Học hỏi Phúc Âm Chúa nhật II Mùa Chay - năm A

Mt 17,1-9

Lm Antôn Nguyễn Cao Siêu, SJ, phụ trách

1. Bài Tin Mừng hôm nay có gì giống với đoạn sách Xuất Hành 24,15-16?

- Sách Xuất hành 24,15-16 kể lại chuyện ông Môsê cùng với ông Giosuê lên núi để gặp gỡ Thiên Chúa và để được Ngài ban cho những bia đá ghi khắc luật cho dân. Ngọn núi này được mây bao phủ trong sáu ngày, và vinh quang của ĐỨC CHÚA xuất hiện trên đỉnh núi giống như ngọn lửa thiêu. Ngày thứ bảy, từ giữa đám mây, Ngài gọi ông Môsê và trò chuyện với ông. Bài Tin Mừng hôm nay (Mt 17,1-7) cũng nói đến việc Đức Giêsu dẫn ba môn đệ lên một ngọn núi cao, nơi có một đám mây sáng ngời bao phủ các ông. Từ đám mây có tiếng Chúa Cha phán với các môn đệ, điều đó biểu lộ vinh quang của Chúa Cha. Còn vinh quang của Đức Giêsu được biểu lộ khi khuôn mặt và y phục của Ngài được biến đổi (Mt 17,2).

2. Đọc Mt 4,8; 5,1; 8,1; 14,23; 15,29; 28,16. Đối với thánh Mátthêu, núi là nơi mang ý nghĩa gì?

- Trong Tin Mừng Mátthêu, nhiều biến cố quan trọng diễn ra trên núi. Tại đây, Chúa Giêsu đã chiến thắng cám dỗ (5,1; 4,8), công bố Hiến chương Nước Trời (5,1; 8,1) và hiển dung rạng ngời trước các môn đệ (17,1-9). Người thường lên núi để cầu nguyện sau khi hóa bánh ra nhiều (14,23), chữa lành muôn bệnh nhân trong tư cách Đấng Mêsia (15,29), hiển dung trên một ngọn núi cao (Mt 17,1-9), rồi cầu nguyện tại núi Ôliu (26,30.36). Đỉnh cao của hành trình cứu độ là cái chết tự hiến trên Núi Sọ (27,33) và cuộc gặp gỡ sau phục sinh để sai các môn đệ đi khắp thế giới (28,16). Như vậy, núi không chỉ là nơi Thiên Chúa mặc khải qua Con của Người, mà còn là nơi Đức Giêsu thường cầu nguyện, gặp gỡ Thiên Chúa Cha.

3. Đọc Mt 17,2-3. Đức Giêsu đã biến đổi thế nào trước mắt ba môn đệ? Phêrô đã phản ứng ra sao trước sự biến đổi này? Đọc Mt 17,4.

- Đức Giêsu được Thiên Chúa biến đổi trước mặt ba môn đệ, chứ Ngài không tự mình biến hình. Khuôn mặt Ngài chói sáng như mặt trời. Y phục Ngài đang mặc cũng trở nên trắng tinh như ánh sáng (Mt 17,2). Dựa theo cách mô tả trên đây, ta thấy vinh quang thần linh của Đức Giêsu được vén mở cho các môn đệ. Vì là Con Thiên Chúa nên lúc nào Ngài cũng có vinh quang rực rỡ, nhưng vì Ngài mang thân phận làm người như chúng ta, nên vinh quang đó bị che giấu, và chỉ biểu lộ ra trong thời gian ngắn. Vinh quang này làm Phêrô vui sướng. Ông nghĩ đến việc ở lại đây lâu dài để tận hưởng niềm hạnh phúc ấy (Mt 17,4) nên dự định dựng lều cho ba vị.

4. Đọc Xuất Hành 13,21-22; 16,10; 19,9-16; 33,9; và Mt 17,5. Trong Cựu Ước, mây tượng trưng cho điều gì?

- Sách Xuất Hành nhiều lần nói đến mây. Mây bao giờ cũng tượng trưng cho sự hiện diện của Thiên Chúa ở giữa dân Ngài. Mây dẫn đường ban ngày cho dân Chúa trong hoang địa (Xh 13,21-22). Vinh quang của Thiên Chúa xuất hiện trong đám mây (Xh 16,10). ĐỨC CHÚA ngự đến núi Xinai trong đám mây dày đặc (Xh 19,9.16). Cột mây đứng ở cửa Lều Hội Ngộ mỗi khi Môsê vào trong Lều gặp ĐỨC CHÚA (Xh 33,9). Trong bài Tin Mừng hôm nay, có một đám mây sáng ngời bao phủ các ông, và Thiên Chúa đã lên tiếng từ đám mây đó để nói về Đức Giêsu với các môn đệ (Mt 17,5). Ngoài ra, mây sẽ còn xuất hiện khi Đức Giêsu quang lâm (Mt 24,30; 26,64).

