không chỉ là vấn đề của khoa học, mà còn là vấn đề của văn hóa - xã hội. Vì thế, truyền thống Kitô giáo ở Ethiopia có thể mang đến giải pháp ở tầm địa phương lẫn toàn cầu cho những vấn đề như nạn phá rừng.
Năm 2020, chuyên san Nature và Tạp chí Emergence lần lượt nghiên cứu hiện tượng gọi là “những khu rừng nhà thờ” ở Ethiopia, chỉ những ốc đảo xanh xung quanh các nhà thờ của nước này. Tiến sĩ Alemayehu Wassie, nhà sinh học hợp tác với các nhà nghiên cứu và tu sĩ, đã đi đầu trong nỗ lực bảo tồn các khu rừng nhà thờ. Theo ông giải thích, nhánh Kitô giáo ở Ethiopia xem rừng nhà thờ như là Vườn Địa đàng. Vì thế, các tín hữu Ethiopia cho rằng sức khỏe của khu vực không chỉ là vấn đề của đa dạng sinh thái mà còn thuộc về khía cạnh tâm linh.
Vị tiến sĩ đã phối hợp với các tu sĩ trên khắp Ethiopia để xây dựng các bức tường bao quanh những khu rừng nhà thờ trên khắp lãnh thổ quốc gia Đông Phi. Mục đích của họ là nhằm ngăn chặn rừng bao quanh các nhà thờ bị hủy hoại bởi nạn phá rừng, trồng trọt lẫn chăn nuôi. Dù không dễ, nỗ lực này cho phép duy trì truyền thống tốt đẹp của Kitô giáo từ xưa và đồng thời góp phần giữ màu xanh cho hành tinh.
LING LANG
Bình luận