5. Đọc Mt 17,5. Câu này có quan trọng và có gì khác với Mt 3,17? Chúa Cha hài lòng vì Đức Giêsu đã làm chuyện gì?

- Tiếng từ đám mây là tiếng của Thiên Chúa Cha nói với các môn đệ (Mt 17,5). Khi Đức Giêsu chịu Phép Rửa hay khi được hiển dung, chúng ta đều nghe Thiên Chúa nói cùng một lời giới thiệu: “Đây là Con yêu dấu của Ta, Ta hài lòng về Người” (x. Mt 3,17). Khi Đức Giêsu được hiển dung, Chúa Cha còn nhắn nhủ thêm: “Các ngươi hãy vâng nghe Người”. Như thế, trong cả hai lần, Thiên Chúa đều long trọng mặc khải cho các môn đệ biết Đức Giêsu là ai. Ngài là Con yêu dấu, và Thiên Chúa là Cha của Ngài. Ngài làm hài lòng Chúa Cha khi khiêm tốn dìm mình trong sông Giođan để chịu Phép Rửa, cũng như khi Ngài vui lòng đón nhận cuộc Khổ Nạn và Tử Nạn trong chương trình cứu độ do Chúa Cha đã định (Mt 16,21-23).

6. Đọc Mt 17,5-6. Điều gì đã làm các môn đệ khiếp sợ? Đọc thêm Êdêkien 1,28; Đanien 8,17.

- Các môn đệ rất sợ hãi sau khi bị bao phủ bởi đám mây và nghe tiếng nói của Thiên Chúa vang lên từ trong đám mây đó (Mt 17,6). Trong Cựu Ước, con người thường khiếp sợ kinh hoàng, ngã sấp mặt xuống đất, khi thấy Thiên Chúa tỏ mình ra trong vinh quang rạng ngời (Ed 1,28; Đn 8,17). Ở đây, các môn đệ khiếp sợ vì họ biết mình rất gần với Thiên Chúa, Đấng ở trên trời, Đấng ba lần thánh, Đấng siêu việt trên mọi thụ tạo. Để làm ba môn đệ hết sợ, Đức Giêsu đã lại gần họ, chạm vào họ, và bảo họ đừng sợ nữa (Mt 17,7). Cử chỉ gần gũi thân thương của Thầy làm các môn đệ yên lòng.

7. Đức Giêsu chói lòa đã làm gì để họ hết sợ? Đọc Mt 17,7. Đọc thêm Mt 17,1.

- Để làm ba môn đệ hết sợ, Đức Giêsu đã lại gần họ, chạm vào họ, và bảo họ đừng sợ nữa (Mt 17,7). Cử chỉ gần gũi thân thương của vị Thầy làm các môn đệ yên lòng. Họ ra khỏi nỗi khiếp sợ về những điều kinh khủng mình vừa thấy và vừa nghe trên núi. Hai vị khách là Môsê và Êlia cũng đã biến mất. Chỉ còn lại một mình Đức Giêsu với khuôn mặt và y phục bình thường như trước. Các môn đệ sẽ xuống núi với Thầy, nhưng họ sẽ không bao giờ quên được trải nghiệm kỳ diệu trên ngọn núi này (xem 2 Phêrô 1,16-18).

8. Biến cố Đức Giêsu được biến hình có nâng đỡ đức tin của ba môn đệ không? Và có nâng đỡ đức tin của Đức Giêsu trước khi bước vào cuộc Khổ nạn không?

- Qua việc cho Đức Giêsu hiển dung trên núi, Chúa Cha nâng đỡ đức tin của các môn đệ khi họ sắp phải đi theo Thầy Giêsu trên đường thập giá (Mt 16,24-26). Nhìn khuôn mặt bừng sáng của Thầy trên ngọn núi này, họ sẽ dễ đón nhận khuôn mặt đau khổ của Thầy trong Vườn Dầu hay trên thập giá. Mặt khác, biến cố Hiển Dung còn là một nâng đỡ tinh thần cho chính Đức Giêsu. Chúa Cha có mặt trên ngọn núi, tuyên bố Đức Giêsu là Con yêu dấu và hài lòng với quyết định vác thập giá của Con. Cha còn cho phép Môsê và Êlia đến gặp Đức Giêsu, và bảo các môn đệ vâng nghe lời Người.